4G

____________________________________________________________________

4G diye bir kavramdan s繹z ediliyor bir s羹redir yerli teknopat 癟evrelerde. Hi癟birimiz 2G diye bir eyden haberdar deildik pek ama birden 3G, 4G ve 5G diye bir eyler dizmeye balad覺 elin adamlar覺. Biz de al覺p 癟at覺r 癟at覺r kullanmaya meraklan覺yoruz hemen. Peki bu mobil iletiim teknolojilerinden olan 4G ne demek? Nas覺l kullanaca覺z? Ne yapaca覺z vs? ok da haddime deil ama biraz fikir belirteyim ve bildiimi s繹yleyeyim dedim.Konu ile ilgili baz覺 bal覺klar覺 yaz覺y覺 biraz daha k覺sa tutabilmek i癟in ayr覺 bal覺klar alt覺nda yay覺nlad覺m, uzun uzun okumak i癟in linkleri takip etmeyi unutmay覺n.

ncelikle neydi bu G’ler?

Mobil iletiim teknolojileri s覺k s覺k gelise de kullan覺lan temel teknolojilere ve 繹zelliklere g繹re nesillere yani G’lere sebep olan ‘generation’ yani jenerasyonlara sahipti. 1G d羹羹k kapasiteli analog olarak ses iletiimi yapabilen bir teknoloji idi. 2G ise daha fazla kapasite sunan ve dijitale ge癟ilmi bir hizmetti. Bu dijitalleme ile de SMS, MMS ve mobil 襤nternet gibi hizmetler kullan覺l覺r oldu. 3G ise 繹ncesinde 癟ok d羹羹k olan mobil balant覺 h覺zlar覺n覺 geni bant d羹zeyine 癟覺kard覺. Yani 2G’yi eski 56k modemli bir balant覺 gibi d羹羹nelim, 3G de ADSL modemli bir balant覺 gibi. Tabi ikisi de bu kar覺lat覺rd覺覺m覺z 56k ve ADSL2+ gibi teknolojilerden teorik olarak y羹ksek h覺z sunuyorlar. Ayr覺ca 3G ile cep telefonu 羹zerinden g繹r羹nt羹l羹 g繹r羹me geldi ki bir癟ok kii 3G’nin bu g繹r羹nt羹l羹 g繹r羹me olduunu d羹羹nd羹. Halbuki bu teknolojinin sadece bir par癟as覺 idi. z羹nde 3G y羹ksek h覺zl覺 mobil 襤nternet demekti.

4G nedir?
4G 繹zetle 3G’den h覺zl覺 mobil 襤nternet teknolojisidir. 3G’nin u an kullan覺lan h覺z覺 ta覺y覺c覺 say覺s覺na g繹re 43 ya da 68 Mbps d羹zeyindedir. 4G ise bundan 癟ok daha y羹ksek h覺zlar sunma amac覺nda bir teknolojidir. 3G geldiinde sadece g繹r羹nt羹l羹 g繹r羹me olduu san覺l覺yordu, halbuki cep telefonundan 襤nternet h覺zlar覺 a覺r覺 bi癟imde artm覺t覺. Tabi bu art覺 ilk anlarda 癟ok y羹ksek olmasa da, zamanla operat繹rlerin altyap覺lar覺 g羹癟lendik癟e aradaki fark olduk癟a artt覺.

WiMAX vs. LTE
4G dediimiz asl覺nda mobil operat繹rlerden oluan bir kuruluun ald覺覺 kararlara g繹re gelitirilen standartlar. Bu standartlara g繹re gelitirilmi LTE (Long Term Evolution) ve WiMAX (Worldwide Interoperability for Microwave Access) teknolojileri 4G olarak sunulan teknolojiler. Tabi bu iki rakip teknoloji belli kullan覺mlara sahip olsa da LTE teknolojisi WiMAX’e g繹re daha tercih edilebilir olmu ve operat繹rler taraf覺ndan daha fazla tercih edilip yat覺r覺m yap覺lan teknoloji olmu durumda. Hani LTE ve WiMAX aras覺ndaki rekabeti LTE kazand覺 diyebiliriz.

LTE 4G mi?
4G dediim gibi belli standartlara sahip bir balant覺y覺 temsil ediyor. LTE 4G diye lanse ediliyor ama LTE’nin de bu standartlar覺 tam olarak kar覺layamad覺覺 g繹r羹lm羹 ki 3.9G diye bahsedildii 羹lkeler var. yle ki Amerika’da baz覺 operat繹rler 羹lkemizde 3G diye bahsedilen HSPA+ teknolojilerini bile 4G ad覺nda sat覺yor. 4G standartlar覺n覺 tam olarak kar覺lamas覺 beklenen teknoloji ise LTE-Advanced denen LTE’nin gelimi s羹r羹m羹 hani. 4G’yi 3G’den ciddi farkl覺 k覺lacak 繹zellikler LTE-A dediimiz bu teknolojide asl覺nda.

Aa覺da ufak bir LTE ve HSPa+ kar覺lat覺rmas覺 var. Ayn覺 frekans band覺 geniliklerinde birbirine yak覺n h覺zlar覺 verdikleri g繹r羹lebiliyor. Gecikme olarak LTE daha iyi. LTE-A ile ise bu aradaki fark覺n a癟覺lmas覺 bekleniyor. 繹yle ki 3G HSPA+ i癟in 繹ng繹r羹len en y羹ksek balant覺 h覺z覺 maksimum frekans genilii ile 336Mbps civar覺 iken LTE-Advanced i癟in 1 Gbps civar覺nda. Yani neredeyse 羹癟 kat fazla.

HSPA+ vs. LTE

HSPA+ vs. LTE

LTE-A birden fazla giri 癟覺k覺 anteni desteklemesi, daha verimli frekans kullan覺m覺 vs. belli 繹zelliklerle daha y羹ksek h覺zda bir 襤nternet eriimi sal覺yor. lkemizde 4G hizmetinin bu LTE-Advanced teknolojisi ile sunulmas覺 bekleniyor.

LTE’de kullan覺lan frekans bant genilikleri ne kadar?

LTE standartlar覺nda kullan覺labilecek frekansbant genilikleri 1.4 MHz, 3 MHz, 5 MHz, 10 MHz, 15 MHz ve 20 MHz gibi bant genilikleridir. D羹羹k h覺za ihtiyac覺 olan M2M gibi makineler aras覺 iletiim cihazlar覺 1.4 MHz gibi d羹羹k bant genilii kullan覺rken FullHD ya da 4K video izleyen birinin cihaz覺 birka癟 20 MHz kanal覺 birden birletirip kullanabilir.

4G LTE-A ne kadar h覺z sunacak?

4G ile sunulan h覺zlar kullan覺lan frekans band覺n覺n geniliine bal覺. 5MHz frekansta 40 Mbps civar覺 h覺zdan 100 MHz frekans aral覺覺nda 1 Gbps kadar h覺zlara 癟覺kmak m羹mk羹n.

4G LTE-Advanced bu h覺zlar覺 nas覺l sunuyor?

LTE-Advanced teknolojisinin y羹ksek h覺z覺 salayan pek 癟ok alt teknolojisi bulunuyor. MIMO (Multiple Input Multiple Output) yani oklu Giri oklu 覺k覺 bir tanesi ki cep telefonu ile baz istasyonu aras覺nda daha fazla balant覺 kurarak toplamda daha y羹ksek h覺za imkan tan覺yor. Ta覺y覺c覺 birletirme mesela ayn覺 frekans band覺nda baz istasyonu ile birden fazla balant覺 kurulup verinin birden fazla kanaldan cihaza gelerek h覺z覺 bu toplam h覺za y羹kseltmeye 癟al覺覺yor. Spektrum ya da frekans band覺 birletirme farkl覺 4G frekanslar覺n覺n ayn覺 veriyi aktarmak i癟in kullan覺labilmesini sal覺yor. Mesela bir veri 800MHz, 1800MHz ve 2600MHz bantlar覺ndan g繹nderilerek elde edilen frekans bant geniliinin y羹kseltilmesi ve b繹ylece h覺z覺n da y羹kseltilmesi salan覺yor. LTE Advanced ile y羹ksek h覺z y羹ksek bir frekans aral覺覺na sahip olmak demek ki bu MIMO teknikleri ile frekans aral覺覺n覺n 100 MHz kadar olup 1 Gbps kadar h覺z verilmesi bekleniyor. Ayr覺ca 3G’ye g繹re daha yeni bir teknoloji olduundan daha verimli teknikler de kullan覺l覺yor.

4G ile IP tabanl覺 sistem mi?

LTE teknolojisi tamamen IP tabanl覺 bir sistem. Eskiden kullan覺c覺n覺n cep telefonunun telefon numaras覺 繹nemli iken art覺k ebekedeki IP adresi daha 繹nemli bir hale geliyor. Bu son kullan覺c覺ya pek bir ey ifade etmiyor ama operat繹r taraf覺nda ileri kolaylat覺r覺yor. 繹yle ki devre ve paket anahtarlamal覺eski telefon numaras覺 sistemi ile kullan覺lan donan覺mlar, IP bazl覺 sistemde tamamen farkl覺 gibi. Baz istasyonlar覺ndaki 4G donan覺m覺 da eski donan覺ma g繹re daha az yer kaplayan donan覺mlar. Ayr覺ca sistem IP bazl覺 olduundan eski standartlar覺 gerektiren devre anahtarlamal覺 sesli g繹r羹me bile bu sistemde yer alm覺yor. 4G ile IP temelli 癟okluortam altyap覺s覺na ge癟iliyor ve buna daIP Multimedia Subsystemya da IMS deniyor. Ses, video vs. b羹t羹n hizmetler bu IMS altyap覺s覺 羹zerinden veriliyor.

4G ile sesli g繹r羹me yap覺l覺yor mu, g繹r羹nt羹l羹 g繹r羹me daha m覺 kaliteli?

襤lgili yaz覺y覺 okuyun derim. 4G ile sesli ve g繹r羹nt羹l羹 g繹r羹me VoLTE ile m羹mk羹n. Ancak bu da yeni bir standart ki 羹lkemizde 4G’yi g繹rd羹羹m羹z zaman sesli g繹r羹menin olup olmayaca覺n覺 g繹receiz. Detayl覺 bilgi…

LTE 羹zerinden SMS g繹nderiliyor mu?

LTE 羹zerinden SMS destekleniyor ancak LTE kullanan operat繹rlerdeki durumu ile ilgili pek bilgim yok. Herhalde s覺rf bir SMS i癟in 3G’ye ge癟meye kalkmaz balant覺.

zetle 4G ya da 4. nesil ne imdi, bize ne salayacak?

zetle 4G demek son kullan覺c覺y覺 ilgilendiren ekli ile cep telefonunda y羹ksek h覺zl覺 襤nternet demek. Ayr覺ca IP temelli altyap覺ya ge癟ilmesi ve mobil ebeke k覺sm覺n覺n IB temelli 癟oklu ortam yap覺s覺na ge癟mesi demek.

4G ile cep telefonu operat繹rlerinin bize sunduu kapasite artt覺覺 i癟in balant覺 h覺zlar覺m覺z artacak. Ayr覺ca kapasite artt覺覺 i癟in kotalar da y羹kselecek. Hani 10GB – 20GB kotal覺 mobil 襤nternet paketleri 癟覺kabilecek. Daha fazla ve daha y羹ksek kaliteli video izleyebileceiz, Facebook vs. sitelere daha h覺zl覺 girebileceiz. 襤nternet deneyimimiz daha h覺zl覺 ve kaliteli bir hal alacak.

4G ile televizyon izlenecek mi?

LTE Broadcast ile 襤nternet kotas覺n覺 kullanmadan TV izlemek m羹mk羹n olabilir.

S覺n覺rs覺z 襤nternet paketleri olacak m覺?

3G’de s覺n覺rs覺z 襤nternet paketleri zaten var. Ancak bunlar 1 GB, 2 GB gibi belli limitlerden sonra 64kbps, 96 kbps veya 128 kbps gibi h覺zlara d羹erek 2G h覺z覺ndan bile daha d羹羹k bir h覺zda devam ediyor. 4G ile bu t羹r paketlerin AKK 繹ncesi kotalar覺nda art覺 olacakt覺r, AKK sonras覺 h覺zlar覺nda da art覺 olacakt覺r. Ancak 癟ok ciddi bir art覺 beklemeyin. Mobil ebekelerde s覺n覺rs覺z paketler altyap覺lar覺n yetersiz olduu 羹lkelerde terkedilmeye balanm覺t覺r, zira operat繹rlerin sonunu getirebilecek bir ey olarak g繹r羹l羹r bu. Yani ciddi AKK’siz mobi 襤nternet paketleri i癟in heveslenmeyin.

4G iyi g羹zel o zaman da T羹rkiye’deki durum ne? Her ey o kadar parlak m覺?4G devreye girince ne kadar h覺z alaca覺z?4G i癟in yeni SIM kart almaya ihtiyac覺m覺z var m覺?

4G T羹rkiye’de uzun zamand覺r konuulan bir teknoloji. 2014 yaz覺nda deniyordu, 2015 ba覺nda oldu, imdi de 2015 yaz覺 veya 2016 ba覺nda 4G LTE teknolojisini kullanmaya balayaca覺m覺z s繹yleniyor. imdi de bir ihale ve ihaleden sonra operat繹rlerin altyap覺lar覺n覺 haz覺rlay覺p 4G’yi devreye almalar覺n覺 bekliyoruz. Devam覺n覺 okuyun…

Her ey 癟ok mu m羹kemmel? Hi癟 mi sorun yok? Altyap覺 癟ok mu haz覺r?Operat繹rler fiber hari癟 4G’ye haz覺r m覺?

Asl覺nda iler 癟ok da i癟 a癟覺c覺 deil. Bkz. Mobil operat繹rlerimiz 4G’ye haz覺r m覺?

Bir de operat繹rlerimiz ve 3G’de hali haz覺rdaki duruma bakal覺m

2009 y覺l覺ndan beri operat繹rler 3G’ye yat覺r覺m yap覺yor. Dediim gibi telekom ekipmanlar覺 pahal覺 donan覺mlar, bundan dolay覺 3G’ye de yap覺lm覺 muazzam bir yat覺r覺m var. Operat繹rler a癟覺k癟as覺 3G’ye yapt覺klar覺 yat覺r覺m覺n bedelini kar覺lad覺klar覺n覺 d羹羹nm羹yorlar hen羹z. 3G i癟in baz istasyonu, transmisyon, santral ekipman覺 al覺p kurdular, fiberler d繹ediler. Bunlar覺n masraf覺n覺 hen羹z tam olarak 癟覺karabilmi deiller.

Ayr覺ca teorik olarak 羹lkemizdeki operat繹rler 癟ift ta覺y覺c覺 ile 42 Mbit h覺za kadar 3G sunuyorlar. Gel gelelim bu h覺z覺 g繹ren yok. Hatta Turkcell 羹癟 ta覺y覺c覺 ile T羹rkiye genelinde 63 Mbit’e kadar h覺z sunduunu s繹yl羹yor. Bu h覺z覺 g繹ren var m覺 peki? O da yok. Bu t羹r eyler pahal覺 yat覺r覺mlar, baz istasyonundan santraline kadar pahal覺 ekipmanlar gerektiriyorlar. Operat繹rler reklamlar覺nda bu h覺zlardan bahsedip duruyorlar ama sekt繹rdeki 癟al覺anlarla konuulduunda da bu h覺zlar覺n 癟ok da kolay al覺namayaca覺 ortaya 癟覺k覺yor. ok g羹vendikleri networklerinin asl覺nda o kadar da iyi olmad覺覺n覺 anl覺yoruz.

Hen羹z ehir ve il癟e merkezleri d覺覺nda 癟ou yerde 3G ebekesi yok. Hatta 2G ebekesi dahi olmayan yerler bile vard覺 ki, evrensel fon geliri ile Turkcell’in kurduu bir ortak altyap覺 ile operat繹rlerin burada hizmet vermesi salanarak kapsama alan覺 olmayan b繹lge kalmamas覺 i癟in ura覺l覺yor. ehirlerde de 3G kapsamas覺nda kullan覺lan 2100 MHz frekanstaki sinyalin kolay zay覺flamas覺ndan dolay覺 yap覺laman覺n youn olduu yerlerde s覺k覺nt覺 癟覺kard覺覺n覺 biliyoruz. Bu gibi yerlere daha fazla baz istasyonu gerekiyor ama yeni baz istasyonu kurmak kolay bir ey deil. Operat繹r kuracak olsa bile halk izin vermiyor.

Turkcell h覺z testi

Bir Turkcell h覺z testi

Genel performans olarak ise 羹lkemizdeki Avea, Vodafone ve Turkcell operat繹rlerimizin 3G kapsamalar覺n覺n yeterli olduu yerlerde 3G h覺zlar覺n覺n da yeterli olduunu g繹r羹yoruz. Ancak bunun da insanlar覺 yan覺ltmamas覺 gerekli. Bu altyap覺n覺n 癟ok iyi olduundan deil, fiyatlar覺n pahal覺l覺覺ndan dolay覺 ebekeler youn kullan覺lmad覺覺ndan. H覺zlar iyi diye operat繹rler s覺n覺rs覺z 襤nternet versin diyenler var. Bu 4G ile bile zor ki bizdeki operat繹rlerin altyap覺lar覺n覺 an覺nda t覺kayacak bir ey bu.

Operat繹rlerimiz ve 4G

Cep telefonu operat繹rleri kar i癟in 癟al覺an firmalar, yani dertleri para kazanmak. Bundan dolay覺 da ne yaz覺k ki muazzam yat覺r覺mlar yapmaktan 癟ekiniyorlar. 4G’ye haz覺r olduklar覺n覺 s繹yl羹yorlar, hemen gelmesini bekliyorlar vs. Halbuki tek istedikleri 4G’nin devreye girip m羹terilerinden para saacak bir kanal daha a癟覺lmas覺n覺 salamak. Hani m羹terilerinin h覺zl覺 襤nternet kullanmas覺n覺 isteseler bunu 3G ile de yapman覺n farkl覺 yollar覺 da var. Baz istasyonlar覺ndaki ta覺y覺c覺 say覺lar覺n覺 artt覺rmak mesela.

Ayr覺ca bir s羹re 繹nce ge癟mite mobil operat繹r sekt繹r羹nde 癟al覺m覺 bir arkadala konuurken de bir ey d羹羹nd羹k. 3G’de 癟ift ta覺y覺c覺l覺 bir baz istasyonunun toplam kapasitesi 42 Mbit. Yani ayn覺 anda kullan覺c覺lar bu baz istasyonuna baland覺覺nda toplam kullanabildikleri maksimum veri 42 Mbit oluyor. Baz istasyonunun 羹癟 h羹cre ile hizmet verdiini d羹羹nelim.Bu 42 Mbit tek bir h羹creden de kullan覺labilir, t羹m h羹crelere de da覺t覺labilir. Eer operat繹rler daha fazla h覺z vermek istiyor olsa baz istasyonu donan覺mlar覺n覺 y羹kselterek istasyonun toplam kapasitesini artt覺rabilir. 42 Mbit’in istasyonun toplam 癟覺k覺覺 deil, her sekt繹r羹 yani her h羹cresi i癟in 癟覺k覺覺 olduunu d羹羹nelim. bu durumda toplam kapasite 羹癟 sekt繹rde 120 Mbit’e 癟覺kar deil mi? Kullan覺c覺lar yine maksimum h覺z olarak 42 Mbit alabilir. Ancak istasyonun kapasitesi artm覺 olaca覺ndan daha fazla kullan覺c覺 bu h覺z覺 alabilir. Frekans kayna覺 meselesinden bu dediim tam olarak uygulanamayabilir ama operat繹rlerin youn yerlerde ekstra RRU vs. donan覺mlar ekleyerek h覺z y羹kselttiklerini g繹rebiliyoruz. Tabi bu hem baz istasyonuna hem santral taraf覺nda ekstra yat覺r覺m yapmak gerektirecei i癟in masraf demek. Masraf demek d羹en kazan癟 ve patronlar覺n pay覺n覺n azalmas覺 demek. Bundan dolay覺 operat繹rler 4G reklam覺 yaparak bizi kaz覺klamay覺 daha kolay g繹r羹yor.

Peki ya halk?

4G’ye merak salan 癟ok ama kimse ne tesad羹ft羹r ki baz istasyonu g繹rmek bile istemiyor. G羹ney Kore mesela bu konuda 癟ok iyi bir 羹lkedir, y羹ksek h覺zlarla s覺n覺rs覺z 4G 襤nternet paketleri bile var. Ancak 羹lkemizdeki toplam baz istasyonlar覺n覺n 羹癟 kat覺 kadar 4G uyumlu baz istasyonlar覺 olduunu belirtmek gerek. 4G veri kullan覺m覺n覺 artt覺ran bir teknoloji ki veri veriyi 癟a覺r覺yor bu durumda. Yani veri kullan覺m覺 gitgide artacak. Bu durumda operat繹rler buna ya yeni baz istasyonlar覺 ile cevap verecek, ya da fiyatlar覺 artt覺r覺p kotalar覺 azaltarak. Halk覺m覺z覺n baz istasyonlar覺n覺n artmas覺n覺n gerekliliini, artt覺k癟a elektromanyetik radyasyondan daha az etkileneceklerini anlamas覺 gerek bunun i癟in de…

ok pis bir 繹zet ge癟iyorum

4G y羹ksek h覺zl覺 bir genibant mobil 襤nternet eriim teknolojisi. Uygun frekans ve altyap覺 ile 1 Gbps gibi y羹ksek h覺zlara 癟覺kmak m羹mk羹n. 4G fiber optik kablolarla birlikte kullan覺lacak bir teknoloji olarak g繹r羹l羹yor. Bu durumda 羹lkemizdeki fiber altyap覺 yetersizlii 4G’nin 繹n羹nde bir engel gibi duruyor. Ayr覺ca fiber altyap覺 hari癟 operat繹rlerin santralleri vs. de yetersiz ki bunlar覺n da 4G destekleyecek ekilde y羹ksek kapasite ile g羹ncellenmesi gerekiyor. Hen羹z 3G’ye yapt覺klar覺 yat覺r覺m覺 geri alamam覺 operat繹rler i癟in bu yat覺r覺mlar覺 yapmak da 癟ok hevesli olduklar覺 bir ey olmayacak. Ha buna ramen 4G 4G diye ba覺rmalar覺n覺n nedeni de m羹terilerinin c羹zdanlar覺ndan para hortumlayacak ekstra bir kalem hizmetlerinin olmas覺.Bu durumda da 4G’nin ilk d繹nemlerinde 4G ebekelerini 3G imi gibi kullanmam覺z olas覺 olabilecek. Yani altyap覺 yetersiz kal覺rsa operat繹rler 4G ebekelerinden 3G hizmeti sunmu olacaklar.

2 Yorum

  • Yazan: gazabet, 4 Nisan 2015 @ 12:29 am

    testi yapt覺覺n konum sinyal seviyesi en d羹羹k yer olmal覺 3G ile bile ping s羹resi daha iyidi…

  • Yazan: FeRHaD, 4 Nisan 2015 @ 4:11 am

    Test zaten Turkcell 3G ile yap覺ld覺. Konum Hakkari’de Irak s覺n覺r覺. Sunucu ise Fransa sunucusu. Bu a癟覺dan ping 癟ok da s覺k覺nt覺l覺 deil hani.

Bu yaz覺ya balant覺lar

Bu yaz覺daki yorumlar i癟in RSS beslemesi. Geri izleme URI

Yorum yaz