ADSL VAE YAPA

____________________________________________________________________

ADSL hizmetinde baz覺 ISP’ler t羹m trafiklerini Turk Telekom’dan sat覺n alarak kulland覺r覺yor. Yani TTnet ile ayn覺 altyap覺dan hizmet veriyor. Baz覺 ISP’ler ise fark yaratma 癟abas覺nda kendi altyap覺lar覺n覺 da kar覺t覺r覺yorlar araya. Peki nas覺l yap覺yorlar? VAE ve YAPA diye iki kavram ile trafiin bir k覺sm覺n覺 Turk Telekom’dan belli noktalarda al覺p kendi fiberoptik alar覺ndan internete 癟覺k覺覺n覺 sal覺yor. Yurtd覺覺 癟覺k覺lar覺 ayn覺 genelde tabi, hepsi Turk Telekom da, 羹lke i癟i younluklarda daha baar覺l覺 olduklar覺n覺 iddia ediyorlar.

Turk.net fiber altyap覺s覺.VAE: Veri Ak覺 Eriimi. ISP Turk Telekom ekipman覺 ile ayn覺 odaya bir pop noktas覺 gibi bir ey a癟覺yor, buraya kadar Turk Telekom’un ta覺d覺覺 trafiini burada kendi ebekesine al覺p kendi fiber alar覺nda ta覺yor. Tabi yurtd覺覺 癟覺k覺lar覺n覺 癟ou Turk Telekom 羹zerinden verdii i癟in yurtd覺覺 kaynaklarda yine Turk Telekom 羹zerinden 癟覺k覺l覺yor. Fark, varsa Turk Telekom ebekesinin bu pop noktas覺ndan yolun geri kalan k覺sm覺ndaki younluktan etkilenilmiyor. Bu VAE noktalar覺 da Tekirda vs. farkl覺 yerlerde var, her yerde yok. Olmayan noktalardan trafik en yak覺n VAE arabalant覺 noktas覺na kadar yine Turk Telekom ebekesinde ta覺n覺yor. Edirne’de yok mesela, Edirneli kullan覺c覺n覺n trafii Tekirda’a kadar Turk Telekom altyap覺s覺nda, sonra ISP altyap覺s覺nda ta覺n覺yor.

YAPA: Yerel A覺n Payla覺m覺. Turk Telekom santralinde ISP’nin portu bulunuyor, balant覺 Turk Telekom’a deil direkt bu porta yap覺l覺yor. Ya da arada bir k繹pr羹 ile de buraya aktar覺l覺yor olabilir tam bilmiyorum. Bu porttan 繹te ISS’n覺n kendi fiber a覺nda ta覺n覺yor trafik. Bu ekilde TT a覺ndaki younluktan eer YAPA kullanan servis salay覺c覺 altyap覺s覺 yeterli ise yurtd覺覺 internet 癟覺k覺覺 haricinde etkilenmiyorsunuz. Tabi her santrale bu t羹r balant覺 m羹mk羹n olmad覺覺ndan nadir kullan覺l覺yor bu.

Yani VAE’de geni bir b繹lgedeki trafik tek noktada ISS altyap覺s覺na, fiber kablolar覺na al覺n覺yor. Ama YAPA’da direkt santralde ISS’n覺n cihazlar覺 var ve trafik buradan ISP’nin fiber altyap覺s覺na al覺n覺yor.

Yurtd覺覺 癟覺k覺lar覺n覺 Turk Telekom 羹st羹nden yap覺p yapmamak yine ISS’lereve anlamalar覺na kalm覺.

T羹rkiye’de Turk.Net’in VAE, ve SuperOnline’覺n hem YAPA hem de VAE anlamas覺 var Turk Telekom’la. Sitelerinde de cihazlar覺n yani pop noktas覺 olan ve port olan illerin temel haritalar覺 ya da listeleri var. Smile ADSL’de de var san覺r覺m ama hangisini kullan覺yorlar bilmiyor覺m. Dier operat繹rlerde VAE YAPA vs. yok san覺r覺m, direkt al覺p direkt sat覺yorlar. VAE ve YAPA’da traceroute ileminde sunucu isimlerinde turktelekom.com.tr ya da ttnet.net.tr yazmayabiliyor,static.turk.netyaz覺yordu sunucularda bizim Turk Net balant覺m覺zda.