Birkaç önizleme:

Gelelim nereden çıktı bu galeriye. Fotoğraflarınızı saklamak için Flicker gibi bir sürü çok başarılı sistem var. Bundan ziyade ben Panoramio kullanıyordum. Ancak hepsinin derli toplu bir şekilde kendi alanımda durmasını istiyordum. Ben de bu şekilde bir galeri açmaya karar verdim.

Eskiden fotoğrafları WordPress yazısı olarak gönderirdim ama bu yöntem galeri olarak kullanmak için pek hoşuma gitmedi. Bunun yerine bir galeri eklentisi aramaya başladım.

Bulduğum WordPress fotoğraf galerisi eklentileri bir sayfa üzerinde galeriye eklenen her fotoğrafı üzerine tıklayarak görebileceğiniz bir sistemdi. Bu sayfaya da istenirse yorum yazılabiliyordu ama tek tek fotoğrafa değil genel olarak sayfaya. Benim istediğim ise her fotoğrafın kendi sayfası olsun, fotoğrafla ilgili bilgi girebileyim ve fotoğrafa yorum da yazılabilsin.

Bunun için en iyi yolun farklı bir galeri yazılımı kullanıp bunu WordPress arayüzü içinde çalıştırmak olacağını düşündüm. Bu amaçla da çeşitli yazılımlar araştırdım, sunucudaki yazılımları da denedim vs. birçok güzel yazılım buldum ama her birinin bir avantajı ve dezavantajı vardı. Bazı çok karışıktı bazısı da WordPress ile bütünleşmiyordu, ya da bütünleşmeyi sağlayacak eklenti benim sürümümde çalışmıyordu.

Madem WP içine bütünleştireceğim birşey yok, bari ayrı bir galeri kurayım dedim. Bu işi için de ZENphoto adlı yazılımı seçtim.

ZENphoto yazılımı çok basit ama gelişmiş bir fotoğraf galerisi yazılımı. Resimleri kolayca yükleyip isim, etiket vs. düzenleme imkanı var. Fotoğraflara yorum bırakılabiliyor ve yorumlarda da WordPress gibi isim, e-posta adresi ve site adresi gibi bilgiler isteniyor. Ayrıca o da WordPress gibi eklenti desteğine sahip. Bu eklentilerle de yapabilecekleriniz çok veya sınırsız da diyebiliriz.

Kurulumdan biraz bahsedeyim. Kurulumu basit, zaten kendi de kurulum aşamasında size yardım ediyor. Öncelikle yazılımın kendi adresindeki indime bağlantısından ZIP veya TAR.GZ dosyalarından birini indiriyoruz. Bunları sunucumuzda galeriyi oluşturmak istediğimiz alana yüklüyoruz. Önceden de sunucumuzda bu yazılımla kullanabileceğimiz bir veri tabanı oluşturuyoruz ya da mevcut varsa ona da ekleyebiliriz. Daha sonra da aşağıdaki şekilde kurulum sayfasını açıyoruz:

www.siteniz.com/galeriadresifalan/zp-core/setup.php

Bundan sonra bir dizi kontroller yapılıyor, bunlarda amaç kurulumun sorunsuz geçmesini sağlamak. Çıkabilecek problemler galerinin kurulduğu yerdeki klasör izinleri ve veri tabanı ile ilgili sorunlar olabilir. Klasör ve veri tabanı izinlerinde yazılıma yazma ve değiştirme izni verilmeli, ayrıca doğru veri tabanı bilgileri girilmeli. Buradaki adımları doğru uygulayarak kurulum kısa sürede bitiyor.

ZENphoto yönetim paneli

Kullanıma gelince o da daha basit. Fotoğraf galerinize oturum açın ve “Options” sayfasına gidin. Burada gerekli ayarları istediğiniz şekilde yapabilirsiniz. Buradaki “gallery configuration” sekmesindeki “Enable mod_rewrite” seçeneğini aktif hale getirirseniz, fotoğraf dosyasının isminde bağlantılarınız olacaktır, bu hali diğerine tercih edin. Fotoğraf yüklemek için de “Upload” sayfasına gidin burada var olan bir albümün içine fotoğraf yükleyebilir veya yeni albüm oluşturabilirsiniz. Aşağıdaki kutucuklarda resimlerinizin veya içi resim dolu ZIP dosyanızın konumunu seçin. Daha sonra da ”Upload” butonuna tıklayın ve dosyalarınız sunucuya yüklenecek ve yazılım tarafından otomatik veri tabanına eklenip gösterime girecekler. Diğer bir yöntem de resimleri FTP yoluyla albüm klasörlerinin içine atmak.

Yazılım yüklediğiniz fotoğrafları kendi bir gözden geçirir ve düzenler, bunları ayarlarından ayarlayabilirsiniz. Ayrıca farklı temalarla farklı bir galeri görünümü de elde edebilirsiniz, benimki sanırım standarttı.

Yazılımın tek eksiği şu an Türkçe desteği olmaması, sanırım üzerinde çalışan var ama tam bilmiyorum, yoksa ben de çevirisine başlayabilirim.

ZENphoto sistem gereksinimleri:

• Sunucunuzda en az 10Mb boş alan
• Apache veya IIS (Apache önerilir)
• PHP 4.1.0 veya daha üstü, GD grafik kütüphanesi gerekli (genelde vardır)
• MySQL 3.23 veya daha üstü veri tabanı

Artık galerim bu şekilde olacak. Panoramio üzerinde az bakılan ve Google haritalarına eklenmeyen fotoğraflarımı da oradan kaldıracağım. Bunun dezavantajı burası daha az ziyaretçi çekecek olduğundan daha az kişi tarafından fotoğraflarım görülecek ama benim için o kadar da önemli değil. Zaten arama motorları ziyaretçi gönderiyor, bir giren de bir daha çıkmadığına göre…

XnView basit düzenleme işlerini de yapabilen eklentileri ile bunu oldukça ileri de götüren bir resim görüntüleme programı. Genel özellikleri şöyle;

• Yaklaşık 400 grafik biçimini görüntüleme
• Yaklaşık 50 formatta kayıt yapma
• Çok sayfalı TIFF, hareketli GIF ve ICO  desteği
• Resimlerin IPTC ve EXIF meta bilgilerini okuma
• IPTC bilgilerini düzenleme
• Yeniden boyutlandırma, döndürme, kırpma
• Kayıpsız JPEG döndürme ve kırpma
• Parlaklık ve zıtlık ayarlayabilme
• Otomatik seviye ve kontrast ayarlayabilme
• Renk sayısını düzenleyebilme
• Çeşitli filtreler
• Çeşitli efektler
• Tam ekran modu
• Slayt gösterisi efektleri
• Toplu dönüştürme ve adlandırma
• Kolayca bir albüm İnternet sayfası oluşturma
• Ekran yakalama
• Çok sayfalı TIFF, DCX, LDF gibi biçimlerde dosya yaratıp düzenleyebilme
• TWAIN & WIA desteği (Sadece Windows sürümünde)
• Baskı desteği (Sadece Windows sürümünde)
• Sürükle bırak desteği (Sadece Windows sürümünde)
• Yanyana resim karşılaştırabilme
• 44 dil desteği(Sadece Windows sürümünde)
• Gerekli eklentiler ile diğer ses ve video biçimlerini de oynatabilme

Bunlardan başka daha birçok özelliği var. En güzeli de tabii ki ücretsiz olması. Sadece Windows işletim sisteminde değil diğer birçok sistemde de biraz kısıtlı özelliklerle olsa da kullanabilirsiniz bu programı.

Programın sevmediğim birkaç yönü var. Öncelikle büyük boyutlu fotoğrafları ekrana uydurup görüntülerken kullanmadığı bazı filtreleri sonucu görüntüdeki nesnelerin kenarları biraz bozulabiliyor. Belki bunu ayarlarından düzeltmek mümkündür. Bir de yakınlaştırma özelliği diğer uygulamalar kadar kaliteli değil, sadece fotoğrafın ekranda görünen piksel sayısını daha fazla piksele yayarak standart bir yakınlaştırma yapıyor. Kaliteli yakınlaştırma için ayarlandığında ise görüntüyü yakınlaştırmanın yapıldığı anda tekrar oluşturduğu için biraz zaman alıyor ve yeni bir grafik verisi ürettiğinden çok fazla bellek kullanıyor. %1000 gibi oranlarda bellek problemleri yaşanıyor.

Yukarıdaki iki olumsuzluk dışında gayet iyi bir program. Belki bu olumsuzluklar da ayarları ile düzeltilebiliyordur ama o kadar kurcalamadığım için bilmiyorum.

Programın kendi dosya tarayıcısı var, burada bir klasör içindeki çoğu görüntü üzerinde gezinip kolayca işlem yapabilirsiniz. Ayrıca sadece resim değil, video ve ses dosyalarını da gerekli eklentiler bilgisayarınızda var ise görüntüleyebiliyor.

XnView Tarayıcı ekranı

Programı indirmek için indirme sayfasından işletim sisteminize uygun sürümü indirin, Windows için son sürüm 1.95.4.

XnView ile bir fotoğrafı yeniden boyutlandırma; XnView ile bir fotoğrafı yeniden boyutlandırmak çok kolay. Yapmanız gereken istediğiniz resmi açıp üst menüden Resim > Yeniden boyutlandır komutu vermek ya da klavyeden Shift + S tuşlarına basmak. Bundan sonra açılacak küçük kutucukta resmin yeni boyutunu giriyorsunuz. En boy oranının korunmasını istemiyorsanız En/boy oranını koru seçeneğindeki onayı kaldırıyorsunuz. Ayarınız tamamlandıktan sonra Tamam’a tıklayıp fotoğrafı boyutlandırıyorsunuz. Toplu halde resimleri boyutlandırmak için de dosya gezginindeyken Araçlar > Çevir penceresini açıyorsunuz. Burada Genel sekmesinde işlem yapılacak fotoğrafları ve çıktının nereye yapılacağını seçiyorsunuz. Dönüşümler sekmesinde de Resim > Yeniden boyutlandır seçeneğini seçip ekle butonuna tıklıyorsunuz. Menü yan alana alınıyor, burada onun üzerine gelince aşağıda boyutlandırma ayarları çıkıyor. Bunları yapıp Tamam dedikten sonra resimleriniz yeniden boyutlandırılmaya başlanıyor.

Programın ayrıca Windows Mobile işletim sistemine sahip cep bilgisayarı ve akıllı telefon gibi cihazlar için de sürümleri var. Bunlar esas sürüme göre biraz daha eski ama şu an cep bilgisayarı sürümü üzerinde çalışılıyor.

XnView Pocket PC ve Smartphone İndirme

XnView programını Windows Mobile işletim sistemli taşınabilir cihazlarınızda da kullanabilirsiniz. Tabi bunda özellikler masaüstü sürümüne oranla oldukça kısıtlı ancak WM yazılımının kendi görüntüleyicisinden çok daha iyi. Yakınlaştırma işlemlerini dosyayı bir seferde tamamen belleğe yüklediği için oldukça hızlı yapıyor, bunun bedeli olarak da belleğe tamamen yükleyemediği yüksek çözünürlüklü görüntüleri gösteremiyor. Tabi bu gelecek sürümde düzeltiliyor, bilginize. Bunun dışında kontrast ve parlaklık gibi görüntü ayarlarını düzenleyip IPTC ve EXIF verilerini görüntüleyebiliyorsunuz.

XnView Smartphone akıllı telefonlar için WM 5& 6 işletim sistemine sahip telefonlar için şu dosyayı ve Smartphone 2003 işletim sistemi için de şu dosyayı indirip cihazınıza yükleyin. Şu anki son sürüm 1.10.

Pocket PC sürümünü indirmek için buradaki bağlantılardan sizin cihazınıza uygun olanına gidip işlemci türüne göre hazırlanmış paketi indirip, sisteminize yükleyin. Şu anki son sürüm 1.40.

Taşınabilir sürümün Türkçe dil desteği olmayabilir. Ancak bende bu sürümlerin Türkçe dil dosyarı var, isteyenlere Türkçe dil dosyasını gönderebilirim. Ayrıca Türkçe desteği gelecek sürümlerde de olacak.

Simple Tags eklentisi sadece RC1′de değil yeni WordPress sürümü hazırlanıp tam olarak çıktığında da hata verecektir. Çünkü problem eklentinin 2.7 düşünülerek yazılmamış olmasında. Eklenti çalışırken WordPress sürümünü kontrol edip, gerekirse ekranda yukarıdaki uyarının görüntülenmesini sağlıyor. Bu eklentinin o WordPress sürümü için denendiğini ve çalıştığını göstermesi dolayısıyla aslında iyi bir özellikl. Ancak WordPress sürümü güncellendiğinde eklentinin beklediği sürüm olmadığı için bu uyarıyı veriyor. Bunun dışında eklenti WordPress 2.7 ile sorunsuz bir şekilde çalışabiliyor.

Simple Tags ile ilgili bu hatayı düzeltmek için yapmanız gereken eklentinin 2.7 sürümü kurulumları da onaylamasını sağlamak için eklentinin simple-tags.php dosyasında birkaç düzenleme yapmak. Yapmanız gereken düzenleme basit. Öncelikle dosyanın içindeki şu kısmı bulun;

if ( strpos($wp_version, ’2.5′) !== false || strpos($wp_version, ’2.6′) !== false )

Daha sonra da bu kısmı aşağıdaki ile değiştirin;

if ( strpos($wp_version, ’2.5′) !== false || strpos($wp_version, ’2.6′) !== false ||
strpos($wp_version, ’2.7′) !== false )

Bundan sonra eklenti WordPress 1.7 sürümleri ile de çalışacaktır. Sonraki sürümler için de yukarıdaki iki satır arasında farklı olan kısmın yanına, o kısım ile sadece 2.7 yerine 2.8 olan bir  kopyasını yapıştırın. Bundan sonda sürümünüz 2.7 olsa bile yine çalışabilir. Çünkü bu kısım sadece WordPress sürümünün 2.8 olup olmadığını kontrol ediyor. Ancak 2.8 sürümünde yapılabilecek değişikler nedeniyle eklenti o sürümde çalışamaz olabilir, bu sayede kontrolünü düzgün yapmanız tavsiye edilir. 2.8 kısmını sadece o kısmın işlevini anlatmak içindi. Bu ufak ipucu çalışmayan diğer eklentiler için de kullanılabilir belki ama denemek biraz tehlikelidir, bilginize.

E. Ali, WP önbellek eklentileri ile ilgili okunası ve uygulanılası bir yazı yazmış; buyrun. Yalnız yorumlarını okurken bu eklentileri sanırım bant genişliği kullanımını azaltmak amaçlı eklentiler gibi gördüğünü fark ettim. Bu önbellek eklentileri normalde siteye her ziyaretçi girişinde birçok PHP fonksiyonu ve MySQL sorgusu ile hazırlanan sayfaları,bir önbelleğe statik HTML sayfası olarak alarak ziyaretçi geldiğinde ona bu sayfayı gönderek çalışıyor. Bu sayede de sunucu, birçok PHP fonksiyonu ve MySQL veri tabanı sorgusunu tekrar çalıştırmaya gerek kalmadan, sadece önbellekteki sayfayı ziyaretçiye göndererek işlemciyi daha az meşgul ediyor, bu da karşı tarafa daha hızlı açılan bir sayfa ve de site sahibine de daha düşük işlemci kullanımı sayesinde kapatılmayan bir hesap olarak dönüyor.  Halbuki bu konu bant genişliği kullanımını çok etkileyecek bir şey değil, hatta eklentiye göre hiç bile düşürmeyebilir.

WP-Compress-HTML

Tanıtacağım WP-Compress-HTML eklentisi Ağustos’tan beri kullandığım tek amacı çok basit bir fonksiyon ile bant genişliği kullanımını azaltmak olan bir eklenti. Bu eklentiyi kullanmadan önce WordPress’in tema dosyalarında yer alan bütün yeni satır karakterlerini “\n” kaldırırdım, bu sayede dosyaların boyutları küçülmüş ve ziyaretçiye de daha düşük boyutlu bir sayfa gönderilmiş olur ben de bant genişliği ve işlemci tasarrufu yapmış olurdum. Tabi bu da temada bir düzenleme yapmaya kalkınca düzenlemesi oldukça zor bir tema dosyası oluşmasına sebep olurdu, çünkü bütün kodlar birbirinin peşinden geliyor ve bir tane bile yeni satır olmuyordu.

Ağustos ayında da WP-Compress-HTML eklentisi ile tanıştım. Eklenti isminde yazdığı gibi sayfaları sıkıştırmıyor, benim yaptığım işi sayfa açılışlarında otomatik olarak kendi yaparak sayfadaki yeni satır karakterleri (\n), \t gibi gereksiz karakterleri kaldırıyor ve daha ufak boyutlu bir sayfa oluşmasını sağlıyor.

WP-Compress-HTML eklentisini buradan indirebilir ve buradan eklentiyle ilgili daha fazla bilgi alabilirsiniz. Kullanmak için tek yapmanız gereken eklentiyi WP eklenti dizinine kopyalayıp etkinleştirmek. Bundan sonra eklenti sayfalardaki gereksiz karakterleri kaldırarak daha ufak boyutlu sayfalar oluşturacak. Bundan sonra sayfalarınızın altında sayfanın orijinal boyutunu ve temizlenmiş boyutunu gösteren şöyle bir satır olaca;

<!–WP-Compress-HTML Uncompressed size: 43557 bytes; Compressed size: 42507 bytes; 2.41% savings–>

Bu kendi sitemden aldığım satır ama zaten temanın dosyalarını kendim temizlemiş olduğum için çok ciddi bir fark yok. Farklı temalarda tasarruf oranı %10′a kadar çıkabilir. 

Eklentinin sebep olabileceği JavaScript problemleri

Eklenti sayfayı temizlerken JavaScript kodlarının içindeki boşlukları da silerek bu kodları çalışamaz hale getirebilir. Bu sebeple eklentiyi etkinleştirdikten sonra sitenizdeki kodları bir kontrol etmeniz gerekir. Eğer problem oluşuyorsa yine eklentinin kendisinde yer alan bir çözümle problemi ortadan kaldırabilirsiniz.

Kullandığınız temada eklentinin hataya sebep olduğu JavaScript kodlarından önce şu aşağıdaki kodu ekleyin;

<!–wp-compress-html–><!–wp-compress-html no compression–>

JavaScript kodu bitince de <!–wp-compress-html–> kodunu ekleyin. Eklenti bu iki kod arasındaki kısımda temizlik yapmayacak ve JavaScript kodları hata vermeyecektir.

İşlemci kullanımı artışı

Eklenti sayfadaki karakterlerin \n, \t gibi karakterler olup olmadığını kontrol edip olanları temizlerken sunucunun işlemci kullanımı bir miktar artabilir. Bu çok kısa anlık bir artış olur fakat sitenizin bulunduğu sunucu çok eski değilse % 1 gibi bir artışla problem yaratmaz. Çok ziyaretçi alan ve işlemci kullanımı konusunda problemi olan bir bloga sahipseniz, WP Cache, WP Super Cache gibi eklentileri kullanarak işlemci kullanımından da tasarruf edebilirsiniz.

CSS Compress

Bloglardaki CSS stil dosyaları her sayfada çağrıldığından bant genişliği kullanımına katkısı olan dosyalardır. Bu eklenti de CSS dosyasındaki boşlukları temizleyerek bant genişliğinen tasarruf etmenizi sağlar. CSS Compress eklentisini indirmek için tıklayın.

CSS dosyaları tema dosyaları kadar sık düzenleme gerektirmediği için bu eklenti yerine başka bir alternatif var. Bu da hazır bir CSS sıkıştırma servisi. CSS kodunuzu giriyor ve o size istediğiniz özelliklerde sıkıştırılmış bir kod sunuyor. Bu kodu temanızın CSS dosyasına tema bilgilerinin bitişini gösteren */ kodundan sonraki kodların yerine koyun. Bu işlemi de CSS Compressor ile yapabilirisiniz.

Şu anki CSS dosyam küçültülmüş haliyle yaklaşık aylık 100 MB bant kullanıyor, yani bu CSS sıkıştırma fikrini de unutmamak gerek.

İnanmayacaksınız ama lise sonda iken CSS ile tanışmadan önce eski sitemin HTML sayfalarındaki çoğu <font …> etiketlerinin kapanışlarını (</font>)silerdim. Örneğin, bir yazıda boyut, renk ve font olmak üzere üç font etiketi açılır tasarruf için bunlardan ikisinin kapanışlarını silerdim. Neyseki CSS stil dosyaları ile bunlardan kurtuldum.

Eklentiler: Blogumda kurulu 17 adet eklenti var ama hepsini kullanmıyorum. 17 eklentinin sadece 13 tanesini kullanıyorum. Bunlar; sitenize giren spam sunucularının bile kayıtlarını tutan Firestats, son yorumları temanızın istediğiniz bir yerinde gösteren Get Recent Comments, yazı yazıldığında ve yorum gönderildiğinde XML site haritasının yeniden oluşturulmasını sağlayan Google XML Sitemaps, Wolkanca‘nın hazırladığı bir metin dosyasındaki satırlardaki yazıları rastgele gösteren Rastgele Text, DMRY‘nin Sayfa Sayac, diğer sunuculara veri göndermesi engellenmiş olan barındırma hesabım sebebiyle kullandığım kral spam yorum yeme aracım Spam Karma 2, bir yazıya yapılan yorumları daha önceden yorum yapmış ziyaretçilere e-posta yoluyla bildiren ama benim sunucumda bildirip bildirmediğini bilmediğim Subscribe To Comments, Cep Ingilizce uygulamamın indirilme istatistiklerini tuttuğum WordPress Download Monitor, blogun cep telefonu ile açıldığında daha az veri göndererek çalışmasını sağlayan WordPress Mobile Edition, veri tabanı üzerinde kolayca optimizasyon yapabilmemi sağlayan WP-DBManager, blog istatistiklerini gösteren WP-Stats, çevrimiçi ziyaretçileri gösteren WP-UserOnline ve Yakuter’in temada belirlenen yerde veritabanına girilmiş rastgele sözler gösterilmesini sağlayan Yakuter Rastgele Sözler eklentileri.

Bunların dışında WP-Stats ve WP-User Online eklentileribe bağlı kullanmadığım Widgets eklentileri, Akismet ve Hello Dolly eklentileri de pasif olarak duruyor.

Blogumdaki toplam yazı sayısı: 251

Blogumdaki toplam yorum sayısı: 817 (bir tanesi ben bu yazıyı yazarken geldi) ve bunların 347 tanesi benim tarafımdan yazılmış.

Günlük ziyaretçi sayısı: Tekil ziyaretçi sayısı blogun açık olduğu günlere bağlı olarak değişmekle birikte ortalama 100 – 150 – 200 … civarlarında dolaşıyor ve sayfa gösterim sayısı da 100 ve 1000 arasında değişiyor (Öğrenciler dönem ödevleri için sıkışınca yer yerinden oynuyor da ). En fazla çevrimiçi kullanıcı da yaklaşık bir yıl önce toplam 78 kişi burada bulunmuş ve hepsi de ödevlerle ilgili birkaç konuya yüklenmişler. Daha ayrıntılı bilgi için istatistikler sayfama bakılabilir. Ayrıca WordPress Aralık ortasından beri MySQL sunucusuna yaklaşık 2 milyon 440 bin sorgu göndermiş bu da benden ilaveydi.

Soru: WordPress’te blog yazmaktan memnun musunuz?

Cevap: Evet, memnunum. Aslında belki salak bir şekilde ama memnunum. Salak bir şekilde dememin nedeni Wolkanca gibi ziyaretçi ve yazı sayısı çok olan blogların şu anda sunucu yükleri ile ilgili problemler çekmeleri. Benim blogumda bir süre önce aşırı işlemci kullanmı nedeniyle kapatılmıştı ve iki hafta öyle kalmıştı. Ancak neyseki sunucuyla, bakımıyla vs. uğraşmayı seviyorum, tecrübe oluyor hiç değilse. Bunun dışında eklentilerle istediğiniz fonksiyonelliği kazandırabilmeniz oldukça güzel.

Benim mime yanıtım bu kadar, ben de bu mimi Mavi Genc‘e ve Rzrarti‘ye gönderiyorum.