İki saat kadar süren operasyon sonucu bir adet 30 litre ve bir adet  15 litrelik akvaryum tamamen temiz hale getirildi. Sularını da tamamen değiştirdim, kakalarından eser kalmadı. Gerçi suyun tamamının değiştirilmemesi, balıkların alıştığı ekolojik ortamı bozduğundan balıklara zarar verebileceği söylenir; ben de riâyet etmeye çalışırım ama bu durumda şarttı. Şu an 25 kadar lapistes, 7 – 8 kadar zebra ve 5 – 6 kadar da japon ile bir çöpçü çakması gibi bir balık sağ durumdalar. Temizlikten sağ çıktılar hani.

Anakonda

Anakondalar etobur (et yiyen) canlılardır. Çoğunlukla gece avlanırlar. Anakondalar artık nefes alamayıp ölene kadar avlarını sıkarak öldürürler. Bazen de avı boğarlar. Bütün yılanlar gibi onlar da kafadan başlayarak avını bütün yutarlar. Anakondanın alt ve üst çenesi kendisinden daha kalın hayvanları yutabilmesi için daha esnek bağlar ile birbirine bağlıdır. Yılanlar yiyeceği çiğnemez, midelerindeki çok güçlü asitler ile avlarını sindirirler. Anakondalar domuz, geyik, kuş, balık, kemiriciler gibi hayvanları yiyebilirler. Büyük bir hayvan yedikten sonra, anakonda uzun süre hiçbir gıdaya ihtiyaç duymadan haftalarca yaşayabilir. Genç anakondalar doğumdan kısa bir süre sonra av da dahil kendi kendilerine bakabilirler. Ama büyük yırtıcılara karşı hemen hemen savunmasız gibidirler. Küçük kemirgenler (sıçan ve fareler gibi), yavru kuşlar, kurbağalar ve küçük balıklar gibi hayvanlar yerler.

Aşağıdaki videoda görünen hayvan da bir adet anakonda. Ancak nedendir bilmem, yediği hayvanı çıkarıyor burada. Bir izleyin derim.

Daha fazla anakonda videosu.

Kaynak, Wikipedia, Anaconda.

Skinner, edimsel (operant) kutu denen bir kutu geliştirmiş. İçinde elektrik akımı verilebilecek bir ızgara, oynatıldığında yiyeceği düşüren bir kol ve yiyeceğin düştüğü bir çekmece var. Skinner, kutuya bir fare koyup kolu oynatarak yiyeceği düşürmesini öğretmek istemiş. Fare önceleri rastgele hareketler yapmış, bir seferinde de kola dokununca yiyecek düşmüş. Daha sonra fare son hareketini tekrarlayıp yiyeceği tekrar düşürebilmiş.

Burada fare rastgele hareketler yapıyor. Kola dokunduğu harekette yiyecek düşüyor ve yiyeceğin düşmesi fare için kolu oynatma davranışını pekiştiriyor. Yani fare kol oynatıldığında yiyecek düşeceğini öğreniyor.

Biçimlendirme (Şekillendirme): Organizmaya kazandırılmak istenen davranışı küçük alt davranışlara ayırıp, organizmayı en basit olan en alt davranıştan en üste doğru başardığı her davranış için pekiştirerek istenen davranışı organizmaya kazandırma.

Zincirleme: Alt davranışların atlanmadan sırasıyla yapılması.

Batıl davranışlar: Aralarında ilişki bulunmayan bir uyarıcı ile bir davranışın ilişkilendirilmesi ve pekiştirilme durumunda bu davranışın tekrar edilmesi.

Kaçma: Hoşa gitmeyen uyarıcıya maruz kalındığında, ondan kurtulma çabasına girme. Ör; köpekten korkan birinin köpek görünce ondan kaçması.

Kaçınma: Hoşa gitmeyen uyarıcıya maruz kalmamak için uyarıcının ortaya çıkmasını engelleme çabası. Ör; köpekten korkan birinin köpek bulunan sokaklara girmemesi.

Edimsel (Operant) koşullanma özellikleri:

• Organizmanın belli bir konuda ihtiyaç içinde olması gerekir.
• Davranış organizma tarafından başlatılmalı.
• Organizma hedefe yönelik davranışlarda bulunurken bazı ipuçlarından yararlanarak sonuca gider.
• Davranışın sonucundaki başarı ya da başarısızlık organizma için bir dönüttür.
• Davranış sonucunda elde edilen doyum organizmaya davranışı tekrar etmesi için bir pekiştireçtir.

Edimsel (Operant) koşullanma ilkeleri:

• Klasik koşullanma ilkeleri edimsel koşullanma için de geçerlidir.
• Pekiştirici uyarıcıyla izlenen tepkiler tekrarlanma eğilimindedir.
• Pekiştirici uyarıcılar, edimsel davranışların tekrarlanma olasılıklarını ya da sıklıklarını arttırır.

Programlı öğretim modeli
Küçük adımlar:
Öğrenilecek olan davranışın, küçük adımlara ayrılarak basitten karmaşığa doğru sıralanması ve öğretilmesi.
Etkin katılım:
Organizmanın öğrenme çabası içine dahil edilmesi.
Başarı:
Başarılı her davranışın devamında pekiştirilmesi.
Anında Düzeltme:
Yapılan davranışın doğruluğu hakkında anında geri bildirim verme, hataları düzeltme.
Bireysel Hız:
Öğrenmede bireysel farklılıklar vardır. Bazı öğrenciler hızlı, bazıları yavaş öğrenirler; öğretmenler bu farklara dikkat etmelidirler.

Edimsel şartlanmada tesadüfi davranışlar pekiştirilerek tekrar gösterilir hale gelir. Yani farenin kolu çekince yiyeceğin düşeceğini öğrenmesi.

Klasik (Tepkisel) koşullanma kuramı kavramları:

Nötr: Organizmanın tepki vermesine sebep olmayan, organizma için bir şey ifade etmeyen uyarıcı.

Doğal (koşulsuz) uyarıcı: Organizmada belli bir tepkiye yol açan, doğal olarak kendisine tepki gösterilen uyarıcı.

Doğal tepki: Organizmanın belli uyarıcılar karşısında koşulsuz olarak verdiği tepki.

Şartlı (koşullu) uyarıcı: Normalde organizmanın bir tepki vermesini sağlamayan ama bir koşula bağlandığında organizmayı tepki vermeye götüren uyarıcı.

Şartlı (koşullu) tepki: Belirli bir koşula bağlı olarak verilen tepki.

Özellikleri:

• Klasik koşullanma refleksif davranışları açıklar.
• Klasik şartlanmada tepki çevreden gelen uyaranlarla başlar.
• Klasik şartlanma için aralıklı bir şekilde yapılan tekrar çok önemlidir.

Ortadan kaldırma yöntemleri:

• Davranışın sönmesini bekleme: Koşullu uyarıcıdan sonra ara ara koşulsuz uyarıcı verilmezse  bir süre sonra koşullu tepkinin ortadan kalkabilmesi.
• Karşı şartlama: İstenmeyen koşullu tepkinin zıt bir tepki yaratan uyarıcı ile eşleştirilmesi durumudur.
• Sistematik duyarsızlaştırma: Uyarıcıların organizma ile adım adım karşılaştırılarak var olan korkularının giderilmesi.

İlkeleri:

• Bitişiklik: Koşullu uyarıcı ile doğal uyarıcının verilme zamanının yakın olması.
• Habercilik: Koşullu uyarıcı ardından doğal uyarıcının geleceğini haber vermesi.
• Pekiştirme: Belli bir uyarıcı karşısında yapıla davranışın tekrar olasılığının arttırılması ya da davranışın iyice sabitleşmesi.
• Kendiliğinden geri gelme: Sönen bir koşullu uyarıcının bir süre sonra tekrar verilmesi durumunda koşullu tepkinin yine ortaya çıkması.
• Üst düzey koşullanma: Organizmanın birinci koşullu uyarıcıya koşullanmasından sonra ikinci koşullu uyarıcıya da koşullanması.
• Gölgeleme: İki şartlı uyarıcının aynı anda verilmesi durumunda güçlü olan uyarıcının diğer uyarıcıyı gölgelemesi.
• Genelleme: Benzer uyarıcılara aynı tepkinin verilmesi. Tüm siren seslerinin ambulanstan çıkması.
• Ayırt etme: Uyarıcıların ayırt edilmesi. Bazı siren seslerinin ambulanstan, diğer birinin itfaiye aracından çıktığının farkedilmesi.

Zil ve ışık köpek için nötr uyarıcıdır. Et ise doğal yani koşulsuz uyarıcıdır. Köpek eti görünce aklı başından gitmekte, salya akıtmaya başlamakta, özetle vücudu onu o eti yemeye hazırlamaktadır. Bunlar da onun doğal tepkisidir.

Pavlov köpeklere önce sadece et vermekte. Daha sonra et vermeden önce bir zil çalıp, eti de ondan sonra vermektedir. Bitişiklik ilkesine göre et zilden kısa bir süre sonra geldiğinden, ayrıca Pavlov da bunu birden fazla deneyerek pekiştirdiğinden, köpek zil sesine koşullanmış oluyor ve zil sesini duyunca etin geleceğini düşünüp ete gösterdiği tepkileri zil sesine göstermeye başlıyor. Artık zil sesi burada koşullu uyarıcıdır. Zil sesine ete verdiğine benzer verdiği tepki de koşullu tepkidir.

Pavlov, zil sesinden sonra ışık vermekte, arkasından da et vermektedir. Burada köpek ikinci uyarıcıya da ikinci dereceden koşullu olarak koşullanır. Artık zil sesi ile beraber, ya da ayrı olsun, ışığa da ete verdiği tepkiyi vermektedir.

Köpek eğer zil sesi ve ışığa farklı tepkiler verecek olsa idi, iki koşullu uyarıcı da aynı anda verildiğinde daha güçlü olanına özel olan koşullu tepkiyi verecekti.

Pavlov, köpeğe bir daha uzun zaman ne zil ne ışık verir etten önce. Böylece pekiştirme yapmadığından, zile olan koşullanmayı söndürür. Uzun zaman sonra tekrar zil sesi çaldığında ise, kendiliğinden geri gelme ile köpek yine ete verdiği tepkileri zile vermeye başlar.

Askerler gittikten sonra bakkal amca kara kara düşünmeye başlar çünkü papağan kuşunu çok sevmektedir. Derken aklına cami imamlarının papağanı gelir. Hemen imamın yanına koşar başından geçenleri anlatır ve ‘Hocam eğer sakıncası yoksa papağanları değişelim’ der Hoca kabul eder ve değişim
gerçekleşir. Ertesi gün işgalci Amerikan askerleri gelir, papağanı görürler ve kızarak :’biz sana bunu yok edeceksin demedik mi? ‘

Amca bu papağan o değil dese de inandıramaz. Sivri zekalı askerin biri ben şimdi anlarım bunun dünkü papağan olup olmadığını der ve papağanın tekrarlamasını umarak bağırır:

‘Kahrosun Amerika!!
Ses çıkmyınca bakkal amca dahil hep birlikte bağırmalarını söyler:
-Kahrolsun Amerika!
(ses yok)
-Kahrolsun Amerika!
(ses yok)
-Kahrolsun Amerika!
Papağan dile gelir
-Amin evlatlarım…

Diyor ki

Bir mavi balina bir ilişkide 400 galon sperm bırakıyormuş. Bunun da sadece %10′u dişiye gidiyormuş, geri kalan 360 galon da okyanusa gidiyormuş.

1 galon = 4,546 lt
360 galon = 1636,5 lt

Yani 1,6 ton sperm her ilişkide okyanusa karışıyormuş.Diyor ki

Sakın su yutmayın diyor.