LG kablosuz şarj aleti LG WCP-700

LG Wireless Charging Pad (Kablosuz şarj yastığı/pedi) WCP-700 ile cep telefonunu yastığın ortasında kenarlardan 7mm gibi içeride olacak şekilde koyarak şarj olması sağlanabiliyor. Yastığa kablo ile voltaj düşürücü adaptör kısmından elektrik geliyor yine. Yani farkı cihazın kendisine bir kablo bağlanmıyor, cihaz sadece kablonun sonunda bağlandığı yastığın ortasına konuyor.

LG WCP-700 eCoupled Qi teknolojisi ile uyumlu. Tabi hangi cihazların bununla uyumlu olduğu ile ilgili bir liste vs. bulamadım. HTC (HTC Thunderbolt) ve LG’nin yeni çıkan bazı ürünlerinde eCoupled Qi teknolojisi bulunuyormuş ve bu yastıkla muhtemelen kullanılabiliyor. Tabi eCoupled Qi kablosuz şarj teknolojisinin Motorola, DELL, Energizer vs. birçok partneri var. Bu cihaz ile belki sadece cep telefonu değil, farklı tür şarjlı pilleri de uyumlu şarj aletleri ile şarj etmek mümkün olacak.

WCP-700 telefonu uygun şekilde yerleştirip yerleştirmediğinizi üç şekilde bildirebiliyor, ışıkla, sesle ve dokunsal, muhtemelen titreşim gibi bir yöntemle. Cihazdaki LEDlerin ışığa göre anlamı şöyle:

Güç LED’i – Mavi = Cihaz prize takılı
Batarya LED – Turuncu = Şarj etmeye hazır
Batarya LED – Yanıp sönen yeşil = Telefon düzgün bir şekilde şarj oluyor
Batarya LED – Sabit yeşil = Telefonun şarj işlemi bitmiş, batarya dolmuş durumda

LG WCP-700 Nisan ayında yurtdışında $70 gibi bir fiyata çıkacakmış. Burada bizim şebekemize uyumlu bir cihaz ne zaman çıkar bilmem, en az 100 lira olur çıkarsa ama, daha da ne kadar yukarı tırmanır o hiç belli değil.

Ha böyle bir icada ne gerek olduğunu da anlamadığımı söyleyeyim. Cihaza bir fiş takmak yerine bu yastığı neden kullanabilirim? Cihazın kulaklık çıkışı şarj aleti girişi ile aynı ise bunu kullanmak mantıklı olabilir. Veya TV çıkışı kablosu vs. takılı iken şarj etmek için. Bu gibi durumlar hariç çok da kullanışlı gelmiyor. Mesela normal yöntemde cihazı eline alınca şarjda iken de kullanabiliyorsun, ama yastığı da elinde çok doğru bir şekilde tutmak zorundasın.

Kablosuz bağlantı her yerde, her şekilde gelişiyor. Sadece cep telefonu ile konuşmak amaçlı değil, mobil modemlerle 3G ağlarından ağa erişmek için ve hatta özel cihazları SIM kartları ile ağa bağlayarak uzaktan yönetmek veya uzaktan ölçümler yapmak amacıyla da kullanılıyor cep telefonu operatörü hizmetleri. Sabit kablolu bağlantıya göre her yere taşınabilen aletler kullanıcılara daha çekici geliyor. Şirketlere de farklı yerlere koyacakları ölçüm vs. donanımları için kablo çekme masrafı ve zahmeti olmadığından ilgi görüyor.

Bu üç aydaki mobil abone artışı, ayrıca TeleGeography istatistikleri içinde bir rekor. Daha önceki en yüksek artış, 2007′nin dördüncü çeyreğinde olmuş ve 190 milyon kadar bir artış olmuş.

Rekorun kırılmasında önemli rol oynayan ülkelerden biri olan Hindistan’daki artış 63 milyon olmuş. Yani Hindistan’da üç ayda Türkiye’deki toplam mobil abone sayısı kadar yeni abone eklenmiş.

Önemli artış kaydedilen diğer ülkeler de Brezilya, Endonezya, ABD, Nijerya, ve Mısır. Artış genelde Asya’daki gelişmekte olan ülkelerde olsa da, Almanya, Fransa ve Meksika gibi pazarın olgunlaşmış olduğu yerlerde de önemli artışlar görülmüş.

Toplam artış oranı yavaş yavaş düşse de, bu üç aylık önemli artış mobil operatörlerin ağzını sulandırıyor tabii ki. 2014 itibarıyla, Dünya’da 7 milyar mobil abone olacağı düşünülüyor.

Kaynak: TeleGeography.

Birkaç yıl önce telefonum arızalanmış ve servise vermiştim. Çin’den yeni değişim cihazı gelecekti ancak, o dönemde de Çin’de deprem olmuş ve depremin Çin’de üretim yapan fabrikaları etkilediği söyleniyordu. Sanırım da öyle olmuştu ki, cihaz Türkiye’ye geldiğinde aradan iki ay geçmişti ve ben de ücret iadesi için başvurmuştum.

Analistlerin endişesi Toshiba ve Samsung gibi Japonya’da üretim yapan NAND bellek üreticilerinin üretimlerinde azalma olması ile ilgili.

Toshiba fabrikalarında daha önceden elektrik kesintisi ile ilgili sorunlardan dolayı üretim zaten %20 düşük seviyedeymiş. Ancak depremle ilgili Toshiba’nın bir açıklaması olmamış. SanDisk ile ortak işlettiği fabrika ile ilgili, SanDisk deprem anında bir süre durduklarını ancak sonra üretime devam ettiklerini duyurmuş. Toshiba üretime devam eder belki ama fabrikalara yonga plakası sağlayan Shin-Etsu Handotai (SEH) ve Sumco’nun deprem nedeniyle malzeme temininde sorun yaşayabileceği söyleniyor.

Japonya pek çok denizaltı fiberoptik kablonun sonlanma yeri ayrıca. Deprem kablolara zarar vererek belli hatlar üzerinden iletişimin yapılamamasına sebep oluyor. Bu tabi sadece Japonya değil, Japonya dışında bu fiberoptik hatlardan faydalanan diğer ülkeleri de etkiliyor. Genel olarak etkilenenler Japonya, Çin, Hong Kong, Kore gibi yerler. Bizim tabi bu taraflara pek trafiğimiz olmuyor.

Japonya içinde ise NTT’ye göre yaklaşık 900 bin telefon hattı, 475 bin kadar da fiber optik hat devre dışıymış. Tabi çalışan ekipmanlarda da jeneratörlerin yakıtı bitince görevlerini yerine getiremeyeceklerinden bu sayıların artması bekleniyor. DoCoMo, KDDI ve Softbank’a ait 11 bin kadar baz istasyonu da geçen sabah devre dışı imiş.

İlk başlarda şebeke anahtarlama sistemi, ses çağrıları, SMS ve devre anahtarlamalı veri çağrıları gibi geleneksel GSM servisleri için kullanılan devre anahtarlamalı ana şebekeden oluşuyordu. Daha sonradan GPRS şebekesi olarak bilinen paket anahtarlamalı veri hizmetleri desteği de eklendi. Bu sayede WAP, MMS ve Internet gibi servisler de mümkün kılındı.

Şebeke anahtarlama sisteminin ana elemanları şunlardır:
• MSC – Mobil Servisler İletişim Santrali (Mobile services Switching Centre)
• HLR – Home Location Register
• VLR – Visitor Location Register
• EIR – Equipment Identity Register
• AUC – Authentication Centre
• SDP – Service Data Point
• EC – Echo Canceller
• IWF – Interworking Function
• SMSC – Kısa mesaj bilgilerini kontrol eder.
• MMSC (Multimedia messaging service centre) Çokluortam mesaj merkezi
• VMS (Voice mail system) Sesli mesaj sistemi
• CBS – Call Back Server

Not: Yazı içinde bunların Türkçe karşılıklarını kullanmaya çalışacağım. Ancak endüstride kullanılan karşılıkları farklı olabilir. Hepsi ile ilgili Türkçe karşılık bulamadım.

MSC – Mobil Servisler İletişim Santrali (Mobile services Switching Centre)

MSC yani Mobil Servisler İletişim Santrali Şebeke Anahtarlama Sistem’nin en temel elemanıdır. MSC şebeke içi ve diğer şebekelerle olan tüm anahtarlama fonksiyonlarını yerine getirir. Cep telefonundan gelen çağrı ya da SMS’leri BST ve BSC’den geçip MSC’ye gelir ve buradan diğer MSC’lere, denetimindeki diğer BSS’lere ya da karasal telekom ağı PSTN’ye ya da diğer GSM operatörlerinin ağlarına iletilir. Görüşmeleri başlatır ya da bitirir, farklı baz istasyonları ve MSC santralleri arasında geçişi sağlar ve ücretlendirilme işlemlerini yapar.

GSM sisteminde fax ve veri bilgisi MSC santraline sayısal olarak kodlanmış şekliyle gönderilir ve MSC santralinde 64 kbit/s zaman slotlu PCM sinyali şeklinde analoga çevrilir.

Fonksiyonları:

• BSS kontrolü; trafik kanallarının yönetimi ve tahsisi
• Konuşma işlemleri; konuşmanın başlatılması, sonlandırılması, abone mobilityişlemleri vs.
• Ücretlendirme
• SMS, WAP vs. hizmetlerle bağlantılar.

Aynı MSC farklı zamanlarda farklı görevler yapabilir. Görevlerine göre MSC adları:
G-MSC (gateway MSC) veya MSC ağ geçidi , aranan abonenin o an bulunduğu V-MSC’yi belirler. PSTN ile bağlantı kurar. Tüm cepten cebe ve PSTN’den cebe çağrılar G-MSC üzerinden geçer. Terim sadece bir çağrı için geçerlidir, çünkü herhangi bir MSC hem MSC ağ geçidi hem de V-MSC hizmeti verebilir. Ancak bazı üreticiler, hiçbir bağlı BSS olmayan yüksek kapasiteli MSC’ler üretmekte. Bunlar çok sayıda çağrı sağladıklarından MSC ağ geçidi olarak adlandırılırlar.

V-MSC (visited MSC), ziyaret edilen MSC denebilir belki, abonenin bağlı olduğu MSC’dir. Abonenin bilgisi bu MSC ile ilişkilendirilmiş olan VLR’da tutulur.

Anchor MSC handover talebi yani bağlı olunan MSC’den başka birine geçiş talebi gönderen MSC’dir. Target MSC ya da hedef MSC de bu talebi alan, yani abone hizmetlerini üstlenecek MSC’dir. MSCS (Mobile switching centre server), 3GPP Sürüm 4 ile başlayan yeni dizayn MSC konseptinin bir parçasıdır.

MSCS (Mobile switching centre server) Mobil anahtarlama merkez sunucusu
MSCS (Mobile switching centre server) Mobil anahtarlama merkez sunucusu, Mobil Servisler İletişim Santrali’nin yumuşak anahtarlamalı bir türüdür. Hizmet verdiği alandaki cihazlara devre anahtarlamalı çağrı, hareketlilik yönetimi ve GSM hizmetleri sunar.

HLR – Home location register
Her bir abone kaydının yapıldığı ve tutulduğu merkezi veri tabanıdır. Abonelerin telefon numaraları HLR’a kayıtlıdır. Bu numaralar tahsis edildiğinde abone kimlik bilgisi, ücret tarifeleri, kısıtlamalar ve kullanılacak servisler hakkında bilgiler bu veri tabanında saklanır. Bir şebekede birkaç mantıksal ve fiziksel HLR olabilir ama bir IMSI/MSISDN çifti aynı anda sadece bir mantıksal HLR’la ilişkilendirilebilir.
HLR’da her SIM kartın bilgisi vardır. Her bir SIM kartta IMSI denen eşsiz bir tanımlayıcı vardır ve bu her HLR kaydının birincil anahtarıdır. SIM ile ilişkilendirilen diğer bir önemli veri de MSISDN, yani telefon numaralarıdır. Telefon numaraları da HLR için bir birincil anahtardır. HLR’ın diğer tuttuğu bilgiler:

• Abonenin kaydolduğu veya aldığı GSM servisleri.
• Paket veri erişimi için GPRS ayarları.
• Abonenin anlık konumu (VLR ve SGSN).
• Her bir MSISDN için çağrı yönlendirme ayarları.

HLR’ye bağlı diğer elemanlar:

• Gelen çağrıları almak için G-MSC.
• Cep telefonlarından şebekeye giriş isteklerini almak için VLR.
• Gelen SMS’ler için SMSC.
• Sesli posta bildirilerini cep telefonuna göndermek.
• Veri transferi, şifrelenmesi ve doğrulaması için AUC.

HLR’ın ana fonksiyonu cep telefonu ve SIM kart kullanan cihazların hareket etmesini sağlamaktır. Bunu yapmak için kullanılan prosedürler:

• LAC olarak tanımlanan kullanıcının bölgeler içindeki konumlarını güncelleyerek, cep telefonunun seyahat edebilmesini sağlamak.
• Abone bilgisini kullanıcı o bölgeye ilk kez girdiğinde VLR veya SGSN’e göndermek.
• G-MSC ve SMSC ile abonenin o anki VLR’ı arasında broker olarak gelen çağrı ve metin mesajlarının iletilmesini sağlamak.
• Abone bölgesinden çıktığında, çıkış yapılan VLR’dan bilgisini silmek.

VLR – Ziyaretçi konum kaydı (Visitor location register)
VLR, dolaşım esnasında MSC’nin hizmetindeki abonelerin bilgilerinin tutulduğu geçici veri tabanlarıdır. Şebekedeki her baz istasyonu bir VLR’dan hizmet alır, bu sebeple bir abone birden fazla VLR’da bulunamaz. Kullanım amacı, HLR’daki bilginin aboneye daha yakın bir kopyasını tutarak şebekedi sinyalleşme yükünü azaltıp şebeke performansının düşmesini engellemek.

VLR’daki bilgi HLR’dan ya da abonenin cep telefonundan alınmıştır. Performans açısından çoğu üretici VLR’ı direkt V-MSC’ye eklemişlerdir. Bunun yapılmadığı durumlarda da MSC ile uygun bir arayüzle sıkı bir bağlantı içindedirler. MSC ne zaman şebekesinde yeni bir cep telefonu farketse, VLR’a ilgili bir kayıt açar ve HLR’a da yeni konumunu bildirir. Abonenin VLR verisinin bozuk olması, çağrı ve SMS servislerinde ciddi sorunlara yol açabilir.

VLR’da depolanan bilgiler:

• IMSI (abone SIM kartının kimlik numarası).
• Doğrulama bilgisi.
• MSISDN (Abonenin telefon numarası).
• Abonenin erişebileceği GSM servisleri.
• Kayıtlı olsunan (GPRS) erişim noktası.
• Abonenin HLR adresi.

VLR’a bağlı diğer şebeke elemanları:

• Prosedürler için uygun veriyi aktarması için V-MSC.
• Hizmet alanına bağlı cep telefonlarının bilgisini istemesi için HLR.
• Abone yeni bir VLR alanına girdiğinde geçici bilgileri aktarmak için diğer VLR’ler.

VLR’ın temel fonksiyonları:

• HLR’a abonenin VLR’ın kapsadığı alana girdiğini bildirmek.
• Hiçbir çağrı yokken, abonenin VLR alanı içindeki konumunu takip etmek.
• Abonenin kullanabileceği hizmetlere izin vermek ya da engellemek.
• Gelen çağrıların işlenmesinde dolaşım numaraları ayırmak.
• VLR’ın alanında abonenin pasif olması durumunda kaydını silmek. VLR, abone bilgisini belirli bir süre aboneden sinyal alınamazsa siler ve HLR’ye haber verir. (Abone telefonunu kapatır ya da kapsama alanı dışına çıkarsa.)
• HLR’dan abonenin farklı bir VLR bölgesinde hareket ettiği bilgisini aldığında kaydını silmek.

EIR, Equipment identity register (Ekipman kimlik kaydı)
EIR genellikle HLR’ye entegredir. Şebekede kullanılması engelli ya da izlenmekte olan mobil telefon cihazları (ME) kayıtlarının tutulup, kontrol edildiği veritabanlarıdır. Bu işlem her telefonda bulunan IMEI kodu üzerinden yapılır. Bu çalıntı cep telefonlarının takibi için tasarlanmıştır. Teoride çalıntı cep telefonları ile ilgili tüm bilgi, Dünya’daki tüm EIR merkezlerine bir merkezi EIR üzerinden iletilmelidir. Ancak pratikte bunun yürürlükte olmadığı bazı ülkeler vardır. EIR verisi gerçek zamanlı değişmek zorunda değildir, bu da HLR kadar dağınık olmasına gerek yok demektir. EIR veri tabanı, çalıntı, onaylanmamış ya da hatalı mobil istasyonlardan çağrıları önlemek için cihazların kimlik bilgisine sahip bir veri tabanıdır. Bazı EIR’ler cep telefonunun şebekeye giriş denemelerini kaydedebilirler.

AUC Authentication centre (Doğrulama merkezi)
Doğrulama merkezi (AUC), GSM şebekesine bağlanmaya çalışan her SIM kartı doğrulayan bir sistemdir. Doğrulama bir kez başarılı olunca, HLR SIM hizmetlerini yönetmeye başlayabilir. Cep telefonu ile GSM şebekesi arasındaki tüm kablosuz iletişimi şifreleyecek bir şifre anahtarı da (encryption key) da oluşturulur.

Eğer doğrulama başarısız olursa, o SIM kart ve operatör ikilisinden hizmet alınamaz. EIR ile ilgili işlemler de bu doğrulama safhasında yapılır ancak bunların doğrudan doğrulama ile ilgisi yoktur.

AUC doğrulama işlemine doğrudan katılmaz, sorgulama için gerekli parametreleri üretir. AUC ve SIM arasında paylaşılan gizli Ki kodu ve SIM’in IMSI bilgisiyle rastgele üretilen RAND numarası kullanılarak, sistemde bulunan algoritmalar aracılığıyla SRES ve Kc –şifreleme anahtarı üretilir. Bu üç bilgi “triplet”olarak adlandırılır, sorgulama için VLR’a gönderilir. AUC bu işlemi her abone için ve belirli peryotlarla ya da HLR’ın isteğiyle parametreleri değiştirerek tekrarlar.

MSC, AUC’a bağlı olarak çalışır ki, arada yeni triplet talep ederek bir cep telefonunda sürekli aynı anahtarların kullanılmasını önler.

SDP (Service data point)
Faturasız hat abonelerinin kontör bilgilerinin tutulduğu veri tabanı.

IWF (Interworking Function)
GSM şebekesi ile diğer şebekeler arasındaki data biçimine adaptasyonu sağlayan donanım ve yazılımdan oluşan fonksiyonlardır. Bu
genellikle ayrı bir elemandan ziyade MSC’nin bir birimi gibi çalışır.

EC (Echo canceller) Yankı giderici
Sistemde oluşan yankıyı gideren bir fitredir. GSM sisteminde iletimden kaynaklanan gecikmelerden oluşan yankıyı giderme amaçlı, bu filtre ünitesine ihtiyaç vardır. Ayrıca PSTN ile GSM’deki farklı transmisyon sistemlerinden dolayı oluşan empedans uyuşmazlığı kaynaklı yankıyı da filtreler. EC genellikle MSC ile PSTN santrali arasında bulunur.

BC (Billing centre)
BC, faturalama merkezi olarak çevrilebilir sanırım. VLR ve HLR taleplerini işler ve her aboneye bir fatura çıkarır. Dolaşımdaki abone için de faturalandırma bilgisi oluşturur.

SMSC (Short message service center), Kısa mesaj hizmet merkezi
Metin mesajlarının gönderilip alınmasını sağlar. Cep telefonu operatör ayarına göre SMS’i buraya iletir. Burası da SMS bilgisine bakarak SMS’i aboneye ya da diğer operatöre iletir.

MMSC (Multimedia messaging service centre) Çokluortam mesaj merkezi
MMS iletileri alma ve göndermeyle ilgilenir. Cep telefonu MMS’leri buraya gönderir ve burası da MMS bilgisini inceleyerek doğru adrese gönderir. Bir MMS alınca, önce alıcının cihazının MMS destekleyip desteklemediğini belirler. Eğer destekleniyorsa içerik çıkarılarak geçici bir depolama sunucusuna gönderilip aboneye de bir kontrol iletisi gönderilir. İletide içeriğin http adresi yer alır ve kullanıcı isteğine bağlı olarak ileti cep telefonu tarafından belirtilen adresten indirilir. Alıcı cihaz MMS desteklemiyorsa, ileti genellikle operatörün sitesi üzerinden görüntülenebileceği bir alana gönderilir. Cihazın MMS desteğini kontrol etmek için standart bir fonksiyon yoktur, operatör bunun veri tabanını kendi tutar.

VMS (Voice mail system) Sesli mesaj sistemi
Alıcıya gönderilecek ses iletilerini kaydeder ve saklar.

CBS (Call Back Server) Geri arama sunucusu
Ödemeli aramayı gerçekleştiren aboneye, aradığı aboneden geri aramayı gerçekleştiren sunucudur.

Bu şebeke elemanları arasında nasıl bir iletişim olduğunu, nasıl bir şekilde görev yaptıklarını anlamak istiyorsanız, bu konuda Turkcell’in hazırladığı ilginç bir animasyonlu GSM eğitimi var, tavsiye ederim.

Baz istasyonları genellikle ya kafes şeklinde kuleler, ya metal direkler, ya bina çatılarında ya da çeşitli şekillerde kamufle edilmiş yapılarda bulunur.

Aşağıdaki resimde kafes biçimi bir kuledeki baz istasyonunu görüyorsunuz.

Kafes biçimi baz istasyonu direği (Vodafone)

Bu resimde bir kafes, bir de metal direk biçimi iki kulede baz istasyonu antenlerini görüyorsunuz.

Kafes ve direk biçimi baz istasyonu kuleleri. (Turkcell ve Vodafone)

Bu resimde bina üzerine yerleştirilmiş baz istasyonu antenini görüyorsunuz.

Çatıda baz istasyonları.

Kamufle edilmiş baz istasyonları ise çok çeşitli şekillerde bulunabiliyor. Örneğin ağaç şeklinde baz istasyonları var. Baz istasyonu direği kahverengi boyalı ve üzerine dal şeklinde çıkıntılar eklenmiş. Açıkta belli olsa da ormanlık alanlarda anlaşılmayabiliyor. Bina çatılarında baca şeklinde bulunabiliyorlar. Antenler duvara monte edilip, duvar ile aynı renkte ve hatta desenlerde boyanabiliyor. Trafo binalarına havalandırma çıkıntısı adında takılabiliyorlar.

Baz istasyonları radyo sinyallerini antenleri ile yayıp toplarlar, zaten kuleler de bu antenleri taşımak için vardır.

Çok yönlü, omni directional denen antenler, cep telefonlarıyla iletişimde nadir kullanılan antenlerdir, yapıları gereği sadece belli boyuttaki küçük alanların kapsama ihtiyacını karşılamak için kullanılırlar. Hücre olarak yan yana kullanıldıklarında, oluşturdukları hücrelerde kapsama alanı dışında kalan alan fazladır, ayrıca panel antenlerde üç panele verilmesi gereken güç de tek antene verilmesi gerekmektedir.

Panel antenler, baz istasyonlarında cep telefonuyla iletişim için en çok kullanılan antenlerdir. Bu antenlerin belirli açıları vardır ve sadece bu açılara sinyal yayar ya da bu açılardan sinyal alırlar. Bu paneller içlerindeki daha ufak antenlerin sinyalini yönlendirerek sadece panelin baktığı yöne sinyal verilmesini sağlarlar. Baz istasyonunda da açılarına göre birkaç panel bulunur ve bunların her biri farklı yönlere bakarlar. Mesela 360 derecelik bir kapsama elde etmek için üç adet 120 derece açılı anten kullanılır ve her biri farklı yönlere yönlendirilir. Panel antenlerle her sektöre sadece bir panel hizmet verdiğinden çok yönlü antene göre daha az güçle kapsama elde edilir ve üç kat daha fazla kişiye hizmet verilebilir. Panel antenler sinyali yansıtarak yönlendirdiğinden, sadece bir yönde ve belli açılarla hizmet verirler. Panelin arkasında, üzerinde ya da altında ölçülecek sinyal gücü tam karşısında ölçülecek sinyal gücünün çok çok altındadır. Ki bu sebeple çatısında baz istasyonu bulunan binaların içinde baz istasyonunu işleten operatörün sinyalinin zayıf olduğu durumlar olabilmektedir.

Panel antenler. (Avea)

Panel antenler genellikle dikey olarak kullanılırlar. Bu şekilde baz istasyonlarından 360 derece daha geniş alan daha iyi kapsanabilir. Ancak yüksek binaların olduğu bölgelerde kurulan antenler belli binaları veya alanları hedefliyorsa yatay olarak da kullanılabilirler ki bu şekilde sinyale dikey kalan binada daha yüksekteki katlar kapsanabilir.

Dual bant panel antenler, birbirinden tamamen farklı iki farklı frekansta yayın yapabilen panel antenlerdir. Panellerin içindeki küçük antenlerin birbirinden bağlantıları farklıdır veya frekansları da farklı ise boyutları da farklıdır. Bu mesela bir antende hem Turkcell hem de Vodafone operatörünün hizmet vermesini sağlayabilir. Ya da ilçede bulunan Turkcell antenleri bu şekilde, hem GSM 900MHZ sinyali veriliyor antenlerden hem de 3G UMTS2100 frekansı; yani bir antenten hem 2G hem de 3G kapsaması sağlanabiliyor.

Aşağıdaki resimde bir dual bant panel anten görünüyor. İlk resim antenin ön kısmını gösteriyor. Ön kısımda antenin içindeki o kare benzeri şekildeki yapılar sinyal alma verme işini yapan esas anten kısımları. Bunların bazıları diğerlerine göre daha küçük. Bunun sebebi frekans farklılıkları. Büyük antenler 900MHZ için, küçük antenler ise anladığımız kadarıyla 1800 MHz için ki daha yüksek frekanslı olduklarından daha düşük dalga boyu yayıyorlar ve bundan dolayı boyları da daha küçük.

Dual bant anten ön kısmı.

Alttaki de içi açılmış bir antenin arka kısmı. Burası yakalanan ya da gönderilecek sinyalin anten kablolarına bağlandığı kısmı. Detaylı bilgim yok bu konuda. Yalnız yandaki uzun plastik çubuk antene uzaktan müdahale edilerek yukarı aşağı eğim ayarı yapılabilmesini sağlıyor olmalı. Bu işlemde merkezi bir yerden sinyal verilerek alttaki motor çalıştırılır ve çubuk iç kısımda bazı parçaları yukarı aşağı oynatarak istenilen açıyı sağlar. Tabi her baz istasyonu bu şekilde değildir. Genellikle bir görevli elle baz istasyonunu komple aşağı yukarı oynatır. Zaten bir kez iyi ayarlandığında da bir daha bu işlem gerekli değildir.

Dual bant anten içi, arka kısmı.

Panel antenler baz istasyonunda farklı sayılarda olabiliyorlar. Mesela aynı yöne yani aynı sektöre bir anten bakıyorsa bu tek 2G anteni olabilir, ya da 2G ve 3G hizmeti veren dual bant anten olabilir. Aynı yöne bakan iki anten varsa bunlardan biri 2G biri de 3G olabilir. Yurtdışında, özellikle Amerika’da, biraz farklı bir sistem kullanılıyor. Aynı yöne bakan üç anten varsa biri ses/veri gönderme, ikincisi sinyalleşme ve kontrol, üçüncüsü de ses/veri alma görevindeki anten olabiliyor. Tabi bunlar daha fazla aletten dolayı daha pahalı olduğundan ülkemizde yok sanırım bu tiplerden.

Mikrodalga radyo link antenleri, baz istasyonunu diğer baz istasyonlarına ya da şebekenin daha üst ve merkezi kısımlarına bağlayan mikrodalga frekanslarında çalışan alıcı verici radyo antenleridir. Bu antenler baz istasyonlarında gördüğümüz çanak anten ya da davul benzeri yuvarlak antenlerdir. Boyları bant genişliği kapasitelerine ya da sinyal verecekleri mesafeye göre değişebilir. Bu tür antenlerden her birinin tam karşısında da bir tane benzer mikrodalga radyo link anteni bulunur. Bu iki anten birbirleriyle yüksek frekanslı mikrodalgalarla iletişim kurar. Bu dalgalar frekans olarak genelde kaç kullanılıyor bilmiyorum ama 10 ile 60 GHz arasındaki frekanslarda çalışıyorlar. Yüksek frekansla çalıştıklarından birbirlerini tamamen görmeleri gerekli ve aralarında herhangi bir engel bulunmamalı. Hatta görüş açılarının %60′ının bina vs. engellerle kapanmaması gerekli. Yağmur, kar ve sis gibi hava koşullarından etkilenir bu antenler. Bant genişlikleri genel olarak 2G antenlerde 2mbit/s düzeyinden 3G sistemlerde 700mbit’s düzeylere kadar çıkabilir bulundukları bölgeye göre. Mesela aşağıdaki görüntü Tekirdağ’da şehir içindeki Turkcell baz istasyonlarına mikrodalga rayolink sinyali verip alan şehre göre yüksekçe bir tepedeki baz istasyonu kulesi. Şehir içindeki antenler bu antendeki yuvarlak antenlerlesinyalleşiyor. Büyük antenler de bu antenlerle olan veri iletişiminin toplanıp farklı bir noktaya gönderildiği antenler olabilir.

Mikrodalga radyolink antenleri.

TMA (Tower Mounted Amplifier) amfiler panellerden gelen cep telefonu sinyallerini kuvvetlendiren, böylelikle cep telefonundan gelen sinyale karşı baz istasyonunu daha duyarlı hale getiren. Genellikle antenlere yakın konumda direkte bulunurlar ki sinyal kabloda katettiği mesafede fazla zayıflayamasın. Her panel antende bulunmayabiliyor bunlar, benim farkettiğim özellikle 3G antenlere takıldıkları.

RRH (remote radio head) her baz istasyonunda bulunmayabiliyor. Çıkış sinyalini güçlendiren kabin dışı amfilerdir.

Kabinler, baz istasyonundaki tüm antenlerden gelen kabloların toplandığı yerlerdir. Burada her tür antenden gelen sinyal için ayrı makineler ve devreler bulunur, BTS, BSC ve transcoder sistemleri bulunur. Genel olarak yapılan cep telefonlarından antenlere gelen sinyale göre antene sinyal vererek cep telefonu ile iletişim kurup, radyolink vs. üzerinden sinyal gönderip alarak cep telefonunu şebekeye bağlamak. Tabi kullanım amacına göre her kabinde farklı makineler bulunabiliyor.

Turkcell baz istasyonu kabinleri.

BTS görevleri çeşitlidir. Radyo frekans kanalları yönetilir ve konuşma yapmak için gerekli radyo kanalı tahsisini yapıp konuşmayı başlatırlar. Antenlerden gelen ve giden sinyal için RF modülasyonu, kanal kodlama, harmanlama, şifreleme vs. işlemleri burada yapılır. Radyo frekansları gönderilir ve alınır.

Baz İstasyon Denetleyicisi (BSC), baz istasyonu sisteminin akıllı yönetim kısmıdır. Bir BSC emri altında birden fazla BTS kontrol edebilir. Görevi BTS ile transcoder ve işletme bakım sistemini (OMC) birbirine bağlayıp, radyo frekansı tahsisi ve frekans yönetimi yapmaktır.

Transcoder, GSM’de kullanılan veri iletim biçimi ile diğer telekomünikasyon sistemlerindeki iletim biçimleri arasında dönüşüm yapar. GSM’de hava üzerinden iletim nedeniyle veri 13 Kbit/s değerde iletilir. Karasal PSTN hattında ise 64 Kbit/s ile iletilir. Transcoder bu iki farklı biçim arasındaki dönüşümü sağlar. Ayrıca PCM 8-bit verinin GSM 20 ms trafik bloklarına kodlanmasında da tampon (buffer) görevi görür. Standartlarda görevi baz istasyonunda olsa da MSC santrallerine de yerleştirilebiyorlar.

Her kabinin boyu farklı olabiliyor. Bazı yerlerde direğin yanında belimize kadar gelen boyda bir kutu olurken, bazı yerlerde de prefabrik paneller, daha merkezi ve özel görevli yerler de zaten binalarda bulunuyor.

Genel olarak ülkemizdeki üç operatörün kabinlerini ve dolayısıyla baz istasyonlarını kabin renklerinden bir miktar tanıyabiliyoruz. Vodafone’un kabinleri en belirgin olanlardır ki, yeni kurulan baz istasyonlarının hepsinde kırmızı çerçeveli prefabrik yapıda beyaz duvarlar şeklindedir. Mavi çerçeveli ve beyaz duvarlı prefabrik yapılar genelde Turkcell’e aittir. Avea’nın prefabrik kabinleri ise bir yeşil tonunda genelde ve üzerindeki güvenlik sertifikalarında da Aycell yazıyor (Bkz. Alttaki ikinci resim). Tabi bunlar bölgeye, kuruluş zamanına ve yerine göre de değişebiliyor. Mesela görevlilerin sağlık endişesi nedeniyle zor baz istasyonu kurabileceği ve çok çabuk kurmaları gereken şehir içindeki çatılarda genelde gördüğüm renk beyazdır. Kimse dayak tehlikesi varken kabin rengine önem vermiyor sanırım, ya da operatörü anlamasınlar diye renkli kabin kullanmayabiliyorlar sanırım.

Vodafone baz istasyonu kabini.

Ayrıca kabin kapılarında o baz istasyonunun güvenlik sertifikası da bulunuyor. Buralardan antenlerin güvenlik mesafesini ya da hangi operatöre ait olduğunu, 2G, 3G desteği vs. bilgileri öğrenebilirsiniz.

Avea baz istasyonu kabininde güvenlik sertifikası (Eskişehir, Şirintepe, Asilzade Sk.)

Çok sayıda ve kalın siyah kablolar da antenlerle kabin arasında bulunan ve dikkat çeken diğer elemanlar. Bunlar genelde bakır koaksiyel kablo oluyorlar. Bazıları panel antenlerle bazıları da radyolink antenleri ile kabin arasındaki iletişimi sağlıyor. Son zamanlarda ülkemizde bilmiyorum ama yurtdışında kullanılan bir sistemde kabin ile antenlerin olduğu kulenin yüksek kısmı arasında tek bir kablo kullanılması. Bu tipte veri iki yer arasında bu kablonun içindeki fiber optik kablo ile iletiliyor, enerji de aynı kablodaki elektrik hattından sağlanıyor. Bu şekilde kablo, direğin üstüne ulaşınca kablo bir devre elektrik hattından aldığı elektriği kullanarak fiberoptik kablosundan gelen sinyali işleyip, amfilere yükselttirip antenlere gönderiyor, antenlerden gelen sinyali de işleyip fiber optik hatta veriyor. Bu şekilde az kablo ile daha sade bir görüntü elde ediliyor. Ekonomik durumunu bilmiyorum.

Kabinlerden baz istasyonu antenlerine giden kablolar.

Şimdi bu kurduğumuz baz istasyonunun çalışmasını bir hayal edelim. Baz istasyonundaki panel antenlere cep telefonlarından çok sayıda sinyal geliyor. Gelen sinyal antende yakalanıp amfiyle iletiliyor. Amfi gelen zayıf sinyali yükselterek daha uzaktaki cep telefonlarından gelen zayıf sinyali de güçlendirip iletilebilir hale getirip uzun siyah kablolara veriyor. Kablolar sinyali kabindeki BTS devrelerine taşıyor. Burada sinyalin bilgi olarak işlenmesinden, zaman aralıklarına bölünmesine, transcoder devresinde biçiminin değiştirilmesine kadar farklı şeyler yapılıyor. Gelen sinyal burada işleniyor ve ne yapılacağına karar veriliyor. Örneğin bir çağrı BTS’ye gelince, BTS BSC’ye iletiliyor, radyolink antenlerle şebekenin daha üst hiyerarşisindeki MSC’ye gönderiliyor. MSC’de görevini yapıp aramayı başlatıyor ya da gerekli hata sinyalini bildiriyor.

Burada baz istasyonunun şebeke ile sadece radyolink üzerinden iletişim kurmasından bahsettim ancak tek yöntem o değil. Baz istasyonu yerel telekom şebekesinden G.SHDSL veya fiberoptik bağlantısıyla da şebeke hiyerarşisindeki üst kısımlara bağlanabilir. Bu tür bağlantılarda kabine dışarıdan bir kablo gelir ve bu kablo uygun G.SHDSL veya fiberoptik modem ve router gibi cihazlarla diğer sisteme bağlanır.

Genel olarak bir baz istasyonunun yapısı böyle. Bunlardan başka kulelerde baz istasyonunu yıldırımdan koruma amaçlı paratonerler de oluyor. Ayrıca karanlıkta uçak vs. çarpma tehlikesini önlemek için de kulelerin tepelerinde yanıp sönen kırmızı uyarı ışıkları oluyor. Elektrik kesintisi durumunda baz istasyonunun hizmet vermeye devam edebilmesini sağlamak için de akülü güç kaynağı ya da dizel jeneratörü gibi elemanlar bulunuyor. Bir de baz istasyonu kabini içinde 24 saat çalışan elemanların yaydığı ısı da klimalar vasıtasıyla dışarı atılıyor. CDMA baz istasyonlarında bir de GPS anteni de oluyor, antenin tam olarak ne amaçla konduğunu bilmiyorum. Ayrıca mesela Turkcell ile Kandilli Rasathanesi anlaşması gereği, Turkcell’in bazı baz istasyonlarında da sismograf bulunacak.

Baz istasyonu sisteminde (BSS) yapılan çağrı vs. BTS ve BSC üzerinden Şebeke Anahtarlama Sistemi ( NSS ) üzerindeki MSC’ye iletilir. Bkz. Şebeke Anahtarlama Sistemi (NSS)>>>

Cep telefonu baz istasyonları kullandığımız cep telefonlarının operatör şebekesi ile iletişimini sağlayan şebeke elemanlarıdır. Cep telefonları baz istasyonuyla sinyalleşerek aralarında iletişim kurarlar. Baz istasyonları olmadan GSM, CDMA, 3G ve 4G şebekelerinde iletişim mümkün değildir. 5G standardında ne olur bilmem, belki uydu üzerinden haberleşmeye geçilebilir o zamanlarda. Gerçi öyle de bina içi kapsama sağlamak çok zorlaşacaktır. Belki de her evde, ev içinde bir baz istasyonu olur, avizelerde vs. mesela.

Baz istasyonları cep telefonları ile sağlıklı iletişim kurabilmek için cep telefonu sinyallerini iyi alabilecekleri ve iyi sinyal gönderebilecekleri yüksek yerlere kurulurlar. Bu sayede sinyale en az engel ile ulaşabileceklerdir çünkü. Baz istasyonlarının bina çatılarına ya da yüksek kulelere kurulmasının sebebi budur.

Baz istasyonları yaydıkları sinyalle hücre denen kapsama alanı oluştururlar. Bu hücrelerin İngilizce karşılığı cell kelimesidir ki, buradan Turkcell kelimesinde neden cell kullanıldığını ya da İngilizce’deki cellular phone deyiminin neden kullanıldığını anlarız. Bu hücreler farklı biçimlerde olabilirler ancak cep telefonu endüstrisinde daha çok altıgen hücreler kullanılıyor. Bu hücreler baz istasyonundaki antenlerin panellerinden yayılan sinyalin zayıflama biçimine göre altıgen tercih edilirler. Baz istasyonları bu altıgenin merkezinde ya da üçer köşesinde bulunur. Bulduğum farklı kaynaklar da bu konuda farklı şey diyor. Bazısı merkezde bulunur diyor ama bazısı da köşelerinde bulunur diyor. Yani üç köşeden üç anten içeri doğru sinyal verecek, bu şekilde hücre oluşaca. Altıgen hücreler en iyi kapsama alanı sağlanmasına olanak veren hücre tipidir. Çok yönlü omni-directional denen antenlerde yuvarlak bir hücre olur. Yalnız çokyönlü antenler pek kullanılmazlar. Çünkü yan yana hücre oluşturduklarında yuvarlak halkaların arasında kalan kapsama alanı dışı boşluklar çok fazla olmaktadır.

Baz istasyonları ve hücreleri

Baz istasyonu hücreleri bir harita üzerinde gösterildiklerinde arı kovanındaki peteklere benzer yapılar ortaya çıkar. Cep telefonları genellikle dahil olduğu hücrenin merkezindeki, yani ona en yakın olan baz istasyonuyla bağlantı kurar. Çünkü en az kayıp ve bozulmayla sinyal almak amacındadırlar. Tabi şehirlerde binaların yapısı ve konumundan dolayı sinyal zayıflıyorsa farklı baz istasyonlarından da sinyal alabilirler.

Cep telefonları ile iletişimde operatörler kendilerine ayrılmış farklı frekansları kullanırlar. Sağlıklı iletişim için her hücrede ve hatta hücre içinde farklı frekanslar kullanırlar ki bu, iletişimi bozabilecek olan diğer baz istasyonları ile enterferansı ortadan kaldırır. Bu frekanslar iletişim kurulabilecek cep telefonu sayısına göre sınırlıdır. Her bir cep telefonu da kendine ayrılmış frekans kanalında sinyal yayar. Bundan dolayı her hücrede farklı kanal frekanslar kullanılmaya çalışılır. Tabi kullanılabilecek frekanslar da sınırlı olduğundan her hücre ona komşu hücrelerden farklı kanal frekansı kullanacak şekilde ayarlanmıştır. Bu şekilde aynı frekanslar pek çok istasyonda kullanılabilir ve birbirlerini de etkilemezler. Frekansların birbiriyle karışmaması için baz istasyonlarının çıkış güçleri etraftaki diğer baz istasyonlarının hücrelerini etkilemeyecek şekilde ayrılır. Yalnız cep telefonunun hücreden hücreye geçiş yaparken kapsama alanı dışı noktalar olup iletişimin kopmaması için hücre kenarlarında frekanslar birbirbiriyle örtüşebilir, bu iletişimin devamlılığını sağlar.

GSM sisteminde baz istasyonları çok sayıda cep telefonları ile TDMA teknolojisiyle haberleşir. CDMA şebekeleri ise CDMA teknolojisiyle haberleşir. Bkz. Baz istasyonlarında çok sayıda cep telefonuyla haberleşme

Hücreleri birbirlerinden ayırırken de FDMA ve CDMA kullanılır. FDMA’de (Frequency division multiple access) her antenin frekansı komşu olduğu antenlerden farklıdır. CDMA sisteminde işlem daha karışıktır ancak, yine aynı sonuç elde edilir.

Baz istasyonlarının da cep telefonları gibi bir kapsama alanları vardır. Bu alanı belirleyen unsurlar şöyledir:

• İletişim frekansı (900, 1800, 2100 MHz vs.)
• Transmisyon gücü.
• Cep telefonları için gerekli olan veri alış gönderiş hızı ya da oranı ya da bant genişliği. (Bu değerlerin istasyondan uzaklaşmadan dolayı zayıflayan sinyalle düşmesinden dolayı.)
• Transmiter boyu.
• Antenin yüksekliği.
• Kullanılan antenlerin sektörlü panel ya da çok yönlü olması.
• Kurulduğu coğrafik bölge, etrafındaki ağaç, bina vs. engeller ve hava koşulları.

GSM sisteminde, ayrılmış 20 ms zaman aralıklarında sinyalin yol katetmesi problemi olduğundan maksimum kapsama alanı 35 KM’dir. CDMA’de ise böyle bir belirli limit yoktur ve 50 ile 70 KM arası kapsama elde etmek mümkündür. Ancak düz olmayan arazilerde bu 10 KM civarına kadar inebilir. Aşağıdaki değerler Ağ’da rastladığım frekanslara göre ortalama kapsama karşılaştırmasıdır, doğrulukları hakkında kesin bilgim yok:

Frekans (MHz)——hücre yarıçapı (km)———Hücre alanı (km2)—————-Aynı alan için hücre sayısı
450——————–48.9——————————-7521———————————–1
950——————–26.9——————————-2269———————————–3.3
1800——————14.0——————————-618————————————-12.2
2100——————12.0——————————-449————————————-16.2

Bir baz istasyonunda neler görürüz, cep telefonu baz istasyonundaki yapılar, baz istasyonu sistemi (BSS – Base Station Subsystem) >>>
Baz istasyonu sisteminde (BSS) yapılan çağrı vs. BTS ve BSC üzerinden Şebeke Anahtarlama Sistemi ( NSS ) üzerindeki MSC’ye iletilir. Bkz. Şebeke Anahtarlama Sistemi (NSS)>>>

Kaynaklar: Wikipedia: (Cell Site, Cellular Network, NSS, BTS)

GSM teknolojisinde Time division multiple access (TDMA) (Zaman ayrımlı çoklu erişim, Türkçe’deki teknik adını tam bilmiyorum, bilen yorum olarak yazarsa sevinirim.) denen teknolojisi kullanılır. Bu teknolojide, kullanılan her frekans kanalı için belli bir zaman aralığı vardır. Bu aralıklar dolduğunda o frekansta yeni bir kullanıcı arama başlatamaz, iletişim kuramaz. Burada her cep telefonu kendisine ayrılan zaman aralığında baz istasyonuna sinyal gönderir ve sinyal alır. Bu süre bildiğim kadarıyla 20 milisaniye kadar bir süre. Bir cep telefonu 20 milisaniye kadar bir sürede baz istasyonuyla iletişim kurar, sonraki 20 ms süre başka bir cep telefonuna aittir. Baz istasyonuna bağlı her cep telefonu bir kez iletişim kurduktan sonra tekrar sıranın en başına gidilir, ve hepsi baştan sona kadar tekrar birer kez iletişim kurar.

Code Division Multiple Access (CDMA) teknolojisinde ise baz istasyonu ile cep telefonu arasındaki iletişim, özel bir algoritmayla kodlanmıştır ve baz istasyonuna bağlı tüm cep telefonları baz istasyonuyla aynı anda iletişim kurabilir. Baz istasyonu her bir cep telefonundan gelen sinyali parolasına göre çözüp ayrı ayrı işler. Bu tam bir parola değildir, örnek olarak böyle diyorum. Ayrıca TDMA veya onu kullanan GSM teknolojisi gibi her baz istasyonu için farklı frekansta sinyal kullanmak gerekli değildir, her baz istasyonunun frekansı aynıdır. Cep telefonu sadece iletişim kuracağı baz istasyonunun parolasını kullanmaya başlar ve artık o baz istasyonuna kaydolabilir. Konuşmalar esnasında da karşıdan gelen konuşmacının ses sinyal cep telefonuyla iletişime her an geçebilecek tüm baz istasyonlarından verilir. TDMA’de ise bu geçişten sonra olur.

Farklı sebeplerden dolayı bu iki standardın birbirine karşı üstünlükleri farklıdır. CDMA ile aynı frekansta TDMA’e göre yaklaşık iki kat daha fazla kullanıcı aynı baz istasyonundan faydalanabilir. TDMA’de ayrılmış zaman aralıkları dolduğunda artık yeni arama başlatılamaz ama CDMA’da bu sınır çok daha yüksektir. Ayrıca CDMA’de sinyal zayıflasa da sesteki bozulma, aynı orandaki TDMA’deki zayıflamaya oranla daha azdır. Yani CDMA ses kalitesi olarak TDMA’den kalitelidir denebilir. Yalnız CDMA’de nefes alma (İngilizce breathing) sorunu bulunmaktadır. Bu aynı anda çok sayıda cep telefonu ile iletişimde bulunan baz istasyonunun yoğun saatlerde sinyallerin karışıp birbirini bozması kaynaklı kapsama alanının azalmasıdır. Aslında kapsama alanı azalmaz ancak baz istasyonuna ulaştığında iyice zayıflayan sinyaller buradaki diğer sinyaller tarafından daha da zayıflatılırlar ve iletişim kuramaz hale gelirler.

3G teknolojilerinde genel olarak WCDMA kullanılır, bu CDMA’in GSM Association tarafından kabul edilmiş Wideband CDMA, yani genişbant CDMA türüdür. Bunda da çalışma biçimi CDMA gibidir, sadece veri hızı daha yüksektir.

Genel olarak iki biçimi şu şekilde örnekleyebiliriz. Bir sınıf hayal edelim. Sınıftaki tüm öğrenciler öğretmenleriyle konuşurken en ön sıradan en arkaya doğru herkes birer harf söylesin. En son öğrenciye gelindiğinde, tekrar en baştaki öğrenciye geçilsin ve öğrenci söyleyeceği diğer harfi söylesin ve bu arkaya doğru devam etsin. TDMA bu şekilde bir döngüdür. Öğretmen her öğrencinin dediği harfi defterinde ayrı satıra yazar ve bu şekilde öğrencilerin dedikleri cümleler ortaya çıkar.

CDMA sınıfında ise tüm öğrenciler öğretmenle aynı anda konuşur. Burada ayırıcı olarak dil diyebiliriz mesela. Bir öğrenci Türkçe konuşur, biri İngilizce, bir başkası Fransızca. Bu şekilde öğretmen her birinin söylediğini birbirine karıştırmadan anlayabilir! (Zor anlar. ) Bu örnekte öğretmen arka sıralardan gelen sesleri anlamakta zorlanır değil mi? İşte buna da nefes alma durumu diyebiliriz. Öndeki güçlü sesler arkadan gelen zayıf sesleri daha da zayıflatır.

Kullanılan başka iDEN vs. teknolojiler de vardır ama yaygın olmadıklarından konuya eklemedim.

Not: endüstrinin içinde olan biri olmadığımdan Türkçe terimlerde yerleşmiş çevirileri tam bilmiyorum. Bilen varsa düzeltebilir beni.

Samsung, geniş I/O mobil DRAM yongaları.

Bu yeni 1Gb (1Gb / 8 bit = 128 MB) wide I/O mobile DRAM saniyede 12.8 GB veri iletebiliyor. Bu da şu anki 1.6 GB/s hızındaki mobile DDR DRAM’lerin sekiz katı kadar yüksek hıza sahip olduğunu gösteriyor. Ayrıca 3.2 GB/s hızdaki LPDDR2 DRAM’lerden de dört kat hızlı oluyor. Güç tüketimi ise şu anki mobile DDR DRAM’lerden %87′ye kadar daha az imiş. Gerçi 128MB artık çoğu akıllı telefon için yeterli olmayacağından bir telefondan bunlardan birkaç tane bulundurarak kullanılırsa güç tüketimi yine aynı noktaya gelebilir.

Veri iletişim hızını arttırmak için Samsung’un wide I/O DRAM belleği, veri giriş ve çıkışı için 512 pine sahipmiş ki öncekilerde bu en fazla 32 pin olurdu. Tabi diğer komut ve sinyal gönderme ve güç ayarlama vs. diğer amaçlar için kullanılan pinlerle birlikte bu DRAM’deki pin sayısı 1,200′e ulaşıyormuş!

Bu DRAM’in ardından Samsung, 2013′te de 20nm teknolojili 4Gb geniş I/O mobil DRAM sunmayı planlıyormuş.

Valla şu an benim 2002 model anakartlı bilgisayarımın bellek bant genişliği 2.7GB iken on yıl sonrasında çıkan bir cep telefonunda bu hızın beş katı bant genişliğine sahip bellek bulunması bilgisayarın artık tam çöplük olduğunu kanıtlıyor.

Kaynak.

Dünya'nın en ince akıllı telefonu NEC MEDIAS N-04C

Bu hafta Japon DoCoMo yeni telefon ve akıllı telefon koleksiyonunu sunacakmış Japonya’da. Bunların arasında da NEC’in MEDIAS N-04C modeli var ki, Dünya’nın en ince akıllı telefonu diye geçiyor haberinin verildiği tüm sitelerde. NEC MEDIAS N-04C’nin kalınlığı sadece 7,7 mm imiş, yani bir santimetreden 2,3 mm daha az. Cihazın ilk görüntüsü yukarıdaki gibi. Teknik özellikleri hakkında pek bilgi yok, çünkü fotoğrafı sızdıran bu konuda bilgi vermemiş pek. Bilinenler Android 2.2 işletim sistemine sahip olduğu, 1Seg TV tunerine ve Felica NFC (Yakın Alan İletişimi) servisine sahip olduğu. Ayrıca FWVGA (854 x 480 piksel) dokunmatik ekranı ve 800 MHz ARM işlemcisi olduğu da bilinenler arasında.

Tüh, NEC Türkiye’de satış yapmıyor ki bu cihazı alıp düşürüp kırma keyfi yaşayamayacağız. Öyle ince telefonu da anca Japonlar kullanır zaten. Cebime sokarken kırarım ben onu be.