SuperOnline fiber internet uzun zamandır yoğun Ağ kullanan, indirme yapan kişilerin  rüyalarını süslüyordu. Ancak her yere fiber kablo döşenmesi zor olduğundan ve hatları sonlandırmakta kullanılan cihazlar pahalı olduğundan, sadece kalabalık nüfuslu site ve apartmanlara kadar geliyordu. Bir süre daha da böyle devam edecek. Yine nüfus sebepli olarak da kalabalık nüfuslu büyük şehirlere kurulum yapılıyor.

Sistemde binanın bir odasına fiber optik sonlandırıcı yerleştiriliyor. Buraya kadar fiberoptik (F/O) kablo geliyor. Bu aletten de evlerdeki modemlere kadar normal kablo ile gidiliyor. Fiberoptik sistemde de bakır ADSL’deki gib hat zayıflaması vs. değerleri ev kullanımında çok önemli olmadığından santrale olan mesafeden bağımsız gayet yüksek hızlar elde ediliyor.

Tabi fiberoptik kablo döşemek pahalı, belediyeler bunun için metre başı bile para alabiliyor. Fiberoptik kablo sonlandırıcıları pahalı. Dairelere konan modemler para ediyor… Böyle olunca sadece yoğun nüfuslu yerlere altyapı kurmalarına kızmamak gerek.

Bu şekilde 100mbit’e kadar hız sunuyordu SuperOnline. Geçen yıl adil kullanım olayı geldi. Bu Mbit indirme hızınızın beş katı kadar GB bir kota sınırı şeklinde. Bu adil kullanım olayı, yüksek hızlı indirme yapmak için fiber internet tercih eden kullanıcılarını biraz delirtmişti. Ancak şimdilik bunun uygulanmadığı söyleniyor. Adil kullanım olmayan pahalı Pro paketlerini de isteseniz de satnın alamıyormuşsunuz.

Şimdi, Turkcell marka değerini de arttırmak için SuperOnline isminin önüne Turkcell ismini de koymayı tercih etmiş olmalı. Bu şekilde Turkcell SuperOnline olmuş. Çok da önemli bir ayrıntı değil benim için ama.

1 Gbps paketi çıkmış şimdi bir de. 1 Gbps indirme, 20 Mbps yükleme, 4 TB kota, hepsi ayda 999 lira. Parası olana bir şey değil. Ancak adil kullanım olan 4TB sınırını ayda 8Mbit ADSL bağlantısı ile bile aşmak mümkün. 1 Gbps hızlı bir pakete yakışmayan bir adil kullanım sınırı.

Peki vadedilen hızlar gerçekten alınabilir mi?

Uzun zamandır heveslisi ve hayranı olarak SuperOnline fiber internet hizmetini takip ediyorum. Dolayısıyla çok da göründüğü kadar parlak olmayabileceğini biliyorum. Mesela, çevrimiçi video izleme, dosya indirme, ping sorunları gibi sorunları var.

SuperOnline, 1Gbps hızı ancak verinin alınacağı sunucu kendi şebekesinde ise sağlayabilir. Türkiye’de, sanırım TurkTelekom’a göre ucuz olduğundan çoğu veri merkezinin SuperOnline bağlantısı var. Mesela NetInternet’in de NetDirekt’in de 20Gbps SuperOnline hat bağlantıları var. Bu bakımdan buradaki 1 Gbps çıkışa sahip sunuculardan çok yüksek hızda indirme yapabilirler.

SuperOnline (SOL) şebekesi dışında ise, SOL TurkTelekom üzerinden bağlanıyor diğer veri merkezlerine vs. TNAP de kullanılıyor tabi sanırım. Yurtdışı çıkışı olarak da traceroute sorgularında static.turktelekom.com.tr sunucusundan geçiyormuş çoğu kullanıcıda trafik. Yani yurtdışı çıkışı da TurkTelekom üzerinden. Kimin üzerinden olursa olsun da, verim değişken olabiliyor.

Mesela 100Mbps bağlantı ile Youtube’da 360p videoları takılmadan izleyemediğinden şikayet eden SOL fiber internet kullanıcıları vardı. 1Mbps ADSL’den 100Mbps pakete geçmiş adam, ama izlediği video takılıyor, donuyor. 1Mpbs ile takılmasın, 100Mbps ile takılsın, hak mı bu! Bu şekilde Youtube videoları takılırken, Akıllı.TV ve Hürriyet’in videolarını akıcı izleyebiliyorlarmış. Yani, yurtiçi sunuculardaki içeriklere gayet hızlı ulaşılabiliyor, ama yurtdışındakilerde sorun olabiliyor.

Ayrıca ping olarak da çevrimiçi oyun oynayanları tatmin etmediğinden şikayet ediliyordu fiber internetin. Oyun oynamak için alacaksanız almayın diyorlardı. Altyapının henüz yeni – ve biraz acemi de diyebiliriz sanırım – olmasından dolayı yüksek ping süreleri gibi sorunlar da oluşabiliyor.

Dosya indirirken de yurtdışı sitelerden 50KB/s ile dosya indirmekten şikayet edenler var forumlarda.

Bu gibi sorunları 1Gbps pakette nasıl aşmayı düşünüyorlar bilmiyorum. Bu paketi kullanacaklara özel, tamamen farklı bir yurtdışı çıkışlarının olması gerekli.:D

Neyse, Turkcell SuperOnline altyapısı tüm Türkiye’ye yayılacak da, apartman ve sitelerden müstakil evlere de yayılacak da, biz de göreceğiz. Daha çok zaman var…

HTC Thunderbolt

Bu da cihazını tanıttığı bir videosu:

Adamlar LTE cihazım var deyip hava atmakta haklı tabi. Ama söz verdikleri hız 5 – 12 Mbps, yani bizimkilerin 3G vaatlerine yaklaşamıyorlar. Ha bir de, bu telefom CDMA, yani GSM desteklemiyor. Uzaktan yakından bizi ilgilendirmiyor. Ondan özelliklerini fazla anlatmadan geçip gideceğim. Ama Android’li iyi bir cihaz, Amerikanlar sevinsin.

Yerli sürümde başroldeki kız pantolonun arka cebine bir tablet koyuyor ve başlıyor kayda… Yalnız cepte o kadar tablet olunca onu farkedip bakmamak da zor bir yetenek olur tabi. Orada dikkati çeken kalçadan ziyade o aygıt. Gerçi videoda zaten amacın arkadan baktırma olduğundan bahsediliyor, yani kalçaya baktırma ile ilgili bir şey denmiyor. Zaten ölçüsel sebeplerden orijinal videoyu hazırlayan hatun doğal olarak daha fazla seyirci toplama potansiyeline sahip, bu videodaki arkadaş doğal olmayan yöntemlerle izleyici toplamış. Videoya bir giriş de yapılmış, ama biraz orijinali anımsatacak cinsten. Biraz daha iddialı bir şey gibi göstermeye yönelik bir giriş iyi olabilirdi sanırım. Ha bir de yabancı yapım daha kaliteli idi bundan, sanırım daha fazla uğraşmışlar üzerinde, ya da daha profesyonellermiş.

Yalnız, şimdi bunun da devamı gelir mi, merak ediyorum. Bakın bizim kalçamıza kaç kişi bakıyor falan, lise gençliği düzeyine bile inip gitmesinden korkuyorum.

Tabi ülkemizin yurtdışına da tanıtılması konusunda önemli bir adım olarak da görüyorum.

Ağ ise ortaya çıkıp günümüze gelene kadar genel gelişimi çoğunlukla ücretsiz teknolojiler üzerinde oldu. Site geliştiriciler yazdıkları her HTML kodu için birilerine para ödeseler, bu Ağ veya Internet kavramı bugünkü halinden çok uzakta olabilirdi. Her CSS kodu için lisans ödeyecek olunsa şu an neredeyse tüm siteler 1992 yılında yapılmış eski sitelere benzer, hatta onlar kadar kullanışlı veya güzel olmayabilirdi belki. Bundan dolayı Ağ’da dolaşan videoların da ücretsiz olması gerekmiyor ama en azından bir tane ücretsiz kullanılabilecek video biçimi olmalı ki ücretli kullanamayacak ya da kullanmak istemeyenler için böyle bir alternatif olsun. MPEG-LA H.264′ü 2015′e kadar ücretsiz yapmıştı ama bu biçimin yaygınlaşması için bir hamleydi ki lisans ücretsiz video biçimine olan ihtiyacı ortadan kaldırmıyor.

Ücretsiz ve açık kaynak video biçimleri olarak ilk Theora çıkmıştı ortaya. Xiph.org Foundation‘ın bu kodeğini video paylaşım sitenizde kullanabilmek için kimseye lisans ücreti ödemeniz gerekmiyor. Aynı şekilde açık kaynak ve ücretsiz, lisans ücretsiz Vorbis ses biçimi ile OGG konteynerinde bir alternatifti lisans ücretsiz video için. Ancak kalitesiyle ilgili eleştirilmişti hep. Tabi MPEG-LA onu da sevmiyor ve onun da çeşitli patent sahiplerinin kodlarını barındırdığını iddia ediyor.

Google On2 Technologies şirketini satın almış ve geliştirdiği VP serisi kodeklerden VP8′i açık kaynak ve lisans ücretsiz video biçimi olarak dağıtacağını söylemiş, arkasına da Opera, Mozilla gibi Ağ gezgini üreticilerini de almıştı. Kodek Theora’ya göre daha başarılı sayılıyordu ve Vorbis ses biçimiyle WebM konteynerinde dağıtılabilirdi. Bu şekilde H.264 biçimine gerek kalmayacak ve MPEG-LA’e lisans ücreti ödenmeyecekti. Ancak MPEG-LA VP8 kodeğinde kullanılan sıkıştırma teknolojilerinde, yöntemlerinde ve bunları elde etmede kullanılan kodlarda önceden patent altına alınmış öğelerin bulunduğunu düşünüyor ve kodeğe karşı bir savaş açmaya çalışıyor.

MPEG (Moving Pictures Experts Group) de konunun öneminin farkına varmış ki onun dabir lisans ücretsiz Option-1 kodek çalışması var. Evet MPEG de lisans ücretsiz bir video kodeği geliştirme amacında ve bunun için de Mart ayında ilgili şirketlerden teklifleri bekleyip ona göre bir plan yapacak.

Video sıkıştırma teknolojileri ve standartları performansları farklı da olsa 20 yıldan fazla bir süredir var. 20 yıldan uzun süre önce patentlenmiş teknolojiler de artık patentsiz sayılıyor ve özgürleşiyor. Bu şekilde de MPEG’in elinde geniş bir patent süresi dolmuş video standardı bulunduğu düşünülüyor. Bu standartların kullanımı ile MPEG yeni bir lisans ücretsiz video kodeği geliştirip dağıtabilir.

MPEG ücretsiz olacak kodeğin sıkıştırma veya kod miktarı gibi konularda ücretliler kadar başarılı olmayabilir tabi. Çağrısında da lisans ücretsiz video biçiminde görüntü kalitesi, sıkıştırma performansı, kod miktarı gibi değerlerden önemli olanları konusunda yorum yapmalarını istiyor.

MPEG-LA son hamlesiyle VP8 biçiminde patentli bir hakkı bulunan patent sahiplerini çağırıp toplamak ve Google’ın VP8 biçimine saldırmak istiyor. Eğer başarırsa VP8 ücretsiz ve lisans ücretsiz bir biçim olmaktan çıkacak. VP8 kullanımı için de MPEG-LA’e ücret ödemek gerekecek. Tabi Google’ın bu durumda hamlesi ne olur bilinmez. Android işletim sisteminde de pek çok patent ihlali yaptığı söyleniyordu ama Anroid hala yaşıyor. Belki Google kodeği özgürleştirmeye yönelik tek seferlik bir ücret ödeme anlaşması yapmak ister ama kabul edileceğini sanmıyorum. Tabi kodeği destekleyen ve programlarına da destek eklemiş Opera, Mozilla gibi şirketler de var daha.

Tabi lisans ücretsiz video için her şey o kadar da kötü olmayabilir. Google’ın WebM biçimi tarihe karışsa bile henüz Theora var. Onun da geleceği belli değil pek ama, o olmasa da MPEG (Moving Pictures Experts Group)’in lisans ücretsiz Option-1 kodek çalışması var. Şimdilik WebM umudumuz bu şartlar altında biraz suya düşmüş durumda. Bu şartlar altında Theora’dan da çok bir şey beklememek gerekebilir. MPEG-LA, yaygınlaşmaya kalkarsa Theora’nın da yakasına yapışıp kullanılan standartların patent sahipleri ile ilgili işlemler yapabilir. MPEG’in Option-1 lisans ücretsiz kodek planı da nasıl gelişecek göreceğiz.

Çekimler Los Angeles’ta, Jessie ve Reanin adında iki hatun tarafından yapılmış. Kamera kalçalarına yeterince güvenenin pantolonunun içine monte edilmiş.

Kamera hiç farkedilmeyecek şekilde koyulmamış, belki bir kaçı kalçada kamerayı farkedip bakmış olabilir. Ama genel olarak iyi bir çekim olmuş. Hatta sanatsal bile bulunabilir. Bir de böyle erkeklerin çoğu yerde gördükleri dolgun kalçalara dönüp dönüp bakabildikleri doğrudur, anormal değil. Ama gözünü o kalçaya dikip bakan kadın, kamera o kadar farkediliyor mu ya da gerçekten içgüdüsel olarak mı baktı, merak ettiriyor.

Bir de bu kaydı yapanların da bu videoyu yayınlaması pek etik bir şey değil. Kalçaya bakanlar bunu yaparken bir miktar utanır hani, etrafa farkettirmemeye falan çalışırlar. Ama bunlar birçok kişiyi videoda yayınlayarak aile sorunlarına bile sebep olmuşlardır belki.

Son Vodafone reklamı ile ilgili olarak da Esra Ceyhan reklamın gerçek olaya aşırı benzer şekilde hazırlandığından dolayı dava açacakmış.

Anlatım oldukça basittir, atlanmış kısımlar olabilir. Canonical’ın gönderdiği Ubuntu 10.10 Maverick CD’sinden kurulum sonrası yapılanlardır. Farklı sürümlerde farklı bir şeyler de olabilir.

Dönen küp ve jöle pencereler vs. ilk Ubuntu kurulumunda etkinleştirilmezler. Çünkü her sistemin donanımsal özellikleri farklıdır ve ilk kurulumda bunu etkinleştirmeye kalkmak Ubuntu’nun kullanılabilir bir şekilde açılmasını engelleyebilir, etkileyebilir.

Ubuntu’da öncelikle bu gelişmiş görsel efektleri etkinleştirmek için Sistem > Tercihler > Görünüm > Görsel efektler yolundan gideriz. Ya da sistem İngilizce ise System > Preferenes > Appearance > Visual Effects yolundan.

Görsel efektler - Visual effects sayfası. Alttaki ekstra seçeneği seçilir.

Bundan sonra kullandığımız grafik kartının ya da işlemcisinin tarihi eser olmaması gerekli. Zaten Nvidia ya da ATI değilse sorun çokça çıkabilir. Burada üst üste üç efekt seçeneği vardır. İlkinde hiç bir efekt yoktur, ikincisinde bir miktar vardır ama çok da abartı değil. Son seçenekte de küpler vs. her şeyden olağanca bulunur. Bir kez üçüncü ekstra seçeneğini seçeriz. Sistem bunu uygulayıp uygulayamayacağını test eder.

Eğer Nvidia ekran kartınız varsa açık kaynak sürücüler pek performanslı olmadığı ve 3D desteklemediği için sistem sizi Nvidia sürücülerini yükleyip yüklemek istemediğinizi sorar. Burada yüklemeyi onaylamalı ve Nvidia sürücülerini yükletmelisiniz. Bundan sonra sistemi bir kez yeniden başlatın.

Tekrar yukarıdaki verdiğim yoldan gidip görsel efektlerde ekstra seçeneğini seçin ya da seçtiğinizden emin olun.

Şimdi de CompizConfig ayar yöneticisini sistemimize kurmalı. Bu 3D kübü etkinleştirip bazı ayarlarını kolayca yapmamızı sağlayacak bir bileşen. Bunun için Uygulamalar > Ubuntu yazılım merkezi ya da Applications > Ubuntu Software Center yolundan gidip paket yöneticimize girelim. Burada soldaki menüden en üstteki seçeneğe bir kez tıklayalım. Sonra da pencerenin diğer tarafındaki arama kutusuna Compiz yazalım. Bundan sonra aşağıda sistemde yüklü olan ve yükleyebileceğiniz paketler çıkacak. Yüklü olanlarda yeşil bir tik olacak.

Ubuntu yazılım merkezinde Compiz araması.

Compiz uygulamasında yeşil onay tiki varsa bu kurulu demektir. Yoksa program adına çift tıklayarak açıp Install ya da Kur, Yükle vs. üst yandaki seçenekten kuracağız. Eğer program kurulu ise install ya da kur seçeneği olmaz, kaldır ya da remove seçeneği olur. Kuruluma başlamadan önce parolamız istenecek, bu Ubuntu’da sıkça karşılanılan bir şey, sistemi kurarken belirlediğimiz parolayı gireceğiz ve Doğrula ya da Authenticate butonuna tıklayıp devam edeceğiz. Kurulum başlayacak ve az önce kurma butonunun olduğu yerde bir dolan çubuk olacak. Çubuk dolunca kurulum bitmiş olacak ve yerine Remove ya da Kaldır butonu gelecek. Bunun da amacı, o modülü sistemden kaldırmak. Devamında Advanved Desktop Effects Settings uygulamasına tıklayıp bunu kuracağız. Kurulum bitince de Ubuntu yazılım merkezini kapatacağız.

CompizConfig ayar yöneticisi

Sistem > Tercihler > CompizConfig Ayar Yöneticisine gideceğiz. Burada birçok modülde bir çok ayar vardır ama detaylarına girmeyeceğim. Masaüstü sekmesinin altında Kübü döndür modülünü bulacak ve ona tik atacağız.

Küpü döndür seçeneği seçilir.

Birkaç bağımlılık soracak. Bunlarda kübü döndürme seçeniğimizde ısrar edecek ve istenen değişiklikleri yapacağız.

Masaüstü küpünü etkinleştir butonuna tıklanır.

Masaüstü Duvarı eklentisini pasifleştir butonuna tıklayın.

Devamında da Ctrl + Alt tuşlarına basıp faremizi oynattığımızda kübümüz dönüyor olacak.

Ayarları değiştirmek için yine bu CompizConfig ayar yöneticisini kullanacağız. Burada her modüle tıklayarak hangi fonksiyon ya da efekti hangi tuş bileşimiyle yapacağımızı, süreleri ve çeşitli şeyleri ayarlayabiliriz.

Performans grafik işlemcimize ve donanımımıza göre değişebilir. Nvidia kartlarda video oynatırken dahi masaüstü küpünü döndürebiliyorum. Ancak eski bilgisayarımda küp dönerken video yüzeyi kararıyor mesela. Bunun gibi farklılıklar olabiliyor sistemden sisteme.

Aşağıda Kent Park’ta kaydettiğim iki video var. Bunlar park içindeki göletin üzerindeki köprüden göletin iki tarafına doğru kısa bir bakış. (Her şeyimi buraya da bağlamaya çalışıyorum da…)

Kent Park video 1

Kent Park video 2

Bir çok fotoğraf da vardı, ekleyecektim oradan ama nereye kaydetmişim ben onları.

Eskişehir’in Avrupai şehir diye bahsedilmesi pek hoşuma gitmez. Bir şehri özelleştirmek istiyorsan özgünleştirmelisin. Kopyalamaya çalışmamalısın. Odunpazarı evleri vs. bunun için de imkanı çok aslında. Bu Avrupai kelimesinden kurtulması gerek bence…

Kente Avrupai diyerek benim gözümde bu kent değil Avrupa büyüyor, Avrupa güzelleşiyor. Çünkü kent Avrupa’dakilerin kopyası gibi hissediliyor. Bilmiyorum, belki kentin durumunu çekemeyip zarar vermek isteyenler de bu ismin yayılmasına sebep oluyor ama hoş değil. Derdimiz Avrupai Avrupa kopyası şehir olmamalı, Avrupa’nın özeneceği bir şehir olmalı!

Bir de Yılmaz Büyükerşen’in bir hayali varmış galiba, Porsuk kıyısında yaşayanların tekneleri olacak onunla gezecekler falan… Bir köyde olsa çok güzel de Eskişehir’de olmaz o iş. Park yeri bulamaz ki kimse.