Hintlilerin dizüstüleri.

Indian Institute of Technology ve Indian Institute of Science tarafından geliştirilen cihaz daha iyi bir eğitimle ekonominin ilerleyişine bir ivme kazandırma amaçlı bir atılımın bir parçası. Cihazın ilk olarak gelecek yıl piyasaya çıkması bekleniyor.

35$’lık dizüstü ile okullarda Ağ’a girilebilmesi için de yönetimin 22 bin okuluna da geniş bant erişimi sağlayacağı söyleniyor.

35$’lık dizüstü güneş enerjisi ile çalışabilecek ve klavyesi olmayıp yerine dokunmatik bir ekrana sahip olacak. Bir Linux işletim sistemi kullanacak ve Ağ gezgini, video konferans ve ortam oynatıcı gibi çeşitli yazılımlarla gelecek.

Açıklamalara göre anakart, işlemciler ve diğer donanımın maliyeti 35$ tutuyor ancak hükümet bunun yarısını karşılayabilir. Bu şekilde cihazın 10$’a kadar düşmesini bekleyen hükümet küresel üreticilerle anlaşıp seri üretime geçmek için iletişimde imiş.

Okuma yazma oranının %63 gibi düşük bir rakam olduğu Hindistan’da böyle bir atılımın iyi bir etki yaratması bekleniyor. Yalnız ben daha öncesinde de 100$’a birçok dizüstü üretme çabası olmuş ve bize 500 TL’ye mal olarak elimize geçmişken nasıl 35$’a dizüstü üreteceklerini merak ediyorum. Birçok yerde dizüstü olarak bahsedilmiş bundan, netbook falan da dememişler hani. Şu an birçok işlemcili geliştirme setlerinin fiyatı 35$’dan çok çok fazla iken bunların iyi bir kılık kıyafete girip kullanıcıya işe yarar bir alet olarak gelmesi zor ve anlaşılmaz bir şey gibi geliyor şimdilik. Bakarsınız cidden yaparlar da biz de görürüz.

Aşağıda JSR 120 kullanarak SMS iletisi gönderebileceğiniz basit bir kod yer almaktadır. Burada sadece SMS iletisinin gönderilmesini sağlayan kodları göstereceğimden bu kodlar tek başına pek bir şeye yaramayacaktır.

Bu iki sınıf ileti göndermek için mutlaka etkinleştirilmelidir.

import javax.wireless.messaging.*;
import javax.microedition.io.*;

Aşağıdaki kod SMS iletinizi alıp belirttiğiniz numaraya gönderecektir. Yalnız her Ağ iletişim işleminde yaptığınız gibi kodu mutlaka farklı bir süreçte (Thread) çalıştırın, uygulamanıza göre arayüzün donup bir daha yanıt vermemesine sabep olabilir (Özellikle emülatörlerde). Yine girdi çıktı işlemi olduğundan istisna (Exception) dönme olasılığı da vardır ki bu sebeple kodu try catch ifadeleri ile kullanmalısınız.

try
{
String numara = “sms://+905370000000″; //SMS’in iletileceği alıcının numarasıdır, baştaki “sms://” kısmına dikkat edin.
MessageConnection mesajBaglantisi = (MessageConnection) Connector.open(numara);
TextMessage mesaj = (TextMessage) mesajBaglantisi.newMessage(MessageConnection.TEXT_MESSAGE);//İleti oluşturulur ve türü seçilir. TEXT_MESSAGE ve MULTIPART_MESSAGE kullanabileceğiniz türlerdir. BINARY_MESSAGE kullanım alanı biraz farklıdır.
mesaj.setPayloadText(“String biçminde gönderilecek SMS iletisi. 140 karakterden uzun olursa SizeExceededException dönecektir.“);
mesajBaglantisi.send(mesaj);//Bu kısım da iletimizi gönderecek.
}
catch(Exception ex)
{//Bir istisna atılması durumunda bunu yakalayacak kısım. Burada sadece ekranda bir uyarı gösterdim.
Alert Hata = new Alert(“Hata”);
Hata.setType(AlertType.ERROR);
Hata.setString(“Beklenmedik bir hata oluştu:\n”+ex.getMessage());
Display.getDisplay(this).setCurrent(Hata);
}

VR-100BR1üç katman Blu-ray Disk

BDXL™ standardı Blue-Ray disklerinin kapasitelerini iki katına yani 50 GB’tan 100 GB’a kadar çıkaran bir standart. Bu standarda göre üretilen disklerde 12 saat kadar karasal yayın ya da 8.6 saat dijital yayınlar kaydedilebilecekmiş. Burada karasal yayının 17 Mbit ve dijital yayının 24 Mbit veri hızlarında olduğu varsayılıyor. Sıkıştırma ile işler çok daha iyi bir hal alacak. Mesela bir TV dizisinin 4 sezonunu bu disk üzerinde tutmak mümkün olacak.

Kaynak: Sharp to Introduce VR-100BR1 Triple-Layer Blu-ray Disc Media

Aydınlatma

• Odada kimse yokken, odadan çıkarken lambaları kapatın.
• Aşırı aydınlatmadan kaçının, lüçük odalara yüksek vatlı ve lumenli ampuller gibi.
• Yeni aydınlatma araçları ve lamba kompakt flüoresan ampulleri (Compact Fluorescent Lamp – CFL) tercih edin. Bu ampuller akkor flamanlı ampullere göre %75 daha tasarrufludur ve ömürleri de sekiz kat kadar daha uzundur.
• Aydınlatma araçlarını, avize vs. temiz tutun.
• Açık renk perdeler kullanarak güneş ışığından olabildiğince fazla faydalanmaya çalışın. Ayrıca duvar rengi olarak da açık renkleri tercih edin.

Televizyon / Hi Fi / DVD / VCD / DVB alıcı, kaydediciler

• Kullanılmadığında bu cihazların elektrik fişlerini prizden çekin. Stand – by modunda kullanmak, yani sadece üzerlerindeki düğmelerinden kapatmak yeterli olmayabilir. Çoğu cihaz kapalı iken dahi içindeki voltaj düşürücü devrelere elektrik geldiğinden az da olsa elektrik tüketimine katkıları olmaktadır.
• Kimse televizyon izlemiyorsa kapatın, bir arkaplan sesi oluşturması için açık bırakmayın.
• Cep telefonu şarj cihazlarını kullanılmazken prizden çekin. Telefonunuzu sık sık şarj etmeyin, bu cihaz bataryasının da ömrünü kısaltır.

Vantilatörler

• Düzenli olarak vantilatörleri temizleyin. Hareketli parçalarına ip vs. dolaşmış ise temizleyin.
• Gerek olmadığında kapatın.

Klima / Havalandırma cihazları / Nem alıcılar

• A sınıfı bir klima cihazı C sınıfından en az %15 daha tasarrufludur, alırken A sınıfı cihazları tercih edin.
• Klimayı kullanılacağı oda ölçülerine göre tercih edin, ya da satıcınızdan servisin evinize gelip size doğru güçte klimayı seçmesine yardım etmesini isteyin.
• Hava filtrelerini düzenli olarak temizleyin.
• Kapı ve pencerelerinizi klima çalışırken kapalı tutun.
• Klima cihazının doğrudan güneş gören bir yere monte edilmemesine dikkat edin.
• Klimanın hava giriş ve çıkışlarının engellenmemesini sağlayın, dantel vs. süsler koymayın.
• İklimlendirme yükünü azaltmak için gereksiz lamba ve ısı yayan cihazları kapatın.
• Klimanın termostatını en düşük dereceye değil rahat hissettiğiniz sıcaklığa ayarlayın, fazlası size gereksiz güç harcaması olarak dönecektir.
• Çok gerekmedikçe klima yerine vantilatör kullanın.

Ütüler

• Ütüyü tekrar ısıtmaktan sakınmak için tüm çamaşırları bir seferde ütüleyin.
• Elbiselerinizi doğru sıcaklık derecesinde ütüleyin. Önce yüksek sıcaklık gerektiren kıyafetleri, sonrasında daha soğuk isteyenleri ütüleyin, en sona da en hassasları bırakın ve ütünün ısıtıcısını kapatarak ütülemenizi yapın. Çok fazla eşyanız yoksa tam tersi de yapılabilir.
• Her şeyi ütülemeyin, havlu, iç çamaşırı gibi şeyleri ütülemeye çok da gerek yok.

Kişisel bilgisayarlar / yazıcı / tarayıcı / faks makinesi

• Kullanılmazken bilgisayar kasası ve monitörünü kapatın ve hatta fişlerini prizden çekin. Mümkünse çoklu prizler kullanın. Bu şekilde tek fiş çekerek daha kısa yoldan bunu sağlayabilirsiniz. Ya da üzerinde açma kapama düğmesi olan çoğaltma prizlerini kullanın.

Elektrikli süpürgeler

• Sadece normal süpürgenin işe yaramayacağı veya her yer süpürülecekse elektrikli süpürge kullanın.
• Çöp torbasını kullanımdan sonra temizleyin. Dolu bir torba ile daha fazla enerji tüketecektir.
• Toz filtrelerini düzenli olarak temizleyin, gerekirse değiştirin.

Isıtıcılar

• Uygun ölçü ve türlerde ısıtıcı kullanın.
• Termostat kullanan cihazlar kullanın, yeterli dereceden daha fazla ısıtmayı engelleyin.
• Isıtıcıyı dışarı çıkmadan 30 dakika önce kapatın.

iPhone olayına girmeyeceğim de önceki yazımda Apple iPhone ve AppStore için uygulama geliştirmenin çok mantıklı olmadığını söyleyen bir rapordan bahsetmiştim. Bu rapora göre geliştiriciler hedef kitlelerini sadece iPhone olarak belirleyerek %96 – 97 oranında bir kitleyi hedef dışında tutuyorlardı.

Kişisel fikrim ise mobil ortamlara uygulama geliştirmenin büyük paralar hedefleniyorsa çok da mantıklı olmadığı. Zaten raporda da dendiği gibi SMS’e dayalı hizmetler daha fazla kazandırıyor. Tabi bunları yapmak da geliştiriciler için çok daha zor da.

Ben de kişisel ihtiyaçlarım için birkaç uygulama geliştirip bunları yayınladım ancak bunlar ücretsizdi ve hiçbir zaman da ücretli yapmayı düşünmedim. Çünkü bir kez Türk kullanıcısı her şeyin korsanını kullanan parayı saçma şeyler dışında harcamaktan korkan ve hatta parası olmayan bir kullanıcı kitlesi. Bakmayın o taşıdığı son moda telefona, ayranı yoktur içmeye.

Şu ana kadar yayınladığım uygulamalar 100 bin kez indirilmişse ücretli olsalardı 10000 kez bile indirilmeyeceklerini çok iyi biliyorum. Çeşitli şu numaraya SMS gönder gelen linkten uygulamayı indir tarzı sistemlerin de çok başarılı olduğunu sanmıyorum ki çoğu telefonda indirilen uygulamayı alıp forumlarda yaymak mümkün ki çoğu Java uygulamasına böyle ulaşabilirdik. Zaten 100 bin kez indirilme dediğim her eklenen yeni bir sürüm ile toplam ulaşılan yükleme sayısı. Bunun yerine uygulamaya reklam koyarak dağıtmayı uygun gördüm uygulamayı. Ayrıca bu şekilde indirilen uygulamalardan çok kez arkadaşlarımın memnun olmadığını, indirene kadar pek çok hata ile karşılaştıklarını ya da olması gerekenden daha fazla kontörlerinden oldukarını biliyorum.

Tabi kişisel ihtiyaçlarım için yapıp hiç dağıtmadığım uygulamalar da oldu çünkü başkasının işine yarar mı bilemedim ve hakkında ve kullanım sayfalarına 20 satır yazı yazmak zor geldi.

Şu an kullandığım cihaz Samsung Omnia i900 ve önceki de Toshiba Portégé G500 idi. Bunlar Windows Mobile 6 işletim sistemli akıllı cihazlardı ve Java dışında da uygulama yükleme imkânı vardı. Bunlarda da çok çeşitli ücretli uygulama bulmak mümkün ama hiç birine gidip 10 dolar verecek kadar olmazsa olmaz bir uygulama olmadı. Ya da benzer işleri yapan ücretsiz bir alternatif her zaman oldu. Bu sebeple mobil uygulamalara hiç para vermedim diyebilirim. Bazı uygulamalara da Türkçe dil desteği sağlayarak lisans elde ettim. Bu sebeplerle uygulama geliştiricilere pek kazandırdığım söylenemez. Bilgisayarımda ücretli uygulama kullanmazken telefonumda kullanmak tuhaf geliyor. Geliştirilen birçok ücretli uygulamayı da denemiyorum bile. Çünkü ücretsiz alternatifler var…

Ha hiç mi para verilmez, tabii ki verilir. İyi uygulamalar var. Mesela CorePlayer 30 $ civarı fiyatta bir mobil ortam oynatıcı. Neredeyse her tür video ve ses biçimini oynatır. Çoğu WM cihazda standart Windows Media Player kurulu geliyor ve bu da MP3, AAC, WMA, AMR, WAV, MP4, H263, H264, 3GP gibi biçimler dışında bir şey oynatmıyor. Ortam desteğini arttırmak için en önemli programlardan biri CorePlayer. Ancak bu programın bile bir alternatifi var; TCPMP. TCPMP programın eski ve artık resmi olarak geliştirilmesi bırakılmış ücretsiz sürümü. Program ücretsiz olduğundan geliştiricilerin başına ortam lisansları ile ilgili problem açtı ve ücretli CorePlayer ile devam edildi. Ama mesela CorePlayer AC3 ses desteği vermezken TCPMP veriyor. Yine de CorePlayer performans olarak daha iyi ki o paraya müşteri buluyor.

Şimdilik ücretsiz uygulamalar çok iyi işimi görüyor ve ücretli olup satın almak istediklerim oldu ama satın almak için de Paypal, kredi kartı vs. gerekli olduğundan uğraşmadım.

Mobil uygulama olayından iyi para kazanmak biraz zor gibime geliyor. Ben uygulama geliştiricisi, programcı falan değilim, sadece kendi ihtiyacı için kendi uygulamasını kendi geliştiren, bunun dışında da cep telefonları yazılım ve donanımları ile arası bir miktar iyi olan, elinden düşürmeyen bir GEEK insanım. Bu sebeple pazarın içinde çalışmış, bir şeyler üretmiş insanlar farklı düşünebilir mutlaka.

Mobil pazar hedefleniyorsa öncelikle yaratıcı olmak gerekli! Daha önceden olmayan bir şeyler yaratabilmek gerekli. Bu şekilde bunu istediğiniz fiyata satıp iyi para kazanabilirsiniz. Ama hiç o kadar yaratıcı hissetmedim kendimi. Yani zor bir şey bu da.

Tabi sadece bir uygulama da yeterli değil kesinlikle. Çok sayıda uygulama geliştirmelisiniz ki ortalama bir iPhone uygulaması kadar kazandırsa bir yıl boyunca sizi iyi derecede besleyebilmeli.

Bir de Apple iPad’de geliştiricisine bir haftada 80 bin $ kazandıran bir uygulama vardı. Bir PDF okuma uygulaması imiş sanırım. Ben mesela buna çok şaşırmıştım. Çünkü Adobe’un WM için PDF uygulaması vardı ve gayet iyi kullandım uzun süre. Ayrıca farklı PDF uygulamaları da vardı ki ücretsiz sürümünde ekranın %20′lik alanına bant çekilerek zorluyordu kullanıcıyı satın almaya. Yani platform farklılıklarını da takip edip yeni platformlara bir uygulamayı ilk geliştiren siz olabilmelisiniz.

Uygulama fiyatını düşük tutup sürümden kazanmak bana görünen en iyi strateji. İnsanlar için ne olduğunu bilmedikleri pahalı bir uygulamaya para vermek, işe yaramazsa silip atabilecekleri birkaç kuruşluk bir uygulamaya para vermekten daha zor. Ucuz bir uygulamayı ise pek çok kişi denemek için bile ücretini ödeyip yükleyebilir.

Bir de AppStore dışında uygulama yüklemek problemli olduğu için çoğu kullanıcı için burası yegane yer idi. Yoksa uygulamalar çeşitli forumlara kırılmış halleriyle yayılmış olurdu ve olan yine geliştiricilere olurdu. Yani bu Apple AppStore sisteminin geliştiriciye katkısı. Windows Phone 7 için de bu sistem düşünülüyor ama kullanıcı olarak pek memnun olmadım bundan.

Bir de platform olarak sadece Apple iPhone, Windows Mobile, Symbian, Android gibi akıllı telefonları hedeflemeyip genele hitap eden Java uygulamalarını da düşünmeli ki bu uygulamaların hedef kitlesi çok daha fazla. Tabi geliştirme ve dağıtımda problemler oluşması ihtimali de her zaman var. Ancak aygıtın özel bir donanımına yönelik bir API gerektirmeyen veya OpenGL vs. özellikler gerektirmeyen şeylerde kullanmakta fayda var. Sonuçta çok daha büyük bir kitleye hitap etmek mümkün.

Neyse çok fazla uzatmaya niyetim yok, sadece kendi görüşlerimi yazayım dedim. Özetle mobil uygulamalarla para kazanmak çok kolay değil. Apple’ın büyük sözleriyle işe girişip zararlı ya da kârsız çıkmamaya dikkat edin. Gerçekten bundan para kazanacaksanız da çeşitli ihtiyaçlara çeşitli uygulamalar geliştirmeye bakın ve farklı platformlar olduğunu da düşünün.

Not: Yazı gece geç bir saatte yazıldığından bazı mantıksız, anlamsız ya da eksik kısımlar olması olasıdır. Varsa özür.

Google bu aralar uyanıklıkları ile dikkat çekiyor. Ülkemizle ilgili bir durum da vergi kaçakçılığı yapması. Google Adsense servisi ile kazandığı paradan ülkemizde vergi vermiyormuş. Bunu yıllardır yapıyor ama geç de kalınmış olsa anlaşılmış olması güzel.

Google, Earth uygulamasında StreetView diye bir özellik sağlıyor birkaç yıldır. Bu özellikle önemli şehirlerin 3D çekilmiş fotoğraflarından oluşan bir 360 derece görüntülerini görebiliyordunuz. Google bunu yapmak için StreetView’e uygun fotoğraflar çekecek donanıma sahip siyah arabalar kullanıyordu. Biraz ajan gibi dolaşıyordu etrafta da denebilir.

Ancak uyanık Google sadece bunu yapmakla kalmamış bu arabalarla. Etrafta dolaşırken parola ve şifreleme ile korunulmamış açık WiFi ağları ile de bilgi toplamış. Toplanan bilginin tam olarak ne olduğu bilinmiyor. Ancak ağdaki bağlı cihaz sayısı, isimleri, mac adresleri vs. şeyler toplanmış olabilir. Bunun nasıl bir şekilde kullanılacağı da bilinmiyor ki, Google’ın açıklamasına göre bu bilgiler hiçbir şekilde kullanılmamış ve bu güne kadar sadece iki kişi bu verilere ulaşmış.

Bu bilgiler hakkındaki belirsizliğe rağmen Google’a dava açanlar olmuştu. Bunun sonucunda da Google Avusturya, Danimarka ve İrlanda’dan toplanmış verileri sildiğini açıklamış. Diğer ülkelerin verileri duruyor ama. Ve de ABD’den toplanmış verileri de yasal olarak tutması gerekli imiş…

Yani Google Bey’ler ben dedim ben yaparım diyor ama pek de sevilmiyor bu tavrı. Bizim vergileri de ödeyince Adsense kazancı olarak ne düşecek elimize bilmiyorum. Başka ülkelerde buna özel anlaşmaları vardı ama çift yüzlülük yaptığından bize yoktu böyle bir şeyi…

Bahsedilen 2020′nin cep telefonu birkaç yöne katlanabilen, kolun etrafına sarılan bir dizayna sahip. Bu şekilde farklı amaçlar için kullanabiliyorsunuz… Klavyesi de yumuşak plastikten ve telefonun yan tarafına açılarak kullanılabiliyor. Detayları A Future Look At The 2020 Cell Phone: It’s On Your Wrist yazısından inceleyebilirsiniz diyeceğim ama çok fazla detay yok.

Benim bu cihazlardan beklediğim ise biraz daha farklı bir şey. Öncelikle temel biçim olarak kola dolanan yine saat tipi bir şey olabilir. Hatta bu görsellerdeki gibi renkli ve üzeri ekran olarak kullanılabilecek bir şey de olabilir ama benim pek işim yok buralarla.

Öncelikle bu cihaz sadece bir kol saati büyüklüğünde olacak. Evet sadece bir kol saati, daha da küçük olabilir ki zararı olmaz. Zaten bu şekilde düşündüğüm için şeklini kol saati gibi kayışlı olur demiştim.  Ondan sonra cihazın üzerinde saat, son arayanlar, batarya gibi (hala gerek kalırsa ) değerleri gösteren bir ekran olacak. Bu ekran da cihazın zaten bütün yüzeyini kapsayacak. Cihazın dört yanında hoparlörleri olacak ve hoparlör delikleri olacak dört yanında. Bir de yine üst yüzeyinde bir düğme. İşte cihaz böyle bir şey olacak.

Peki nasıl kullanılacak? O boyutta ekran dokunmatik olsa bile bir işe yaramaz değil mi? Evet, zaten planlarımda da dokunmatik ekran falan diye bir şey yok.

Ön yüzeyde küçük bir delikçik olacak ve bunun etrafı da yeri belli olsun diye bir miktar (1 mm) daha yüksek olabilir. Ne peki bu delik? Bu deliğin ucunda bir mercek olacak. İçeriden bu merceğe bir lazer ışığı gidecek ve mercek bu ışığı dağıtacak. Ha bir de buradan çıkan ışık 3B ( 3D )olacak. Sonuçta ne olacak peki?

Cihazın üzerindeki tek düğmeye bastığınızda cihazın üzerindeki delikten bir ışık çıkacak ve bu ışık cihazın biraz üzerinde 3D bir hologram görüntü oluşturacak… Giriş yöntemi olarak da artık nasıl bir sensör olur, belki ışığın lazerden çıktıktan sonra havada yön değiştirerek cihaza geri dönmesi sağlanabilirse bu şekilde ışıktaki engellemelere göre bu ışık bir veri giriş yöntemi olarak da kullanılabilir. Yani 3B hologramdaki görüntüye parmaklarınızla dokunarak cihazla etkileşim kuracaksınız. Mesela görüntüdeki bir noktaya dokunacaksınız ve bir ekran klavyesi açılacak. Siz de hologramdaki sanal tuşlara dokunup çalışan programa veri girişi yapacaksınız…

Ayrıca bu hologram zaten kullanıcı etkileşimli olacakya, mesela kenarlarından çekerek bunu belli oranlarda büyütebileceksiniz. Böylece hologram görüntünün çözünürlüğü de artacak.

Cihazın arka yüzeyinde de cihazın bataryasını şarj edecek, USB 5,0 ya da 10,0 gibi veri girişleri olacak. Ses çıkışı için basit bir dijital port olacak ki buraya 8,1 kulaklıklar takılabilecek. Ayrıca ses seviyesini hologramı açmaya gerek kalmadan ayarlayabilmek için birkaç düğme ya da harekete göre çalışan yüzey olabilir.

Kablosuz bağlantı desteği ile de cihaz her tür kablosuz ağa bağlanabilecek, gelecekte artmış olan 3B arayüze sahip Ağ siteleri çok daha keyifli ve işe yarar olacak. Bu cihazla da bunlara çok rahat bir şekilde bağlanıp, keyfini çıkarabileceksiniz. Her an yanınızda bir plazma TV taşıdığınızı düşünün.

Avantajlar;

• Küçük bir cihaz, oldukça taşınabilir, hatta bir kayışla saat gibi kola takılabilir.
• Rahat veri girişi, telefonlardaki parmağım iki tuşa birden basıyor meselesi olmayacak, yok dokunmatik iyi basmadı olmayacak.
• Veri girişi yazılımlarla kalem gibi çizme temelli giriş yöntemleri ile de yapılabilecek.
• Hologram görüntü üzerinde bir tablo çizebileceksiniz.
• Görüntü boyutlandırılabilir hologram olduğu için küçük cep telefonu fontları ile gözler bozulmayacak.
• Yüksek çözünürlüklü bir videoyu izlemek için özel bir cihaz gerekmeyecek, sadece baş parmaklarınızla görüntüyü köşeden yakalayıp genişleteceksiniz, ve alın size yüksek çözünürlüklü ve boyutlu bir TV.
• Bu hologram görüntüde 3B oyunlar çok daha gerçekçi görünecektir.
• 3B Ağ gelişmiş olacağından 3B sörf yapmak çok daha zevkli olacak.
• Masaüstü bilgisayarlar değil, dizüstü bilgisayarlara bile gerek kalmayacak.
• Mobilite için ayrı dizüstü, cep telefonu vs. almaya gerek kalmayacak, hepsini bu cihaz içinde barındıracak.
• Sonuç iyice tavan yapan mükemmeliyette kullanıcı deneyimi.

Şimdi bunları söylemek kolay, böyle bir cihazın mükemmel olacağı da muhakkak. Ancak; bu cihazın kullanacağı işlem gücü günümüzün hiçbir dizüstü bilgisayarında yok anlayabileceğiniz üzere, Full HD çözünürlükte video ve oyundan daha fazlası gerekli diyebiliriz. Ancak bunlar zamanla işlemcilerin üretim teknolojisi arttıkça SoC (System on Chip, Çip üzerinde sistem) çözümlerle ve ışık işlemcileri ile halledilecektir ve bunlar düşük yer de kaplayacaktır. Petrol şirketlerinin elindeki batarya tekeli hala bu cihazı besleyebilecek kadar güçlü bir batarya üretemedi. Böyle bir cihaza takılacak dört hoparlörün vermesini beklediğim ses kalitesine ulaşan bir hoparlör yoktur şu anda, bir de bunlar da elektrikle çalışacak değil mi?

Sonra cihazın en önemli özelliklerinin başında gelen hologram teknolojisinde çok bir aşama kaydedilebilmiş henüz. 3D görüntü oluşturulabiliyor ama sadece laboratuvar ortamında ve kim bilir kaç farklı ışık kaynağı ile. Ha yine batarya problemi geliyor akla…

Daha sonra bu hologramdaki etkileşimleri yani kullanıcı girişlerini farkedebilecek sistemler konusunda da muhtemelen hiçbir çalışma yapılmadı bu güne kadar…

Özetle, bu cihazı yakın zamanlarda kullanmak mümkün olmayacak. Gelecekte çok param olursa bu konuda Ar-Ge yaptıracağım ama dedimya, çok zor bir şey bunlar. Hele insanları geldiği bu günlerden ilkçağlara sürüklemeye çalışan gelişme engeli kapitalizm ve para kavramları oldukça, çok daha zor… Kim ister böyle bir cihazı ki? Düşünsenize, küçük bir cihaz olduğundan parça maliyeti az ve yaptığı iş çok fazla. Bu üstelik tüm bilgisayar ve her tür TV satışını sonlandıracak bir cihaz!!!

Bu arada cihazın görüntüsü var aklımda ama bunu bir 3B yazılımla kullanılabilir hale getirmem gerek bir ara ve üşeniyorum fazlasıyla. Zaten canlandırsam da çok bir şeye yaramayacak da… Bunu en yakın ihtimalle ancak bilim kurgu filmlerinde görürüz değil mi?

WebKit Apple’ın geliştirdiği ve sanırım açık kaynak olarak sunulduğu bir Ağ motoru. Safari ve Google Chrome gibi Ağ gezginlerinde ve farklı yerlerde kullanılıyor. Aynı zamanda geçenlerde Opera Blog’dan Haavard’ın Chrome’u kapalı kaynak taraftarı kapalın bir şirketin geliştirdiği bir yazılımı kullandığı için eleştirmesine ve kendisine yeni bir motor yazmasını tavsiye etmesine sebep olan sistem.

WebKit ile Zetakey sayfaları oldukça düzgün ve hızlı görüntüleyebiliyor diyebiliriz. Beğenip beğenmemek kişisel ihtiyaçlara ve cihazınızın belleğine bağlı bir şey olduğundan çok fazla yorum yapmayacağım hakkında.

ZetaKey’i çalıştırdığınıza bağlantılar dolu bir Ağ sayfası geliyor. Buradaki bağlantılardan da çoğu popüler siteye ulaşmanız mümkün. Zaten WebKit ile çalıştığından da çoğu sitede gezebiliyorsunuz diyebiliriz. Zetakey FlashLite  2.1 destekliyor dense de şu an için ne kadar başarılı bir fikrim yok. Ayrıca ana sayfasında Youtube bağlantısı olsa da tıkladıktan bir süre sonra program sayfa dönüştürülmeye başladığında kapanıyor. Geziniyorum benim bloguma girince de çöküyor. Yani henüz çok stabil değil diyebiliriz.

Zetakey Ağ gezgininin sayfa gösterimi ve zoom imkanlarının çok iyi olmadığını söylemeliyim. Ancak Google vs. siteler masaüstündeki hızla çalışıyor diyebilirim. Hani çok bir zayıflama vs. görmedim ben.

Zetakey kaynak tüketimi olarak biraz keyfine düşkün bir uygulama ki gereksinimleri şöyle:

Windows Mobile ve Windows CE için:

• MİB : 400MHz
• Bellek : 128MB (Ağ gezgini girilen siteye bağlı olarak 50-80MB kadar kullanabiliyor!!!)
• Saklama : 64MB (Ağ gezgini için ~5MB)
• İşletim sistemi : Windows Mobile 5.0 veya daha yukarısı veya Windows CE 5.0 veya Windows CE 6.0. Akıllı telefon yani Smartphone sürümlerde çalışıp çalışmadığını bilmiyorum.

Özelliklerden bellek kısmına dikkatinizi çekmek isterim ki 50 – 80 MB arası bellek kullanması pek iyi bir durum değil. Bende 128 MB cihazda pek sorun çıkmadı ama Youtube vs. yerlere giremememin nedeni Flash ile ilgili problemlerden başka  bu bellek meselesi de olabilir. Zaten denemeleri de HTC HD vs. yüksek bellek miktarına sahip cihazlarla yapılmış.

İşlemci gereksinimi 400 MHz olsa da 200 MHZ TI-OMAP işlemcilerle de çalışıyor, sadece bekleme süresi artabilir biraz.

Zetakey genel olarak böyle bir şey. Henüz yeni ve kaynak tüketimi bol olan bir Ağ gezgini. Opera Mobile gibi olabilmesi için daha yeterince gelişmesi gerekli…

İndirmek için buraya gelin.

Güncelleme.
Bu yazıyı yazdıktan birkaç gün sonra Zetakey’den e-posta geldi. Uygulama bir üst sürüme, Alpha 2 sürümüne güncellenmiş ve bundaki yenilikler de şöyle:
- Ağ gezgini performansı iyileştirilmiş
- Kinetik kaydırma eklenmiş
- Çoklu-dil girişi imkânı
- 480×640 ekran çözünürlüğüne sahip cihazlarda yüksek çözünürlüklü simgeler kullanma.
- Çerçeve içi kaydırma
- Ağ doğrulama desteği
- çeşitli hata düzeltmeleri

Ev yapımı işlemci.

Bill Buzbee 80′lerde PC kavramı ile tanışır, bir PC edinir kendine, onunla oynar, kurcalar, yazılım geliştirir falan. Tabi bunlar ona yetmemeye başlar. Donanımla ilgilenmeye başlar, meraklıdır. Bu merak da onu kendi mikro işlemcisini ve bilgisayarını üretmeye kadar götürür. Tabi PC ile ilk tanıştığı yılların nostaljik etkisi olacak ki üzerinde kullandığı yapı da o zamandan kalmadır, yani el yapımı seksen model bir PC yapmıştır kendine. Bu yaptığı bilgisayar üzerinde bir sunucu çalıştırır ve minik bir web sitesi yapar, ona da buradan buyurabilirsiniz; Magic-1.

Evet kahramanımız ev yapımı bir PC üretmiş. Belki biraz farklı bir şekilde olsa Apple-2′yi kurabilirdi Bill Buzbee. Cidden merak adamı işlemci geliştirmeye götürmüş ve işlemci de DMA, I/O kontrolleri vs. birçok donanıma ve özelliğe sahip bir şey. Üzerinde Minix işletim sistemi çalıştırabiliyor. Yalnız sitesine gidip resimlerine bakınca göreceksiniz ki işlemci fena halde kablodan yapma bir şey, dehşet yahu dehşet, nasıl bir insan o kadar kablo ile boğuşur diyorsunuz. Donanım yetmiyor adam yazılım ile de ilgilenmiş, yok yok etmiş makinayı yahu. Sistemdeki her işlem 128 KB bellek kullanabiliyormuş falan.

Bence bu adamı Intel yalvarsın yakarsın işe alsın. Yoksa çocukları da o kafayla gitse o aile gelecekte Intel’i batırır.

Detaylar vs. her şey burada.

Şimdi biraz PING falan atım şunu kasayım ben. Sistemde her işlem 128 KB bellek kullanabiliyormuşya, 65500 baytlık pingleri gönderince ne yapacak bakalım.

Güncelleme: 65500 baytlık paketlere cevap vermiyor, hatta 32000 bayt paketlere de vermiyor.

Haberi Opera’nın duyurusundan aldım. Duyuruda “high-quality free and open video for the Web” diyordu ki anlamı “Ağ için yüksek kaliteli ücretsiz ve açık video” oluyor. Bu dediklerinden açık olması dışında ücretsiz olmaları zor olduğu geliyor akla değil mi.

HTML, CSS ve JavaScript gibi teknolojiler ücretsiz ve Ağ’da ya da İnternet’te işte hangisini kullanıyorsanız ücretsiz olarak var ve kimse oluşturduğu bir HTML sayfa için kimseye para ödemiyor. Halbuki videoda işler biraz karışık. Video henüz HTML5 ile standartlaşmaya çalıştığı için önceki çözümler patentli çözümler idi. Mesela Youtube H264 kullanıyordu ki sıkıştırma olarak çok başarılı bir biçim olup işlem gücü gereksinimi yüksek olduğundan donanımsal destek olmadığında mobil cihazlarda biraz problemli oluyordu. Tabi bu özgür bir biçim değildi ve ücretsiz de değildi. Yalnız geçenlerde 2015 yılına kadar kullanımına ücretsiz izin verilmişti ki bu da biçimi o zamana kadar tekel yapmak sonra da ücretli hale getirip para kazanmak. Bu tür ücretli işler de ne yazık ki özgür olmadıklarından gelecekte tehlikeli sonuçlara sebep olabilecek biçimler. Bu sebeple de uzun zamandır açık kaynak ve ücretsiz bir video biçimi düşünülüyordu.

Yapılmak istenen Flash, H264 gibi ücretli ve patentli teknolojilerden uzak durup standart bir video biçimi geliştirmekti. Daha önceden Theora düşünülmüştü ama sanırım pek desteklenmiyor şu anda. Birçok eksiği olan Theora yerine Google, Opera ve Mozilla WebM’i seçmiş.

WebM video olarak Google’ın birkaç gün önce açık kaynak haline getirdiği V8 biçimini kullanıyor. Ses için OGG Vorbis biçimi kullanılıyor. Taşıyıcı olarak da Matroska kullanılıyor.

Söylenene göre bu biçimin sıkıştırması H.264′e göre biraz daha fazla imiş! Daha hızlı imiş! Eski bilgisayarlarda bile H.264′ten rahat çalışır imiş!

Yalnız buradaki yazıda VP8 teknik olarak incelenmiş ve vadettiği çoğu şeyin yerine getirilmediğini söylüyor. Hız olarak H.264′ten katkat yavaşmış. Görüntü kalitesi olarak da H.264 ana profilinden biraz daha iyiymiş. Bu biçime video dönüştürmek istiyorsanız ise işlem H264′ten daha uzun sürüyormuş. Mesela HD çözünürlükte bir video H264 biçiminde saniyede 100 çerçeve civarı dönüştürülürken V8 ile saniyede 26 çerçeve civarında hızda dönüştürülüyormuş! Tabi buna OGG Vorbis sıkıştırması dahil değil sanırım. Bu durumda WebM biçimine dönüştürmeler oldukça yavaş olacak ki Youtube vs. siteler bu biçime geçerse videoların işlenme süresi uzayacak demektir. Ha bir de bu performans düşüklüğü anlamına da gelebiliyor ki bilgisayarınızda HD çözünürlükte bir filmi izleyememekle sonuçlanabilir bu. Aslında bu problem H264′te de var ama yerleşmiş bir sistem olduğundan ekran kartları, mobil işlemciler (Ör; Qualcom MSM 72xx, Marvell PXA31x) ve Blueray cihazları bu biçimi donanımsal olarak destekliyor. Sonuçta da pek performans problemi hissedilmiyor.

Halbuki V8 şu an donanımsal olarak bir platformca desteklenmiyor. Google sayesinde destekleyen donanım üreticileri olacaktır ve de ARM ile de mobil işlemciler için donanımsal bir hızlandırıcı üzerinde çalıştıklarını biliyorum.

Patent konusunda yukarıda verdiğim bağlantıdaki sayfayı incelerseniz V8′in H264 ile ortak yanlar taşıdığını ve kodun bazı kısımlarda belki de doğrudan oradan alınmış olduğunu anlarsınız. Bu durumda patent, lisans ve ücretsizlik konusu da tehlikeye giriyor. Her an bir şirket Google’a dava açarak bu biçimi ücretli hale çevirtebilir. Çünkü yapı olarak pek H264′ten bağımsız durmuyor.

Özetle Ağ’da videoyu açık ve ücretsiz hale getirecek video biçimi olarak seçilen WebM çok da mükemmel bir biçim olmayabilir. OGG Vorbis ses çözücüsü ve Matroska konteyneri kesinlikle çok doğru özellikler. Ama Theora ile de tartışılan video sorunu pek giderilememiş sanırım. Biçimin video özellikleri Theora’dan çok da parlak değil yani. Ama ne olursa olsun arkasında Ağ gezgini şirketleri ve Google varken gelişmemesini düşünmek zor. Tabi H264 ile olan kod benzerliği düşünüldüğünde de biçimin lisans konusunda pek de ayaklarının yere sağlam basmaması biraz korkutuyor!

Şimdilik Opera ve Mozilla Firefox geliştirme sürümleri ile WebM video biçimini destekliyorlar. Aşağıdaki adreslerden istediğiniz Ağ gezginini indirip siz de WebM deneyebilirsiniz.

• Firefox.
• Opera.
• Chrome henüz hazır değil.

Youtube’da WebM videolarını izlemek için yukarıdaki Ağ gezginlerinden birini kurunca Youtube’a girip Youtube.com/html5 sayfasından HTML5 video desteğini etkinleştirmelisiniz. Bundan sonra Youtube’da bir arama yapın ve arama sayfasının sonuna &webm=1 yazıp Enter tuşuna devam edin. Ya da doğrudan aşağıdaki bağlantı da sizi birkaç bu tür videoya götürür:

http://www.youtube.com/results?search_query=trailers&aq=f&webm=1

Bundan sonra açılan sayfalarda WebM biçiminde video izleyebilirsiniz. Videonun üzerine sağ tıkladığınızda Flash Player ile ilgili seçenekler çıkmıyorsa ve video penceresinde HTML5 ve WebM ile ilgili bir şeyler yazıyorsanız WebM biçimini kullanıyorsunuz demektir. Ayrıca buradan da kullandığınız programlara kod çözücü, Windows için DirectShow filtreleri vs. indirebilirsiniz. Tabi henüz taze olduğundan çok fazla kod çözücüvs. yok.

Şurada Håkon Wium Lie’nin yazısını da okuyabilirsiniz. “I didn’t patent CSS” kısmı özellikle hoşuma gitti.

WebM projesi Ağ sitesi.