Aşağıdaki videoda bir adet Sonim XP3300 Force cep telefonu 25 metre yükseklikten aşağı salınıyor. Sonuç…

Bunu iPhone’luya anlatamazsın tabi, çünkü onun telefonunu 25 metreden aşağı atma ihtiyacı yoktur. Cihaz önceki sürümlerine göre 8 kata yakın yükseklikten düşmeye dayanıklı hale gelmiş.

Sonim telefonlarının tek özellikleri yüksekten düşme ya da çekiç niyetine kullanılabilme değil. Şarj süresi olarak da iyiler. 1950 mAh batarya konulmuş içlerine, o kadar da olsun.

Son olarak da adamlar bu rekor sahibi Sonim XP3300 Force’un 3G sürümünü çıkarmış. O ne kadar dayanıklıdır bilmem de, Sonim alınabiliritesi düşük ama sevilebiliritesi yüksek telefonlar üretmeye devam ediyor. Yani bir plastik ya da kauçuk ve Gorilla Glass yığınına 600 Avro vermek istemem. Üstelik işletim sistemi de MediaTek MT6235 olacak, sadece Java uygulama çalıştıracak vs.

Sonim XP3.20 Quest

Windows’ta neden bir uygulama deposu yok diyordum. Aslında var ama, bunlar çeşitli siteler şeklinde. Özel hepsini bir noktadan kolayca indirebileceğin pek bir şey yok yine. Var olan da birkaç açık kaynak Windows uygulama deposu vardı Sourceforge’da. Ama ilgilenilen yoktu.

Ben yapsam ne olur demiştim ama, anladığım tek programlama dili Java’nın ME sürümü. Hadi biraz uğraşsam SE ile de yazarım da, bir Windows uygulama deposu için saçma olurdu bu.

Bir Windows için uygulama geliştirme ortamı edinip, biraz bir şeyler öğrenmem gerekiyordu. Farklı kişilerle de yapacak olduk. Ama kimse yeterince ilgilenmeyince bununla…

CNbeta sitesinde de aşağıdaki görüntü gibi birkaç görüntü ve bir Windows uygulama deposu haberi sızmış. Tamam lan, bu uğraş adayından da paçayı sıyırdım, Microsoft uğraşsın artık…

Windows 7/8 App Store, uygulama dükkanı.

Windows Mobile’ın son yıllarında akıllı telefon üreticileri Windows Mobile işletim sistemli cihazlarını biraz daha desteklemek için Opera Mobile ağ gezginini yükletiyorlardı cihazlarına. Ya da kullanıcılar bunu kendileri yüklüyordu. Bu bakımdan Opera Mobile, Windows Mobile için önemli bir uygulama idi.

Ancak Microsoft kaynaklarını Windows Phone 7′ye ayırdığından, Opera da Opera Mobile yeni sürümlerini Windows Mobile işletim sistemi için çıkarmayacağını bir forum girdisinde duyurdu. Opera haklı olarak bu platform için uygulama geliştirmeye kaynak ayırmanın, ekonomik olarak ciddi bir gelir potansiyeline sahip olmadığını düşünüyor.

Bu durumda Windows Mobile 6.x platformu üzerinde çalışan ciddi bir ağ gezgini (browser) yazılımı geliştirilmeyecek demek oluyor. Opera Mobile dışında PocketIE denen Internet ExploDer’ın başarısız bir sürümü var. Firefox’un ağ gezgini neredeyse hiç başarılı olamadı bildiğim kadarıyla. Proksi sistemiyle çalışan da Opera Mini, Skyfire gibi daha birkaç program var. Ancak bunlar da yoğun JavaScript bulunduran sayfalarda bir şekilde sorunlarla karşılaşıyor. Yani Internet ihtiyacı için Windows Mobile cihazlardan kesinlikle uzak durun artık.

Opera, Windows Mobile için yeni Opera Mobile sürümü çıkarmayacağını söylese de Windows Phone 7 platformunu incelediğini belirtiyor ve uygun gelir potansiyeli yarattığını düşünürse bu platforma da yazılım geliştireceğini söylüyor. Ayrıca Opera Mini sürümünün, Java sürümünün de daha uzun seneler geliştirileceği kesin.

F-Grup SMS, ileti listesi

F-Grup SMS uygulaması ile istediğiniz sayıda kişiye maksimum 100′er SMS gönderebilirsiniz. Uygulamada maksimum 100 SMS için içerik girilebiliyor. Alıcı sayısı girdiğiniz alıcı numaralarının sayısına bağlı. Bundan sonra da tüm iletileri göndermeye başlayabilirsiniz.

Bunun için önce uygulamayı açtıktan sonra Ayarlar > Alıcı düzenle yolundan gidip göndereceğiniz iletileri alacak numaraları giriyorsunuz. Her numarayı girdikten sonra alt satıra geçip yeni numarayı alt satıra yazmanız gerekli. Bu şekilde tüm farklı numaralar alt alta olmalı. Eğer 100 SMS’i tekrar göndermek isterseniz aynı numarayı tekrar tekrar yazabilirsiniz. Numaralar + ile başlamalı ülke kodu ve sonra telefon nosu şeklinde olmalı. Örneğin:
+905300000000
+905450000000
+905550000000
Doğru şekilde girilmeyen numaralar gönderim esnasında hatalara yolaçabilir, yanlış numaralara gönderim yapıp başınıza iş alabilir, ya da farklı bir ülkeye gönderim faturanızı kabartabilirsiniz. Uygulama kullanımından dolayı faturanız yüksek bunun sorumlusu ben değilim.

F-Grup SMS gönderme ayarları

Bundan sonra Kaydet komutu ile ayarı kaydedin. Sonra Ayarlar sayfasındaki kutucuğa gönderilecek SMS sayısını girin. Mesela her alıcıya 10 SMS gönderilecek ise 10 girin. Bundan sonra bu ayarı da Kaydet komutu ile kaydedin.

Bundan sonra SMS listesine gidip orada seçtiğiniz sayıda sayı ve yazı bulunan satırların üzerinde OK komutu verip içeriklerini düzenleyin. Boş satırları düzenlemeyin, çünkü onlar önceki ayarda seçilmediğinden gönderilmeyecekler.

Tüm SMS içeriklerini düzgün şekilde doldurduğunuza inanıyorsanız Gönder komutu verin ve iletiler gönderilmeye başlayacak. Burada Java yazılımı iletileri göndermek için izin isteyecektir. Bu izni vermezseniz iletiler gönderilmez. Yalnız çok sayıda SMS gönderiyor iken bu izinler rahatsız edeceğinizden cihazınızda ya da Java yazılımınızda eğer o olanak var ise ilk izinde daha sonradan izin istememesi ile ilgili seçeneği işaretleyin. Bu sayede ilk SMS için izin istenir, diğerleri otomatik gönderilir.

F-Grup SMS alıcı düzenleme

Gönderme işleminde ekranda gönderilen SMSin sayısı ve gönderildiği numara ile içerik yazması gerekli ama burada biraz platforma bağlı öğeler söz konusu olduğu için bunu göremeyebilirsiniz.

Gönderilen SMSlerin karakter sınırı cihazınıza bağlı olarak değişir. Öncelikle uygun bir numaraya içinde Türkçe karakter olmayan 160 karakter bir SMS gönderin, daha sonra da içinde Türkçe karakter olan bir SMS gönderin. Sonra karşı tarafa iletilen SMSi inceleyin. İşlemin telefona bağlı olmasından dolayı gönderdiğiniz ileti eksik veya karakter bozuk olabilir. Bu durumda karakter sayısına göre SMS göndermeyi ve Türkçe karakter kullanıp kullanmamayı belirleyin.

Uygulama işte bu şekilde. Java ME CLDC 1.0 ve MIDP 2.0 destekleyen tüm cihazlarda çalışır. Bellek kullanımı göndereceğiniz SMS sayısına ve kişi sayısına göre değişir. Ancak eğer bellek hatası veriyorsa daha az sayıda SMS göndermeyi denemelisiniz. Gönderemediğiniz SMS’leri ikinci bir oturumda gönderebilirsiniz.

F-Grup SMS, ileti gönderme

Uygulamanın boyutu 37 KB kadardır, yani hiçbir Java ME destekli cihazda uygulama boyutu sorunu çıkarmamalı.

Genel olarak uygulama ile alıcı sayısına göre gönderebileceğiniz SMS sayısı sınırsızdır, ancak cihazınıza veya yazılımınıza balı sebeplerden belli bir sayıdan sonra SMS gönderiminizi platform engelleyebilir. Bu konuda bir şey yapamam, yapabilirim de çok gerekli olmadan yapmayı düşünmüyorum.

İndirme: F-Grup SMS v1.0 uygulamasını aşağıdaki bağlantılardan indirebilirsiniz. Dosyaları cep telefonunuza kopyalayıp oradan çalıştırarak uygulamayı cihazınıza yükleyebilirsiniz. Bazı cihaz ve platformlarda kurulum farklı olabilir, bunu araştırmanızı öneririm.

F-Grup SMS v1.0 (JAR)
[download#49#nohits

Ufak notlar: Yalnız uygulama ile bir kişiye çok sayıda SMS göndermek alıcıyı rahatsız edeceğinden doğru, ahlaki ve etik bir şey değildir. Bu sebeple lütfen uygulamayı bu amaçla kullanmayın. Ayrıca SPAM mesajlar göndermek için de kullanmayın. Uygulamayı mutlaka bir SMS paketi ile kullanın ki çok sayıda SMS göndermenizden dolayı ücretlendirilmeyin. Ayrıca acil durumlarda mobil operatörlerin taşıdığı iletişim trafiği de fazla olacağından uygulamayı böyle anlarda kullanmamaya özen gösterin. Çünkü uygulama arka arkaya SMS gönderdiğinden, operatörlere iyi bir trafik yaratıyordur.

Kullanım şartları:

Uygulamayı kullanmanızdan dolayı oluşacak HİÇBİR problemden sorumlu değilim. Aynı şekilde uygulama kullanılarak size atılmış iletilerin içeriğinden ve size gönderilmiş olmasından da sorumlu değilim.

Uygulama ile ilgili sorun, istek ve önerilerinizi lütfen aşağıdan bildirin.

Aşağıda JSR 120 kullanarak SMS iletisi gönderebileceğiniz basit bir kod yer almaktadır. Burada sadece SMS iletisinin gönderilmesini sağlayan kodları göstereceğimden bu kodlar tek başına pek bir şeye yaramayacaktır.

Bu iki sınıf ileti göndermek için mutlaka etkinleştirilmelidir.

import javax.wireless.messaging.*;
import javax.microedition.io.*;

Aşağıdaki kod SMS iletinizi alıp belirttiğiniz numaraya gönderecektir. Yalnız her Ağ iletişim işleminde yaptığınız gibi kodu mutlaka farklı bir süreçte (Thread) çalıştırın, uygulamanıza göre arayüzün donup bir daha yanıt vermemesine sabep olabilir (Özellikle emülatörlerde). Yine girdi çıktı işlemi olduğundan istisna (Exception) dönme olasılığı da vardır ki bu sebeple kodu try catch ifadeleri ile kullanmalısınız.

try
{
String numara = “sms://+905370000000″; //SMS’in iletileceği alıcının numarasıdır, baştaki “sms://” kısmına dikkat edin.
MessageConnection mesajBaglantisi = (MessageConnection) Connector.open(numara);
TextMessage mesaj = (TextMessage) mesajBaglantisi.newMessage(MessageConnection.TEXT_MESSAGE);//İleti oluşturulur ve türü seçilir. TEXT_MESSAGE ve MULTIPART_MESSAGE kullanabileceğiniz türlerdir. BINARY_MESSAGE kullanım alanı biraz farklıdır.
mesaj.setPayloadText(“String biçminde gönderilecek SMS iletisi. 140 karakterden uzun olursa SizeExceededException dönecektir.“);
mesajBaglantisi.send(mesaj);//Bu kısım da iletimizi gönderecek.
}
catch(Exception ex)
{//Bir istisna atılması durumunda bunu yakalayacak kısım. Burada sadece ekranda bir uyarı gösterdim.
Alert Hata = new Alert(“Hata”);
Hata.setType(AlertType.ERROR);
Hata.setString(“Beklenmedik bir hata oluştu:\n”+ex.getMessage());
Display.getDisplay(this).setCurrent(Hata);
}

iPhone olayına girmeyeceğim de önceki yazımda Apple iPhone ve AppStore için uygulama geliştirmenin çok mantıklı olmadığını söyleyen bir rapordan bahsetmiştim. Bu rapora göre geliştiriciler hedef kitlelerini sadece iPhone olarak belirleyerek %96 – 97 oranında bir kitleyi hedef dışında tutuyorlardı.

Kişisel fikrim ise mobil ortamlara uygulama geliştirmenin büyük paralar hedefleniyorsa çok da mantıklı olmadığı. Zaten raporda da dendiği gibi SMS’e dayalı hizmetler daha fazla kazandırıyor. Tabi bunları yapmak da geliştiriciler için çok daha zor da.

Ben de kişisel ihtiyaçlarım için birkaç uygulama geliştirip bunları yayınladım ancak bunlar ücretsizdi ve hiçbir zaman da ücretli yapmayı düşünmedim. Çünkü bir kez Türk kullanıcısı her şeyin korsanını kullanan parayı saçma şeyler dışında harcamaktan korkan ve hatta parası olmayan bir kullanıcı kitlesi. Bakmayın o taşıdığı son moda telefona, ayranı yoktur içmeye.

Şu ana kadar yayınladığım uygulamalar 100 bin kez indirilmişse ücretli olsalardı 10000 kez bile indirilmeyeceklerini çok iyi biliyorum. Çeşitli şu numaraya SMS gönder gelen linkten uygulamayı indir tarzı sistemlerin de çok başarılı olduğunu sanmıyorum ki çoğu telefonda indirilen uygulamayı alıp forumlarda yaymak mümkün ki çoğu Java uygulamasına böyle ulaşabilirdik. Zaten 100 bin kez indirilme dediğim her eklenen yeni bir sürüm ile toplam ulaşılan yükleme sayısı. Bunun yerine uygulamaya reklam koyarak dağıtmayı uygun gördüm uygulamayı. Ayrıca bu şekilde indirilen uygulamalardan çok kez arkadaşlarımın memnun olmadığını, indirene kadar pek çok hata ile karşılaştıklarını ya da olması gerekenden daha fazla kontörlerinden oldukarını biliyorum.

Tabi kişisel ihtiyaçlarım için yapıp hiç dağıtmadığım uygulamalar da oldu çünkü başkasının işine yarar mı bilemedim ve hakkında ve kullanım sayfalarına 20 satır yazı yazmak zor geldi.

Şu an kullandığım cihaz Samsung Omnia i900 ve önceki de Toshiba Portégé G500 idi. Bunlar Windows Mobile 6 işletim sistemli akıllı cihazlardı ve Java dışında da uygulama yükleme imkânı vardı. Bunlarda da çok çeşitli ücretli uygulama bulmak mümkün ama hiç birine gidip 10 dolar verecek kadar olmazsa olmaz bir uygulama olmadı. Ya da benzer işleri yapan ücretsiz bir alternatif her zaman oldu. Bu sebeple mobil uygulamalara hiç para vermedim diyebilirim. Bazı uygulamalara da Türkçe dil desteği sağlayarak lisans elde ettim. Bu sebeplerle uygulama geliştiricilere pek kazandırdığım söylenemez. Bilgisayarımda ücretli uygulama kullanmazken telefonumda kullanmak tuhaf geliyor. Geliştirilen birçok ücretli uygulamayı da denemiyorum bile. Çünkü ücretsiz alternatifler var…

Ha hiç mi para verilmez, tabii ki verilir. İyi uygulamalar var. Mesela CorePlayer 30 $ civarı fiyatta bir mobil ortam oynatıcı. Neredeyse her tür video ve ses biçimini oynatır. Çoğu WM cihazda standart Windows Media Player kurulu geliyor ve bu da MP3, AAC, WMA, AMR, WAV, MP4, H263, H264, 3GP gibi biçimler dışında bir şey oynatmıyor. Ortam desteğini arttırmak için en önemli programlardan biri CorePlayer. Ancak bu programın bile bir alternatifi var; TCPMP. TCPMP programın eski ve artık resmi olarak geliştirilmesi bırakılmış ücretsiz sürümü. Program ücretsiz olduğundan geliştiricilerin başına ortam lisansları ile ilgili problem açtı ve ücretli CorePlayer ile devam edildi. Ama mesela CorePlayer AC3 ses desteği vermezken TCPMP veriyor. Yine de CorePlayer performans olarak daha iyi ki o paraya müşteri buluyor.

Şimdilik ücretsiz uygulamalar çok iyi işimi görüyor ve ücretli olup satın almak istediklerim oldu ama satın almak için de Paypal, kredi kartı vs. gerekli olduğundan uğraşmadım.

Mobil uygulama olayından iyi para kazanmak biraz zor gibime geliyor. Ben uygulama geliştiricisi, programcı falan değilim, sadece kendi ihtiyacı için kendi uygulamasını kendi geliştiren, bunun dışında da cep telefonları yazılım ve donanımları ile arası bir miktar iyi olan, elinden düşürmeyen bir GEEK insanım. Bu sebeple pazarın içinde çalışmış, bir şeyler üretmiş insanlar farklı düşünebilir mutlaka.

Mobil pazar hedefleniyorsa öncelikle yaratıcı olmak gerekli! Daha önceden olmayan bir şeyler yaratabilmek gerekli. Bu şekilde bunu istediğiniz fiyata satıp iyi para kazanabilirsiniz. Ama hiç o kadar yaratıcı hissetmedim kendimi. Yani zor bir şey bu da.

Tabi sadece bir uygulama da yeterli değil kesinlikle. Çok sayıda uygulama geliştirmelisiniz ki ortalama bir iPhone uygulaması kadar kazandırsa bir yıl boyunca sizi iyi derecede besleyebilmeli.

Bir de Apple iPad’de geliştiricisine bir haftada 80 bin $ kazandıran bir uygulama vardı. Bir PDF okuma uygulaması imiş sanırım. Ben mesela buna çok şaşırmıştım. Çünkü Adobe’un WM için PDF uygulaması vardı ve gayet iyi kullandım uzun süre. Ayrıca farklı PDF uygulamaları da vardı ki ücretsiz sürümünde ekranın %20′lik alanına bant çekilerek zorluyordu kullanıcıyı satın almaya. Yani platform farklılıklarını da takip edip yeni platformlara bir uygulamayı ilk geliştiren siz olabilmelisiniz.

Uygulama fiyatını düşük tutup sürümden kazanmak bana görünen en iyi strateji. İnsanlar için ne olduğunu bilmedikleri pahalı bir uygulamaya para vermek, işe yaramazsa silip atabilecekleri birkaç kuruşluk bir uygulamaya para vermekten daha zor. Ucuz bir uygulamayı ise pek çok kişi denemek için bile ücretini ödeyip yükleyebilir.

Bir de AppStore dışında uygulama yüklemek problemli olduğu için çoğu kullanıcı için burası yegane yer idi. Yoksa uygulamalar çeşitli forumlara kırılmış halleriyle yayılmış olurdu ve olan yine geliştiricilere olurdu. Yani bu Apple AppStore sisteminin geliştiriciye katkısı. Windows Phone 7 için de bu sistem düşünülüyor ama kullanıcı olarak pek memnun olmadım bundan.

Bir de platform olarak sadece Apple iPhone, Windows Mobile, Symbian, Android gibi akıllı telefonları hedeflemeyip genele hitap eden Java uygulamalarını da düşünmeli ki bu uygulamaların hedef kitlesi çok daha fazla. Tabi geliştirme ve dağıtımda problemler oluşması ihtimali de her zaman var. Ancak aygıtın özel bir donanımına yönelik bir API gerektirmeyen veya OpenGL vs. özellikler gerektirmeyen şeylerde kullanmakta fayda var. Sonuçta çok daha büyük bir kitleye hitap etmek mümkün.

Neyse çok fazla uzatmaya niyetim yok, sadece kendi görüşlerimi yazayım dedim. Özetle mobil uygulamalarla para kazanmak çok kolay değil. Apple’ın büyük sözleriyle işe girişip zararlı ya da kârsız çıkmamaya dikkat edin. Gerçekten bundan para kazanacaksanız da çeşitli ihtiyaçlara çeşitli uygulamalar geliştirmeye bakın ve farklı platformlar olduğunu da düşünün.

Not: Yazı gece geç bir saatte yazıldığından bazı mantıksız, anlamsız ya da eksik kısımlar olması olasıdır. Varsa özür.

Önceden Symbian, Windows CE, Palm, BlackBerry gibi akıllı telefon işletim sistemleri çok yaygınken bazı üreticiler de bunlar yerine kendi gerçek zamanlı işletim sistemlerini kullanırdı ki bunlara pek akıllı telefon denmezdi. Java ME platformu ise tüm bu cihazlarda çalışmayı başararak hepsi için ortak bir uygulama ve oyun platformu oluşturdu. Mesela kendi işletim sistemlerini kullanan ve bu sebeple uygulama yükleme şansı pek olmayan işletim sistemlerine de Java ME yazılımı eklenerek uygulama desteği getirilmiş oldu ve bu da akıllı telefonlarla rekabetlerini sağladı tabii ki de.

Şu anda ise yukarıdaki işletim sistemlerine Google’ın geliştirdiği Android ve Samsung’un geliştirdiği Bada OS’ da ekleniyor. BlackBerry cihazlar için de tek uygulama geliştirme yolu Java ME mesela. Apple’ın iPhone’u ise kısıtlamalarına rağmen çok başarılı bir platform olsa da emülatör ve sanal makine uygulamaları yasak olduğundan konumuz dışında.

Sorun:

Öncelikle bu kadar işletim sistemi için ayrı ayrı programlar geliştirmek uygulama geliştirme maliyetini arttırıyor. Geliştirilen bir uygulama sadece bir platforma hitap ediyor ki bu da desteklediği mobil cihaz sayısını azaltıyor. Yazılan kodu farklı platformlara uyarlamak da zor olabiliyor ki programın başka bir platform için yeniden yazılması ile sonuçlanabiliyor. Sonuç da her mobil dili bilen az sayıda uygulama geliştiriciye yüksek maaş ile iş vermek, ya da çok sayıda birer dil bilen geliştiriciye maaş vererek aynı masrafı onlara da yapmak gibi çeşitli maaş kombinasyonları.

Çözüm Java ME!

Java ME platformu ise çoğu platform için bir kez geliştirilerek bu platformlara aynı kaynak koda sahip birçok uygulamanın bir kez yazılmasını sağlayabiliyor. Cihaza Java ME yazılımını hazırlama işini Sun, IBM, Esmertec, Aplix gibi sanal makine geliştiricileri ya da üreticiler kendi yazılım takımlarına Sun’ın Java ME standartlarına uyarak yapabiliyor. Java ME standardına uygun geliştirilmiş tüm sanal makinelerin geliştirilen Java kodlu uygulamalara vereceği tepkiler aynı. Uygulama geliştiriciler için kolaylık ise bir kez yazdıkları kodun birden fazla cihazda çalışması. Böyle olunca da bir şirkette farklı platformlar için çok sayıda uygulama geliştiriciye ihtiyaç kalmıyor. Az sayıda işlerini iyi yapan Java geliştiricileri yeterince iş görebiliyor.

Problemler de olmasa!

Ne yazık ki madalyonun diğer yüzü Java ME ile çalışmayı biraz zorlaştırıyor. Java ne kadar platform bağımsızlığı iddiaları ile yükselmiş olsa da mobil ortamda platform bağımsızlığı çok kolay bir şey değil. Bunun nedeni değişen ekran çözünürlükleri, veri giriş yöntemleri, sanal makine farklılıkları. Bir kez mobil ortamlarda ekran çözünürlükleri PC platformunda olduğundan çok daha fazla. 110 x 90 ekran çözünürlüğüne sahip mobil cihaz da var 840 x 480 ekran çözünürlüğü olan da. Bu problem neyse ki Java ME uygulama geliştiricisinin biraz daha fazla çabası ile çözülebiliyor. Giriş yöntemleri ise genellikle tuş takımından ve dokunmatik ekrandan olmak üzere ikiye ayrılıyor. Geliştiriciler iki giriş yöntemi için de kod yazmak zorunda. Ayrıca dokunmatik ekran desteği de Java ME’de çok kapsamlı değil ve uygulama geliştiricinin sanal klavye geliştirmesini de gerektirebiliyor. Bir de sanal makine üreticilerinin sebep oldukları farklılıklar var ki bunlar biraz daha çözmesi zor problemler. Mesela bazı cihazların Java sanal makinelerinin Java uygulamalarına ayırdığı nesne belleği 512 KB ve civarı. Başka cihazlar ise 1.5 – 2 MB’a kadar sabit ya da 4 MB’a kadar değişebilen dinamik bellek miktarlarına sahipti ki kod ve standart özellikleri olarak tüm cihazlarda çalışabilecek 3D oyunlar bellek problemi nedeniyle her cihazda çalışmıyordu. Bundan başka işlemci farklılıkları nedeniyle performans farklılıkları meseleleri de var. Ha kendi geliştirdiğim Cep Ingilizce ve TR Sözlük gibi uygulamalar ise son moda olan ama Java uygulama sınırları 1 MB olan uygulamalar yüzünden bu cihazlarda çalışmıyordu. Problemler ile biraz daha detaylı olarak Cep telefonunda Java yazısını yazmıştım.

Bu gibi problemler Java ME’nin Sun tarafından yeterince standartlaşmış olmamasının sonucu. Mesela Java ME MIDP 2.0 desteği olacak her cihazda 5 MB Java uygulaması yüklenebilmeli, uygulamanın bellekte oluşturacağı nesneler için 1.5 MB bellek olmalı, 200 MHz ARM işlemcisi ya da xxx işlemci gücüne sahip bir işlemcisi olmalı gibi sert standartlar olsa  Java ME uygulamaları çok daha başarılı olabilirdi.

Biraz rahatlama:

Bu problemler yüzünden Java’nın platform bağımsızlığı özelliğini tam olarak kullanmak imkansız değil. Ancak yine de bir çok uygulama bunlara takılmadan geliştirilebilir. Öncelikle geliştirilen uygulamalar video uygulaması ya da 3D oyunlar olmadıkça işlem gücü problemi pek de önemli olmayabilir. Zaten video uygulamaları platformun kendisinde de işlemciye çok fazla yüklenerek çalışıyor ve hatta işlemcilerin donanımsal video hızlandırıcılarını kullanarak çalışıyor. Bu sebeple video uygulamalarını Java ME ile yazmak sadece bir problem üretmekten başka bir şey değildir. 3D oyunlarda ise hızlanan cep telefonu işlemcileriyle işler biraz daha rahat. Çoğu yeni işlemci 500 MHz gibi hızlarda çalışıyor ki QVGA çözünürlükte 3D oyunları rahatça oynatabiliyorlar. Burada tabi mobil cihaz olduğnu düşünerek farklı optimizasyonlar da yapılabilir ki oyun rahatça oynanabilir. Bellek problemi için ise geliştiriciler biraz daha fazla dikkatli olmaz zorunda. Bellek meselesi için de uygulamalar aynı anda 500 KB üzerinde nesne oluşturmama fikri düşünülerek optimizasyonlar mümkün. Sanal makine ile ilgili diğer meseleler ise biraz çözümü zor olan şeyler.

Özetle, mobil platformlardaki artan çeşitlilik aslında Java ME uygulama geliştiricileri için iyi bir fırsat olabilir. Mobil uygulama geliştirmenin artan önemi karşısında mobil operatörler de bunları çeşitli yarışmalarla destekliyor. (ÖR; Turkcell.) Ancak Java ME’nin standart eksikliği işi zorlaştırıyor. Yani Java’nın platform bağımsızlığı özelliğini mobil alanda biraz etkisizleştiriyor ya da kısıtlıyor. Buna rağmen çok yüksek hıza ve belleğe ihtiyaç duymayan uygulamalar Java ME ile geliştirilip, diğerleri platform bağımlı uygulamalar şeklinde geliştirilerek buna bir çözüm sağlanabilir.

Not: Şu uygulama geliştirme yarışmasına ben de katılmak istiyorum ama aklımda fikir yok. Fikir eksikliği çekiyorum.

Aslında uygulama daha Şubat ayında hazırdı da, sadece benim işime yarayacak halde, ufak tefek hatalar vs… Şimdi işte biraz derleyip toplayıp yayınlayayım dedim.

Özlü Sözler v1.0.

Özlü Sözler

Uygulamanın adı Özlü Sözler ve sürüm nosu da v1.0. Bu demek oluyor ki, gelecek sürümleri de olacak. Uygulamada 1120 kadar özlü söz, güzel söz, alıntı, söylenmiş gaflar vs. var. Bu sözler içinde arama yapabilirsiniz.

“Rastgele” komutu size devamlı olarak farklı bir söz çekip getirecek. (Arka arkaya aynı söz de gelebilir, imkansız değil.) 1120 kelime içinde kontrol yapılmadığından kısa sorgularda aynı sözleri görmeniz normaldir.
Arama yapmak için Arama başlıklı kutucuğa bir kelime girip “Bul…” komutu verin, bu girdiğiniz verinin içinde geçtiği tüm sözler size sıralanacak.
Bu komuttan sonra “Kaydet” komutu verirseniz bu söz kaydedilecek ve buna “Kayıtlar” komutu ile tekrar ulaşabileceksiniz.
Bilgi kısmında da bu tür notlar ve sistem bilgileri var işte. Bir hata bildirirseniz sistem bilgilerinizi de bildirebilirsiniz.

Sistem gereksinimleri:
Java ME MIDP 1.0, CLDC 1.0. Her zamanki gibi ilk sürüm en düşük gereksinimlerde.
Uygulama kurulumu için 100 KB boş hafıza. 500 KB kadar Java belleği ki daha azı da yeterlidir. (512 KB emülatörde geliştirildi.) Uygulama boyutu 85 KB kadar, bir KB kadar da RMS verisi yazabilir.

İndirme:
Özlü Sözler v1.0 (JAR dosyasıdır, esas program dosyasıdır.)
Özlü Sözler (JAR)
Özlü Sözler JAD (Bu da kurulum için gerekli olabilecek JAD dosyasıdır.)
Özlü Sözler(JAD)

Not: Uygulamaya son anda ciddi değişiklikler yaptığımdan hatalar olabilir, hemen bildirin lütfen.

Özlü Sözler

Özlü Sözler

Opera Mobile 10

Opera Mobile 10 Opera’nın neredeyse tüm Ağ özelliklerinin kullanılabileceği Windows Mobile ve Symbian platformları için olan taşınabilir sürümü. Bu sürüm masaüstü programının masaüstünden alınıp cep telefonuna konmuş şekli işte. Opera ara sunucularını kullanmadan her siteye girebildiği gibi Turbo özelliği ile resim vs. verileri sıkıştırarak alarak bant genişliği tasarrufu sağlayabiliyor. JavaScript vs. bütün işlemler cihaz üzerinde yapıldığından oldukça başarılı bir sürüm olsa da performans olarak işlemci ve bellek gibi donanım öğelerine bağlı olarak kısa süreli takılmalar yaşayabiliyor.

Opera Mini 5 de Opera’nın Java destekli cep telefonları için sunduğu Opera sürümü. Java desteği dolayısıyla da bütün telefonlarda çalışıyor desek yalan olmaz. Hatta Windows Mobile telefonunuzda 64 MB belleğiniz varsa bellek yetersizliği gibi problemlerden şikayet etmemek için bu sürüm daha fazla tercih edilecek. Sürüm sayfaları Opera ara sunucularından sıkıştırılmış ve HTML değil de OBML biçimine dönüştürülmüş şekilde alıyor. JavaScript işlemleri sunucu tarafında yapılıyor ve kullanıcı tarafında birkaç metot dışında işlem yapılmıyor. Bu sebeple de neredeyse hiç takılma vs. bir şey olmuyor diyebiliriz.

Opera Mobile 10 ya da Opera Mini 5 indirmek için cep telefonunuzdan buraya: m.opera.com veya bilgisayarınızdan buraya: www.opera.com/mobile/ gidebilirsiniz.

Bu arada Opera’ya yabancı iseniz sürüm numaraları arasındaki farka aldanmayın sakın. Opera Mini 5 de Opera Mobile 10 kadar başarılıdır. Sadece Java ME sürümü olup veriyi farklı bir şekilde almakta ve işlemekte. Sürüm farkının nedeni Opera Mobile’ın Opera masaüstü sürümünün numarasını takip ederken Opera Mini’nin doğumunun 1.0 sürüm numarası ile olması ve güncellemelerin onu şu an 5. temel sürümüne getirmesi.

Opera 10.50 tam sürüm aslında yaz aylarında yayınlanacak bir sürüm idi ama Opera bir ön sürüm yayınlayıp ilgiyi görünce dayanamayıp daha erken yayınlamak için çalışmalarına başlamıştı. Opera’nın Microsoft’un başına bela olup işletim sisteminde Internet Explorer dışında Ağ gezginlerine de alternatif sunmaya mecbur bırakması olayı da Opera’yı bu işlemin ilk başlama tarihinden önce Opera 10.50′yi tam sürüme hazırlamaya zorlamış olmalı. Hani ilk kurulumda en iyisi ile karşılaşmış olsun millet diye…

Opera 10.50 son sürüm

Ben de az önce kurdum Opera 10.50′yi ki eski 10.10 sürümünün üzerine güncelleme yaptım. Açılışta bileşenlerimi çalıştırmak istedim ve ne göreyim, Opera bileşenlerimi güncellememi istiyor. Güncellemenin sebebi Opera 10.50′de bileşenlerin Opera’dan ayrı olarak Opera kapalı bile olsa çalışabilecek şekilde Opera’dan bağımsız olmaları. Basit bir güncelleme işlemi ile bileşenlerimi Opera 10.50′ye hazırlayıp Başlat > Programlar menüme dizdim hemen. Yani artık bileşenler Programlar menüsünden başlatılabiliyor, Opera’dan ayrı kullanılabiliyor dedikya. Bileşenler ile ilgili ilk şikayetim, Opera’nın Notlar özelliğinin harici bileşenlerde etkin olmaması sebebiyle not ekleme ve not alma işlemlerimin kat kat zorlaşmış olması. İkinci şikayetim de Opera 10.50′deki harici bileşenlerin Opera’dan ayrı çalıştırma ortamlarının olması ve her bileşenin kendi işlemi ile çalışması nedeniyle toplam bellek kullanımının artmış olması. Şu an iki Twitter bileşenim çalışıyor ve her ikisi de ortalama 37 – 38 MB bellek kullanıyor. Eski günlerimi hatırlıyorum da bilgisayarda 223 MB bellek vardı ve Winamp, NetBeans gibi birkaç program açınca Opera tüm özellikleri ile istese de 15 MB’ın üzerinde fiziksel bellek kullanamazdı. Gerisi sanal bellek tabi de…

Bileşenler olayı dışında güncellemede alfa ve beta sürümlerinde yaşadığım arayüzün kayması, e-posta ve diğer özelliklerle ilgili problemler vs. oluşmadı. Tabii ki önceki sürümler program işlevselliğine önem verip eski programın güncellenmesi için uygun olmayan sürümlerdi. Ama bu problemlerin tekrar olmadığını görmek beni açıkçası rahatlattı. Çünkü bir Opera kurdum mu bir daha pek uğraşmak istemem. İşin yoksa bir yerleri boz sonra, profil dosyalarını sil yedeklemelerle uğraş vs…

Vista’da da şu an Opera hoş bir standart teması ile çalışıyor. Güncellememden beri bir çökme problemim olmadı. Önceki sürümde cep telefonumla ActiveSync bağlantısını kesince Opera’da donma oluyor ve işlemi de sonlandıramıyordum ki tek çarem sistemi yeniden başlatmak oluyordu. Bunun olup olmayacağını merak ediyorum.

Performans olarak zaten Opera 10.50 ilk test sürümlerinde de çok iyiydi, bunda da çok iyi. Aslında önceki Opera 10.10 sürümünden zaten memnun olduğum için bu noktaya vurgu yapmayacağım. Performansta yeni grafik motoru VEGA ve JavaScript motoru Carakan ile sayfa motoru Presto 2.5′in katkıları var. Tabi bunlarda HTML 5 ve ilgili öğeler ve daha farklı çeşitli yenilikler var. Bunu yazmaya uğraşmak yerine linkini vereyim, indirip deneyin daha iyi. Buyrun şu sayfadan.

Hata olarak da tek bulduğum şu sayfadaki youtube videosu izlenip durduktan sonra sayfada yukarı aşağı hareket edince video alanının karma karışık olup bulanması. Bu sadece bana özel mi genel mi bilmiyorum tabi.

Opera Mini 5 beta WM

Opera ile ilgili diğer bir gelişme de Windows Mobile işletim sistemli telefonlar için Opera Mini 5 beta sürümü. Bir süre önce tüm tartışmalara rağmen Opera Opera Mini 5′i iPhone’a sokmaya kararlı olduğunu göstermişti. iPhone sürümü varken de Windows Mobile sürümünün olması yanlış olmaz demiş olmalı…

WM için Opera Mini 5 beta tamamen Java yazılımından bağımsız çalıştığından sistemde Java ME yazılımının kurulu olmasını gerektirmiyor. Yani sisteme normal bir Windows Mobile uygulaması olarak kuruluyor ve Programlar sayfasından çalıştırılabiliyor.

Opera Mini’nin Java ME sürümü birçok WM kullanıcısı için tercih edilen ilk Ağ gezgini. Çünkü Internet ExploDer ya da Opera Mobile’dan çok daha az sistem kaynağı ile çalışabiliyor ve Opera Link, sayfa kaydetme vs. özellikleri problemsiz kullanılabiliyor. Özellikle 64 MB RAM üzerinde WM 5 ya da 6 çalıştıran cihazlarda Opera Mobile çok kasıntılı ki en fazla 20 MB kadar bellek kullanabiliyor. Ama birçok Ağ sayfasında artık yüzlerce KB boyutta HTML sayfası ve buna bağlı yüzlerce KB CSS dosyası, yüzlerce KB JavaScript kütüphaneleri ve kodları ve megabaytlarca da resimler vs. görsel içerikler olduğundan bellek kullanımı doğal olarak çok fazla artıyor. Hatta bazı acemi site yöneticileri sayfalarında kullandıkları ufak bir görsel için sayfaya 5 MP çözünürlükte bir dosya yüklüyor ki gel de bellek kullanımı artmasın. Bu da tabi Opera Mobile’ın sisteme çok yüklenmesine sebep oluyor.

Opera Mini ise bu CSS sayfalarını ve JS kodlarını sunucuda işletip bize sadece ürün olarak ortaya çıkan sayfayı gönderdiğinden gönderdiği sayfa daha az bellekle kullanılabiliyor. Tabi görseller de sıkıştırılarak geldiğinden büyük boyutlu görsel endişesi yok. Bu şekilde 4 MB Java belleği ayrılmış Opera Mini ile sadece geri butonunu kullanarak 20 kadar sayfaya geri gidebildiğim oldu. Yani tek sayfada 10 MB bellek yiyen Opera Mobile yerine toplam 5 MB kadar bellek yiyip geçmiş kısmında 10 sayfa tutan Opera Mini!

Opera Mini 5 beta WM

Özellikler olarak WM işletim sistemi için olan Opera Mini 5 beta sürümü Java ME sürümü ile aynı özelliklere sahip. Tabi Java ME sanal makinesi aradan çıktığı için performans olarak daha iyi çalışıyor. Bir de sanal makinenin uygulama küçültülüp geri gelindiğinde ekran görüntüsünü yenilememesi gibi sorunlar ortaya çıkmıyor vs.

Bellek kullanımı olarak 4 MB Java yığın belleği ayrılmış bir Java ME sanal makinesiyle çalışan Java ME sürümü Opera Mini’den daha fazla bellek yemiyor pek. Hatta çok fazla dolaşmadığınız durumda 2 MB kadar bellek bile kullanarak %50′nin üzerinde kâr sağlayabiliyor.

Şimdilik Esmertec üzerinde Opera Mini’ye iyice alışmıştım, Programlar sayfasını doldurmuyordu, bakalım hangi Opera Mini’yi kullanacağım ben de kararımı vermedim.

Opera Mini 5 beta Windows Mobile sürümünü Opera Mini gelecek sürüm indirme sayfasından Windows Mobile sürümü seçerek bilgisayarınıza ya da m.opera.com/next adresine cep telefonunuzdan girerek doğrudan cep telefonunuza indirebilirsiniz.