Tanımlanabilir ve refleksif bellek

____________________________________________________________________

Öğrendiklerimizin saklanması aşamasında bellek iki ayrı kategoride inceleniyor; tanımlanabilir (deklaratif) bellek ve refleksif (prosedüral) bellek.

Dünya hakkında sahip olduğumuz genel geçer bilgiler ve zaman ve yerini hatırlayabildiğimiz olaylar sözcüklerle ifade edilebilir, tanımlanabilir belleğimizde kodlanıyor. Örneğin; “su 100 °C’de kaynar.”.

Bir şeyleri yapmak için izleyeceğimiz yollarsa refleksif belleğimizde kodlanıyor. Örneğin, bisiklete binme bilgisi.

Bu iki bellek türünden sorumlu beyin bölgeleri birbirinden farklı, çünkü tanımlanabilir belleğin oluşması bilinçli bir düşünme sürecinin sonucunda oluyor. Bu bellekte kodlanan bilgiler, kişisel algı yapılarımız ve geçmiş deneyimlerimizden etkilenerek oluşuyor. Refleksif belleğimizse eylemin tekrarlanması sonucu zaman içinde pekişerek oluşuyor. Algı ve motor (hareketle ilgili) yeteneklerin kazanılması refleksif bellekle oluyor.

Tanımlanabilir belleğimizle ilişkili beyin bölgeleri hipokampüs, amigdala ve limbik sistemin tüm bölümleriyken refleksif belleğimiz için duyu – motor korteks, bazal çekirdek ve beyincik görevlidir. Farklı bellek türlerimiz için farklı beyin bölgelerimizin baskın olması oldukça doğal. Tanımlanabilir belleğimizde adı geçen amigdala aslında bir çeşit duygu merkezi. Bu da, yaşadığımız olayları hatırlarken o olaylar sırasında neler hissettiğimizi de eş zamanlı anımsamamızı olanaklı kılıyor.

Bunlardan başka bellek bilim adamlarınca tür olarak farklı türlere ayrılmıştır ancak burada iki tanesinden basitçe bahsedeyim dedim.