WM cihazlarda neden bu kadar az renk?

____________________________________________________________________

G羹n羹m羹zde cep telefonu ekranlar覺 da bilgisayar ekranlar覺 kadar rengi g繹sterip hatta daha da canl覺 g繹r羹nt羹ler g繹sterebiliyorlar. Son moda 16 milyon renkli ekranlar, 繹ncekisi 262 bin renkli ekranlar ve daha 繹nceki de 65536 renk ekranlar. Yaln覺z Windows Mobile iletim sistemli cihazlar pek bu moday覺 takip etmiyor. Hala 癟ou yeni 癟覺kan telefonda bile 65536 renkli ekranlar kullan覺l覺yor! Bunun su癟lusu tabii ki Windows Mobile deil. Windows Mobile da 16 milyon renk destekliyor, su癟lu ise 羹reticiler ve ilemciler.

65536 rakam覺 16 bit veri ile oluturulabilecek kombinasyon say覺s覺, yani rastgele bir say覺 deil. Zaten bilgisayar ile ilgili biraz bilginiz varsa a/襤nternet gibi konularda da 65536 rakam覺n覺 fark etmi olabilirsiniz.

G繹r羹nt羹 ekranda piksellerden yani yatay ve dikey dorultuda dizilmi noktalardan oluur. Her piksel i癟in de bu 16 bit boyutta renklerden kullan覺l覺r. Bunlar da RGB (R – red: k覺rm覺z覺, G – green: yeil, B – blue: mavi) 565 olarak adland覺r覺lan bir sistemle kullan覺l覺r. Yani 5 bit k覺rm覺z覺 renk i癟in, 6 bit yeil renk i癟in ve 5 bit de mavi renk i癟in kullan覺l覺r. Yani bir piksel i癟in 65536 renkli bir ekranda 16 bit verinin ilenmesi gerekir ve 32 bir bir ilemci 32 bit veri ileyerek iki piksel g繹r羹nt羹 ilemi olur.

WM iletim sistemli cihazlardaki ilemciler de 癟ounlukla 32 bit ilemcilerdir ve 32 bit veriyi iyi ileyebilirler. Ge癟mie sayg覺lar覺ndan dolay覺 16 bit ve 8 bit ile de aralar覺 癟ok iyidir. Bu sayede de 16 bit renk kalitesine sahip 65536 rengi kolayca ileyebilirler.

Renk say覺s覺 daha y羹kseldiinde ise, mesela 262 bin renk olduunda? 襤te burada problem 癟覺kar, 癟羹nk羹 262 bin kombinasyon 18 bit veri ile oluturulabiliyor, RGB 666. Bu durumda da ilemci fakt繹r羹 devreye giriyor, 癟羹nk羹 ilemciler 8, 16 ya da 32 bit veriyi iyi ileyebilirler. Veri 18 bit olunca ilemcilerin iine gelmiyor. 襤lemci 32 bit veri ile ilem yapmay覺 sevdiinden bu ekilde ekrana 2 piksel koyabiliyor. Ancak veri 18 bit olunca ilk piksel g羹zelce ileniyor ancak ikinci pikselin sadece 14 biti ilenip 4 biti de sonraya kal覺yor. Bu ekilde de her seferinde ancak bir tam piksel 羹retilebildiinden 16. piksele yani 18 bit verinin 32 bitlik alan覺n tekrar en ba覺na girebildii ana kadar grafik 癟iziminde bir performans kayb覺 oluyor.

Peki s覺radan cep telefonlar覺ndaki 262144 renk destei nas覺l oluyor? Onlar da 18 biti tam olarak desteklemiyor, 24 ya da 32 bit destekliyorlar. Renk standart覺 da RGB 888, yani her renk i癟in 8 bit verimiz ve de 32 bit ise geri kalan覺nda da belki transparan alanlar vs. bilgi var. 襤lemci i癟in 32 bit veriyi ilemek en iyisidir, 16 milyon renkli ekranlar da bu ekilde var. 24 bit veri de 18 bit veriden 8 bit daha az kald覺覺 ve bu sayede de s覺ralama d繹ng羹s羹 d繹rt seferden sonra tekrar baa d繹nd羹羹nden 16 sefer sonras覺 baa d繹nen sistemden iyidir.

Tabi renkler 24 bit olsa da ekran 18 bit ise buradaki 6 bit at覺lacak, yani hi癟bir ie yaramayacakt覺r. Ancak 16 milyon renkli ger癟ek renk ekranlarda bunu kullanmak m羹mk羹nd羹r.

Performans ile ilgili olay da u ki, renklerin ekranda g繹sterilebilmesi i癟in 繹nce Frame Buffer (er癟eve arabellei) adl覺 bellek alan覺na yaz覺lmas覺 ve LCD denetleyicinin de buradan ekran g繹r羹nt羹s羹n羹 al覺p ekrana koymas覺 gerekli. Fazlal覺k bitler iin i癟ine girdiinde de bu bellek alan覺n覺n daha b羹y羹k olmas覺 gerekli ve bu da bu bellein doldurulma h覺z覺n覺 d羹羹r羹yor. Bu da ekran覺n s覺k g羹ncellenmesi gerektii oyun veya video gibi 繹zelliklerde performansa olumsuz etki yapabiliyor.

reticiler de s覺rf performans覺 d羹羹rmesi korkusundan cihazlar覺na nadir 65536 renk 羹zeri ekran renk say覺s覺 destei sal覺yorlar. Hatta cihazda ekran olarak 262144 renk destekli ekran olsa bile yaz覺l覺msal olarak yine 16 bit 65536 renk g繹sterebiliyor en fazla. Daha y羹ksek say覺da renk i癟in daha g羹癟l羹 ilemciler gerekli ki, san覺r覺m bu noktada deiliz hala, 癟羹nk羹 Toshiba TG01 gibi 1 GHz ilemcili cihazlarda bile ekran 262 bin renk desteklese de hala 65536 renk kulland覺r覺l覺yor. Dier dandik diyebileceimiz telefonlar bile ise performans kayb覺 g繹ze al覺narak 16 milyon renk bile g繹sterebiliyorlar. Bu k覺s覺mda benim de akl覺m kar覺m覺 durumda hala WM kullanan 羹reticiler neden ge癟medi diye ama performans kayg覺lar覺 d覺覺nda bildiim bir kayg覺lar覺 yok.