4.5G diye satılan 4G hoÅŸ geldi…

____________________________________________________________________

Dün gece yapılan lansmanlardan sonra tüm operatörler şehir merkezleri ve çok sayıda belli ilçedeki baz istasyonlarından 4.5G denen aslında esas 4G olan şebeke teknolojisini devreye soktu. Açıkçası benim bulunduğum konuma daha iki yıl 4G gelmez, ondan bende bir değişiklik olmadı.

4G’nin devreye girmesiyle millet garip bir ÅŸekilde hız testlerine abandı. Hatta, öyle ki Speedtest sitesi ile hız testi hizmeti veren Ookla‘nın bile dikkatini çekti durum ki aÅŸağıdaki tiviti paylaÅŸtılar.

It looks like the entire country of Turkey is taking Speedtests right now 🙂

We see you Turkey! pic.twitter.com/6rF0UV1zOg

— Ookla (@Ookla) 31 Mart 2016

Yalnız görünen hız testleri biraz şaşırtıcı idi. Önceki Turkcell lansmanlarında hız testi sonuçlarını paylaşan Turkcell yöneticilerinin testleri 300 Mbit saniye indirme hızının altına inmemişti. Ancak son kullanıcı sonuçları öyle olmadı, buna da kullanıcılar oldukça şaşırdı.

Genelde paylaşılan çoÄŸu hız testi sonucu 40 – 60 Mbit civarı hızlar idi. Zamanla daha yüksek sonuçların da paylaşıldığı görüldü ki benim gördüğüm paylaşılan en yüksek hızlı sonuç Erzurum’da yapılmış 205 Mbit sonuçlu Turkcell testi idi sanırım. Belki birkaç daha yüksek sonuçlu görmüştüm ama onlar da birkaç Mbit daha yüksekti iÅŸte. Hız testi paylaşımları Donanımhaber 4,5G HIZ TESTÄ° [ANA KONU] baÅŸlığında devam ediyor.

Peki hızlar neden böyle düşük çıktı? Ãœstelik 40 – 50 Mbit düşük de deÄŸil hiç, birkaç Mbit seviyesinde hız testi sonuçları da vardı. 4.5G hızlarının düşük olmasının çeÅŸitli sebepleri var:

• Telefonlarda ÅŸebeke iÅŸlemlerini yapan bir modem bulunur, bu modemin LTE desteÄŸi önemlidir. LTE desteÄŸi farklı teknolojilere göre farklı kategorilerle belirtilir. Mesela Cat 3 yani 3. kategordi destekleyen modemler ile maks. 100 Mbit kadar hız almak mümkündür. Cat 4 modemler aynı frekans bandında iki farklı taşıyıcıyı birleÅŸtirerek 150 Mbit’e kadar hız sunabiliyorlar. Cat 6 modemler farklı frekans bantlarındaki farklı taşıyıcıları birleÅŸtirerek 300 Mbit hız sunabiliyor. LTE Cat 9 modemler ise daha da yüksek 450 Mbit civarı hızlar sunabiliyor.
• Piyasadaki çoÄŸu cihazın modemi de LTE Cat 3 ve üstü oluyor. Bu teknoloji de yaklaşık 100 Mbit’e kadar hız desteklediÄŸine göre yavaÅŸlığın nedeni bu da deÄŸil! O zaman ne? Tabii ki operatörlerin o kadar övündükleri, o kadar reklamını yaptıkları, uÄŸruna Ronaldo getirdikleri ÅŸebekeleri… 4G operatörlerin her ne kadar yıllardır yatırım yaptığı izlenimini verseler bile geçtiÄŸimiz yazdan beri esas çalışmalarını yaptıkları bir gerçek, bu zaman aralığında kurulan baz istasyonlarının sayısı da yeterli deÄŸil tabi. Baz istasyonu sayısı az olunca ayrıca bir istasyon daha fazla kullanıcıya hizmet verdiÄŸi için ortalama hız da düşmüş oluyor.
• Ayrıca kullanılan 800 MHz bandı 4G sinyalini oldukça geniÅŸ alana yayabilse bile operatörlerin bu bantta 2 x 10 MHz frekansları var. Bu frekansla da alınabilecek hız zaten bildiÄŸim kadarıyla maks. 75 Mbit civarı. 1800 MHz frekansı esas frekans olsa da baz istasyonu sayısı azlığından dolayı bu sinyale ulaÅŸamayan kullanıcılar 800 MHz’deki daha dar olan banttan hizmet alıyor ve daha düşük hızlar alıyorlar. Yani aslında 4.5G diye satılan hızlar, bize sadece 4G olarak ulaÅŸabiliyor ÅŸu aÅŸamalarda. 4.5G diye diretilen LTE-A teknolojisi yerine 4G LTE veriliyor büyük bir kesime hani.
• Yine baz istasyonlarına uzaklık vs. de sinyalin azalmasına sebep olarak hızları düşürücü etkiye sebep oluyor. Zamanla 4G baz istasyonu sayısı arttıkça bu tür sorunlar ortadan kalkacaktır.
• Transmisyon ÅŸebekesinin yetersiz olması da seçenekler arasında. Her yere ÅŸuanda fiber ulaÅŸamıyor, buralara ulaÅŸmak için kullanılan radyolinklerin kapasiteleri ise daha düşük olduÄŸundan da hızlar düşük olabiliyor belki de…Mesela Turkcell lansman testlerini fiber baÄŸlı istasyonlarda yaptı belki, kullanıcılar mikrodalga radyolink ile beslenen istasyonlarda test yapıyorsa daha düşük hızlar alabiliyorlar belki. Hani bu tür çeÅŸitli sebepleri var maks. hızı alamamanın.

Genel performans olarak en baÅŸarılı gördüğüm Turkcell oldu. Turk Telekom da geriye kalmayan oldukça yüksek hızlar verdi. Vodafone ise zaten 3G ile verebildiÄŸi hızların altında kalan hızlar verdi. Burada belki de operatörlerin frekans bantlarına yaptığı yatırımın etkilerini görüyoruz. Turkcell en fazla sayıda aboneye sahip olmasından bir ton para sayarken, Turk Telekom da abone sayısına göre çok iyi bantları alabileceÄŸi parayı sayarken Vodafone en az parayla 4G frekanslarını elde etmeye çalıştı. E böyle olunca da 1800 MHz 3. bantta 2×10 MHz gibi 2600 bandında da az frekans alarak diÄŸerlerine göre daha az frekansa sahip olmuÅŸ oldu. Vodafone performansının direk bundan etkilendiÄŸini söyleyemesek de zamanla etkileyecektir.

Yalnız 4G olayının şu boyutu hoÅŸuma gitti. 3G çıktığında önce ÅŸehir merkezlerinde ve büyük ilçe merkezlerinde devreye girmiÅŸti. 4G ise daha küçük ilçe merkezlerinde bile devreye girmiÅŸ gibi görünüyor. Ha sembolik bir devreye girme olabilir ama 800 MHz ile 3G’nin ilk anlarına göre daha geniÅŸ bir alanda hizmet verebiliyorlar sonuçta. Normalde yaÅŸadığım ilçeye 3G birkaç yıl sonra gelmiÅŸti, Twitter’da dün yapılmış bir 4G testi gördüm Vodafone’dan, 60 Mbit sonuçlu, gayet iyi.

Yine de hala önemli bir fiber sıkıntısı var. Zamanla bu fiberin yatırımlarla arttırılması gerekiyor. Belki ÅŸuan 4G istasyonlarında da radyolinkler kullanılabiliyor ama zamanla yetersiz kalacaklar. Ayrıca düşük 4G hızlarının bir sebebi de bu olabilir, hani yetersiz fiber nedeniyle radyolink kullanımı vs… Bu konuya daha fazla önem verilmesi dileÄŸiyle…

Ha neyleyim ben 4G’yi bu kotalarla da diyor olabilirsiniz. Oldukça haklı bir ifade. Muazzam sınırsız Ä°nternet falan abartılı ÅŸeyler istemiyorum ama 2GB kota ne Turkcell, Turk Telekom, Vodafone!!! Adam olun lan, adam gibi kota verin ÅŸu insanlara. Turkcell’de var tabi 50 GB, 300 GB kotalar. Ama o da 50 GB için 150 TL, 300 GB için de 500 TL istiyor, hadi kullanın bakalım… Zaten siz hız testleri yaparken testiniz bitene kadar kotanın bitmiÅŸ olduÄŸu mesajı ile karşılaÅŸabilirsiniz, bundan testlere fazla abanmayın derim. Bir iki tane yapın, oturun kitap okuyun falan bir daha…