Ubuntu 13.10 (Saucy Salamander)

____________________________________________________________________

Ubuntu 13.10

Bir s羹re 繹nce Ubuntu, Saucy Salamander (Yaramaz Semender gibi bir kar覺l覺覺 var, daha iyisi de olabilir tabi.) kod adl覺 13.10 s羹r羹m羹 kar覺m覺za 癟覺kt覺. Bir s羹redir Ubuntu’nun aniden donup kalma s覺k覺nt覺s覺 ile kar覺la覺yordum. Arada Windows’ta da oluyormu san覺r覺m da, bunu 癟繹zer belki diye ha bire g羹ncelliyordum. Debian ve Fedora gibi baka bir Linux s羹r羹m羹 denemeye niyetleniyorken, 13.10 癟覺k覺verdi. 襤lk bata y羹klemem demitim ama, hakk覺ndaki yorumlar覺 okuyunca 癟ok stabil, 癟ok h覺zl覺 vs. diye; neden denemeyeyim dedim ve denedim.

Ubuntu 13.10

13.10

13.10, 繹nceki 13.04 s羹r羹m羹 羹zerine 癟ok bir ey getirmiyor. ekirdek olarak 3.11 Linux 癟ekirdei var. Dash biraz optimize edilmi ve ufakl覺 tefekli deiiklikler var. Benim as覺l ilgim ise performans konusunda idi. 13.10 ISO dosyas覺n覺 USB parmak bellee Balang覺癟 Diski Oluturucu ile yazamad覺m nedense. UNetBootin program覺 ile yazd覺m. Bunun iyi ho taraf覺, USB bellek 羹zerinden 繹nce Ubuntu masa羹st羹n羹 balat覺p daha sonra kurulumu balatabilmeniz. Facebook’ta gezerken iletim sistemi kuruyorsunuz ite.

Kurulumda eski s羹r羹m羹n羹z羹 y羹kseltme se癟enekleri veya silip y羹kleme se癟enekleri yeterince mevcut. Bunlarla ilgili bir s覺k覺nt覺 癟覺km覺yor. Sadece Windows 羹zerinden WUBI.exe ile kurulum yapanlar i癟in s覺k覺nt覺, bu t羹r kurulum bu s羹r羹mde desteklenmiyor. 襤steyen bunu yine yapabilir de, hi癟 uramay覺n normal ekilde kurulumunuzu yap覺n derim.

USB diskten ilk 癟al覺t覺rmada D s羹r羹c羹s羹nden video oynatarak kurulum yapmay覺 denediimde olmad覺, bir dizi hata ile kurulum ger癟eklemedi. Ancak s羹r羹c羹ler bal覺 olmadan kurulumu denediimde sorun 癟覺kmad覺. Kurulum sonras覺 ihtiya癟 duyulan Fraunhofer MP3 gibi kapal覺 kaynak eklentileri kurulum esnas覺nda 襤nternet’ten indirtip y羹klemekte fayda var. Kurulum sonras覺 da dil ayarlar覺n覺z覺 kontrol edip gerekli T羹rk癟e paketlerinizi kurun derim 繹nce. Yoksa klavye ile ilgili gariplikler 癟覺kabiliyor. rnein; “.” tuunda “/” 癟覺kmas覺 gibi, Facebook’a bile giremiyorsunuz. Ayr覺caUbuntu 12.10 (Quantal Quetzal) sahipli-s覺n覺rl覺 s羹r羹c羹 video sorunlar覺gibi ciddi d羹zeyde sorunlar da yaam覺yorsunuz.

Performans olarak eskisinden u癟an ka癟an bir sistem diyemeyeceim. Zaten dediim gibi 繹nceki s羹r羹m ile aras覺nda 癟ok fazla fark yok. Performans ve h覺z olarak iyiletiini yazanlar覺 da yeni ve doal olarak daha hafif bir kurulumuna bal覺yorum. Evet, ilk anlarda olduk癟a h覺zl覺 olabiliyor. Ancak arkada 癟al覺an programlar artt覺k癟a, diskteki alan dolduk癟a loglar ve ge癟ici dosyalar dolduk癟a bir miktar performans kayb覺 oluyor.

Stabilite olarak da iki tarafl覺 bir durum var. Genel olarak temiz ve hen羹z bo say覺labilecek bir kurulumla 癟al覺t覺覺mdan m覺, stabilitede art覺 hissi edindim. Bahsettiim donma olay覺na daha nadir rastlar oldum. Ya da ciddi anlamda kullanmad覺覺mdan bana 繹yle geldi. Bu sorunun Compiz kaynakl覺 olma ihtimali olduunu da belirteyim. Sorun olutuunda g繹rev y繹netici programlarda System 繹esinin ilemci kullan覺m覺nda aral覺kl覺 tavanlar yapt覺覺 g繹r羹n羹yor. Bir on saniye %100’e yak覺n, bir 10 saniye de 癟ok d羹羹k kullan覺yor gibi. Bunun d覺覺ndaTP LINK TL-WN722N kablosuz a adapt繹r羹m ile ilgili bir s覺k覺nt覺m var. Normalde cihaz eski s羹r羹mdeki kadar performansl覺 癟al覺覺yor, zaten s羹r羹c羹s羹 de ayn覺 ath9k_htc. Ancak bilgisayar覺 ask覺ya ald覺ktan sonra tekrar a癟t覺覺mda cihaz覺n 癟al覺mad覺覺n覺 farkediyorum. Paneldea simgesine t覺klad覺覺mda da A Y繹netimini Etkinletir se癟eneinin pasifletiini g繹r羹yorum. Se癟enee t覺klay覺p aktifletirdiimde de Wi-Fi’覺 Etkinletir se癟enei gelmiyor kar覺ma. Bilgisayar覺 yeniden balatmam gerekiyor tekrar WiFi kullanmak i癟in. Ya da WiFi kapat覺p adapt繹r羹 癟覺kar覺yorum, tekrar bilgisayar覺 uyand覺r覺nca tekrar tak覺p WiFi etkinletiriyorum. Ubuntu’yu kural覺 birka癟 g羹ncelleme zaten y羹kledim ancak bununla ilgili bir d羹zelme olmad覺.

Ayr覺ca Psensor program覺n覺n tercih men羹lerinde dola覺rken de s覺k覺nt覺 oluyor, ya Tercihler’e t覺klay覺nca program karar覺p 癟繹k羹yor, ya da tercihleri kaydedince donuyor. Sonland覺r覺p tekrar 癟al覺t覺rd覺覺mda yeni ayarlar etkin halde 癟al覺maya bal覺yor program. Daha b繹yle birka癟 k羹癟羹k program farketmitim ama hat覺rlam覺yorum u an. Zaten ciddi programlarda da pek bir s覺k覺nt覺 ile kar覺lamad覺m.

Eski kurulumdan hat覺rlad覺覺m hata bildirileri de arada anlams覺zca 癟覺k覺yordu ilk zamanlar. Paket kurulum arac覺 ile ilgili hatalar vard覺 ki ilgili g羹ncellemeler gelmiti san覺r覺m.

Kapal覺 kaynak ekran kart覺 s羹r羹c羹 se癟eneklerinde de nvidia-319 ve nvidia-319-updates s羹r羹c羹leri vard覺. Eski s羹r羹mde nvidia-313 g繹r羹n羹yordu bende son. Nouveau s羹r羹c羹s羹 ne kadar i g繹rse de kapal覺 kaynak Nvidia s羹r羹c羹s羹 en baar覺l覺 s羹r羹c羹 se癟enei. VDPAU(Video Decode and Presentation API for Unix – UNIX i癟in Video Kod 繹zme ve Sunum Uygulama Programlama Aray羹z羹) yani Nvidia’n覺n Linux i癟in GPU video h覺zland覺rma teknolojisi destei ileGNOME player gibi programlarda 癟ok d羹羹k ilemci kullan覺m覺 ile HD videolar覺n覺z覺 izleyebilirsiniz. Compiz de Nvidia s羹r羹c羹leri ile daha baar覺l覺 ve ak覺kan g繹r羹nd羹 g繹z羹me. Sahipli ve test edilmi s羹r羹c羹 de genelde tavsiye edilen s羹r羹c羹. Ancak test edilmemi g羹ncelleme s羹r羹c羹leri de bir kez indirildikten sonra kolayca aralar覺nda ge癟i yap覺labildiinden test edilebilir. Eski s羹r羹mde 313 ile 313-updates s羹r羹c羹leri aras覺nda pek fark yaamam覺t覺m.

Ekran kart覺 s羹r羹c羹s羹 se癟im erkan覺.

Ekran kart覺 s羹r羹c羹s羹 se癟im erkan覺.

G繹r羹nt羹 olarak 13.10 ile Canonical’覺n XMir g繹r羹nt羹 sunucusuna ge癟mesi bekleniyordu. XOrg gibi ge癟mii 25 y覺l 繹ncelere dayanan bir g繹r羹nt羹 sunucusu g羹n羹m羹z ihtiya癟lar覺nda t覺kand覺覺ndan yeni g繹r羹nt羹 sunucusu 癟al覺malar覺 vard覺. Biri Gnome aray羹z羹n羹n merakl覺 olduu Wayland g繹r羹nt羹 sunucusu. Linux ekosistemi biraz buna doru meraklanm覺t覺 ki, Canonical’覺n Wayland yetersiz deyip, Mir’i gelitirmeye niyetlenmesi ekosistemde b繹l羹nmelere neden olaca覺 endiesi ile pek ho kar覺lanmad覺. Mir uygulamalarda GPU h覺zland覺rma, 癟ok GPU’lu diz羹st羹leri 癟al覺t覺rma gibi 癟eitli ihtiya癟lara 癟繹z羹m getirebilmesi a癟覺s覺ndan 繹nemli. XMir de Mir’in XOrg ile bir miktar uyumlu, daha dorusu pek癟ok Mir 繹zelliini kullanamayan ama sorun 癟覺kar覺rsa da XOrg sunucusuna geri 癟ekilebilen hali. 14.04 ile tamamen Mir’e ge癟ilecekti falan da, 13.10’da da XMir ile ilgili bir ey g繹rmemiz m羹mk羹n olmad覺.

Ayr覺ca Compiz eklentisi 羹zerinde 癟al覺an Unity de bir d繹n羹羹m aamas覺nda. Gelecek 14.04 ya da 14.10 s羹r羹mleri ile Unity 8, Qt kullan覺c覺 aray羹z羹 arac覺 ile gelecek. u ana kadarkiler i g繹rse de gelitirici taraf覺nda direk OpenGL kodu ile yaz覺ld覺lar ya da Nux gibi gelitiricilerin iini kolaylat覺ran aray羹zler 羹zerinde yaz覺ld覺lar ve yetersiz kald覺lar. Canonical da bu sefer Qt ile 癟al覺an ve gelitiricilere daha kolay, ayn覺 zamanda daha kullan覺l覺 ve performansl覺 bir alan sunacak Unity 8 aray羹z羹 ile gelecek. Yani 13.10 Mir ve Unity 8 ile gelebilecek olan sonraki s羹r羹mden 繹nce 癟覺kan t羹r羹n羹n son 繹rnei bir s羹r羹m olabilir.

Bir de Dash dediimiz Ana Se癟ke balat men羹s羹 var. Bu men羹 ilevsel ancak bir s羹re sonra ilk a癟覺l覺ta biraz yava a癟覺lmaya bal覺yor. Bundan dolay覺 eski kurulumda lenslerin 癟ounu kald覺rm覺t覺m. u an bir s羹re deneyeceim ad覺 kapsama (襤ng. Scope) d繹nen t羹m lensler ile.

Ubuntu Ana Se癟ke (Dash)

Ubuntu Ana Se癟ke (Dash)

Ana Se癟ke’de arama sat覺r覺nda yapt覺覺n覺z aramalar ilk kurulumdan sonra 襤nternet’ten sonu癟lar覺n gelmesini de sal覺yor. Bu da arad覺覺n覺za daha kolay ulaman覺z覺 salamaya y繹nelik bir ilev. Ne kadar fayda salad覺覺 tart覺覺labilir ama ie yaramayan bir ey de deil. Arama sorgunuz Canonical sunucular覺na g繹nderilip orada arama yap覺l覺yor ve size sonu癟lar g繹nderiliyor. rnein, altta kelimesi aramas覺 ile kar覺m覺za 癟覺kan sonucu g繹rebilirsiniz. Tekirda kar覺lamas覺ndan Tekirda hava durumu ve Vikipedi bilgilerine kadar bir eylere ulamay覺 sal覺yor. Bu ekilde se癟tiiniz alanlarla araman覺za farkl覺 boyutlar katabiliyorsunuz. Al覺veri yapmak i癟in ya da haber okumak i癟in bu aray羹z羹 kullanmak gayet m羹mk羹n. Ayr覺ca uygun sitelerdeki sonu癟lara t覺klad覺覺n覺zda sonu癟lar se癟ke i癟inde bir sayfada a癟覺larak da bilgi verebiliyor. S覺k覺nt覺lar覺 da yok deil. rnein Tekirda aramas覺 i癟in t覺klad覺覺m bir sonu癟ta muhtemelen corafik konumlamaya bal覺 Hakkari hava durumunu g繹stermesi gibi.

Ana Se癟ke'de tekirda kelimesi aramas覺.

Ana Se癟ke’de kelimesi aramas覺.

Hakkari hava durumu sonucu.

Hakkari hava durumu sonucu.

Bu arama fonksiyonu ilevsel ancak biraz gizlilik endiesi yarat覺yor. Ya da 3G vs. kullan覺yorsan覺z kotan覺z覺 da kullan覺yor. Bundan dolay覺 繹zellii kapatmak isteyebilirsiniz. Bu durumda gideceiniz yol T羹m Ayarlar > G羹venlik ve Gizlilik > Arama sekmesi. Buradaki Ana Se癟ke’de arama yaparken: evrimi癟i arama sonu癟lar覺n覺 i癟er se癟eneini kapat覺yoruz. Bundan sonra aramalar覺m覺z sadece yerel olarak yap覺l覺yor.

Ana Se癟ke'de arama ayar覺n覺 kapatma se癟enei.

Ana Se癟ke’de arama ayar覺n覺 kapatma se癟enei.

Ubuntu 13.10 Libre Office 4.1 ofis yaz覺l覺m覺 ile geliyor. Genel kullan覺m olarak Microsoft’un yaz覺l覺m覺 gibi son s羹r羹mlerde aray羹zde dehet mesafeler katetmediinden eski ofis yaz覺l覺mlar覺 havas覺nda bir kullan覺m覺 olan ve yeterli ilevsellii olan bir yaz覺l覺m. Eski s羹r羹mde sorun 癟覺karabilen baz覺 karma覺k test dosyalar覺nda s覺k覺nt覺 癟覺karmad覺 bu. Oradan buradan bulma ofis dosyalar覺 ile ha覺r neir oluyorsan覺z, Ubuntu ile gelen fontlar yeterli olmayabilir. Microsoft tekelinde haz覺rlanm覺 dosyalarda Microsoft lisansl覺 fontlar olabilir. Bundan dolay覺 襤nternet’teki font sitelerinden eksik olduunu d羹羹nd羹羹n羹z fontlar覺 indirebilirsiniz. Bunlar Webdings ya da Wingdings serileri gibi fontlar olabilir.

Libre Office 4.1

Libre Office 4.1

Ubuntu, dosya yedekleme ve payla覺m i癟in de 5 GB Ubuntu One bulut dosya y羹kleme alan覺 ile geliyor. Bu sayede sisteminizi ayarlay覺p istediiniz ekilde bu alana yedeklerinin al覺nmas覺n覺 ya da kolayca dosya paylaabilirsiniz…

GIMP ile yaad覺覺m s覺k覺nt覺 ise pencereler aras覺 ge癟ilerden sonra panele pencereler ile ilgili men羹lerin gelmemesi idi. Mesela ara癟 gere癟 penceresinde bir eyler yap覺p g繹r羹nt羹 penceresine t覺klad覺ktan sonra penele gittiimde panelde ilgili men羹lerin olmas覺 gerekli. Ancak panelde kar覺ma hi癟bir men羹 gelmiyor, pencereye birka癟 kez daha t覺klad覺ktan sonra men羹ler g繹r羹nmeye bal覺yor. Bu eski s羹r羹mde de GIMP ile yaad覺覺m bir sorundu ama GIMP ile ilgili olma ihtimali de var. Baka bir programda b繹yle bir eye rastlamad覺m. Muhtemelen panel GIMP’in 癟ok say覺daki men羹 ve alt men羹s羹n羹 y羹klemeye 癟al覺覺rken zaman kaybediyor…

imdilik 13.04 kullanan biri i癟in bu s羹r羹me y羹kseltme yapmas覺n覺 pek art g繹rmesem de yeterince bo vakti olduu bir zaman yapmas覺nda da fayda var. Hani aciliyeti yok, mucizeler getirmiyor. Hen羹z sistemin denemediim pek 癟ok k覺sm覺 var da, ihtiyac覺m olduunda yaamay覺 d羹羹n羹yorum bunlar覺. Sonu癟ta bu yaz覺l覺mlar覺n amac覺, onlar harici ama癟lar覺m覺z覺 ger癟ekletirmemizi salamak, onlarla uraarak zaman kaybettirmek deil. Sorunlarla ve 癟繹z羹mlerle kar覺lat覺k癟a vs. buray覺 g羹ncellemeye devam edeceim.

Siz de denemek isterseniz Ubuntu 13.10 (Saucy Salamander) s羹r羹m羹n羹aa覺daki kaynaklardan indirebilirsiniz. Kurulum i癟in sisteminize uygun s羹r羹m羹 se癟meniz 繹nemli. Sisteminizin PC ya da Mac oluu, 32-64 bit ilemci destei vs. Hatta 64bit ARM ilemciler i癟in bile s羹r羹mleri var!

Ubuntu T羹rkiye sunucusu.

Ubuntu global sunucu.

#kendimeNotFF 13.10 gibi bir ara s羹r羹me bu kadar yazd覺ysam LTS s羹r羹m羹 i癟in kitap yazmal覺y覺m san覺r覺m.

G羹ncelleme, 28.10.2013 Paneldeki saat g繹stergeleri her zaman g繹r羹nm羹yor, ayarlar覺 a癟覺k olsa bile bazen saat, tarih ve pil g繹stergeleri g繹r羹nm羹yor ve bilgisayar覺 yeniden balatmadan da ayarlarla oynayarak geri gelmiyor.