W. Shakespeare – The Merchant of Venice (Oyun)

____________________________________________________________________

W. Shakespeare – The Merchant of Venice (Venedik Taciri) oyununun özeti perde ve sahne ÅŸeklinde gruplandırılarak yazılmıştır. Karakterler için de buraya bakılabilir.

Perde 1

1. [Exposition] Venedik tüccarı Antonio nedenini bilmediÄŸini söylediÄŸi bir melankoli içindedir. Arkadaşı Salerio bunun nedeninin onun tüm hazinesini taşıyan gemilerine duyduÄŸu endiÅŸesi olduÄŸunu düşünür. Solanio ise bunun nedeninin bir baÅŸkasına aşık olması olabileceÄŸini düşünür.Antonio bunları kabul etmez. Graziano ve Lorenzo ile birlikte Bassiano girer ve Antonio Bassiano ile yalnız kalır. Bassanio Antonio’ya Belmont’tan bir kadın mirasçıya aşık olduÄŸunu ancak onunla ilgilenmeye, kendini göstermeye yeterli parası olmadığını söyler. Zaten Antonio’ya borçlu olmasına raÄŸmen biraz daha borç vermesini ister. Antonio parasının olmadığını ancak bir Yahudi tefeci Shylock’tan borç alması için kefil olabileceÄŸini söyler.
2. Sonraki sahnede Belmont’ta Portia hizmetçisine babasının üç kutudan doÄŸru olanını seçen bir erkekle evlenmesi isteÄŸinden yakınır. Portia daha önce birçok talip ile karşılaÅŸmıştır ve aralarında tek hoÅŸuna giden Bassanio’dur. Sahne hizmetçinin Fas Prensi diye diÄŸer bir adayı duyurmasıyla biter.
3. Son sahnede Bassanio borç için Shylock’a gider. Shylock kabul eder ancak Antonio ile görüşmek ister. Antonio gelince de Antonio’nun onu daha önce küçük düşürdüğünü ve aÅŸağıladığını anlatan bir konuÅŸma ile ona nefretini belirtir. Parayı faizsiz vermeyi kabul eder ancak Antonio zamanında ödemezse Antonio’nun bedeninden istediÄŸi bir yerden bir librelik (450 g) parçayı kesecektir. [Conflict] Bassanio, bunu kabul etmesini istemez ama Antonio gemilerinin son günden önce geleceÄŸini iddia ederek kabul eder.

Perde 2.

1. 1. Sahnede Fas prensinin Portia’ya evlilik teklifi ile baÅŸlar. Portia babasının isteÄŸinden bahseder ve bir kutu seçmesini söyler.
2. Bu sahnede Shylock’un hizmetçisi Lancelot Gobbo, Shylock’un hizmetini bırakıp Bassanio’ya geçmeyi düşünmektedir. Ayrılmak istediÄŸinde babası YaÅŸlı Gobbo ile karşılaşır, kör Gobbo onu tanıyamadığından ona bir oyun oynar ama sonra kimliÄŸini açıklar. Bassanio odaya girer ve iki Gobbo ona Lancelot’u hizmetçisi olarak kabul etmesi için yalvarır. Bassanio kabul eder ve Belmont’a gitmeye karar verirler.
3. Bu sahnede Lancelot, ona Bassanio’nun arkadaşı Lorenzo’ya gidecek bir mektup veren Shylock’un kızı Jessica’yı gördükten sonra Shylock’un evinden ayrılır. Jessica Lorenzo ile evlenerek babasından kurtulmak istemekte.
4. Burada Graziano, Lorenzo, Salerio ve Solanio Lorenzo ve Jessica’yı bir araya getirmeyi planlarlar. Jessica’nın mektubunu alınca, Lorenzo gece gelip onu hizmetçisi kılığında kaçıracağını söylemesi için ona Lancelot’u yollar.
5. Shylock Jessica’yı çağırıp, camdan bakmamasını ve kapıları kilitlemesini söyler. Buna raÄŸmen, Lancelot Lorenzo’nun onu dışarıda bekleyeceÄŸini söyler ve Jessica Lorenzo ile kaçma hayalleri kurar.
6. Graziano, Salerio biraz sonra da Lorenzo Shylock’un evinin önünde biraraya gelirler. Jessica da bir deste altın ve mücevher alıp hizmetçi kılığında onlara katılır. Sonunda, Graziano Belmont’a gidecek Bassasiano’nun yanına gitmek için ayrılır.
7. Fas prensi daha deÄŸerli olduÄŸu için içinde Leydi’nin resmi olabileceÄŸini düşündüğü altın kutuyu seçer fakat içinden beklediÄŸi çıkmaz. Portia buna sevinir.
8. Portia’nın son adayı Aragon prensi de ÅŸansını dener, ancak o da yanlış kutuyu Gümüş kutuyu seçer. Sonrasında da Portia ve Jessica’nın Bassanio olmasını umdukları iyi görünümlü bir adayın geldiÄŸi duyurulur.

Perde 2.

1. Solanio ve Solerio Shylock ile Antonio’nun gemilerinin gerçekten zarar görüp görmediÄŸini tartışırlar. [Rising action] Daha sonra Shylock’un Yahudi arkadaşı haberi doÄŸrular. Jessica’nın annesinin bir yüzüğünü bir maymun için sattığını da söyler. Shylock Jessica’nın kendisi için çok deÄŸerli bir ÅŸeyi sattığı için üzülür ancak Antonio’nun batışı haberi onu sevindirir.
2. Bassanio Portia’nın biraz daha beklemesi ısrarına raÄŸmen kutuyu seçmeye karar verir. Kutudaki yazıları okuyunca kurÅŸun kutuyu seçer ve portreyi bulur. Çift birbirlerine aÅŸklarını gösterir ve Portia Bassanio’ya asla yanından ayırmaması gerektiÄŸini söylediÄŸi bir yüzük verir. Nerissa ve Graziano da birbirlerine aÅŸklarını itiraf eder ve çifte düğün yapılmaya karar verilir. Bassanio’dan gemilerinin karaya oturduÄŸunu söyleyen mektubu getiren Lorenzo, Jessica ve Solerio içeriye girer. Bassanio kendini suçlu hisseder ve parayı ödemeyi teklif eder, babasını tanıyan Jessica bunun iÅŸe yaramayacağını söyler. Portia’nın cesaretlendirmesi ile Bassanio arkadaşına yardım etmek için Venedik’e yola çıkar.
3. Antonio Shylock’tan onu dinlemesini ister, ancak Shylock bir librelik etÄ° için yemin ettiÄŸini söyler ve dükten adil olmasını ister. Venedik yasalarının her vatandaşına eÅŸit olduÄŸunu bilen Antonio borcunu etiyle ödemek zorunda bırakılacağını düşünür.
4. Antonio’nun da Bassanio gibi ÅŸerefli biri olduÄŸunu düşünen Portia, Bassanio’yu takip etmeye karar verir. Nerissa ile yakındaki bir manastırda kalacağını söyleyerek ev yönetimini Lorenzo’ya bırakır. Lorenzo ayrıldıktan sonra Venedik’teki bir kuzenine mektup göndererek Nerissa’ya eÅŸlerine genç adamlar kılığında katılacaklarını bildirir.
5. Jessica Hristiyan olur. Lancelot Jessica’yı bir Yahudi’nin kızı olduÄŸu için küçümser ve asla gerçek kurtuluÅŸa ulaÅŸamayacağını iddia eder. Jessica Lorenzo’ya durumu bildirir ancak Lancelot kelime oyunları ile Lorenzo’ya üstün gelir. Sahne Lorenzo ve Jessica’nın Bassanio ve Portia’yı övmesi ile biter.

Perde 4.

1. Sahne Antonio’nun mahkemesi ile baÅŸlar. Venedik dükü Antonio böyle bir durumda olduÄŸu için üzgündür ve Shylock’u merhamet edip uygulamak istediÄŸi cezadan vazgeçirmeye çalışır. Ancak Shylock et isteÄŸinde ısrarlıdır ve uzun bir konuÅŸmayla bunun nedeninin Hristiyan’lara duyduÄŸu nefret olduÄŸunu anlatır. Antonio sessizdir ve kendini savunamaz.
2. Bassanio girer ve paranın iki katını ödemeyi teklif eder, ancak Shylock onu reddedecek kadar kararlıdır. Daha sonra dük – Portia’nın mektup gönderdiÄŸi kuzeni – Avukat Bellario’nun karar vermek için mahkemeye katılacağını söyler. Ancak, genç bir avukat kâtibi kılığında Nerissa gelip avukatın hastalığı sebebiyle gelemeyeceÄŸini ve yerine genç bir avukatın katılacağını söyler.
3. [Climax] Portio Balthasar kılığında gelip Antonio’ya Shylock’a borçlu olup olmadığını ve bir sözleÅŸme imzalayıp imzalamadığını sorar. Antonio doÄŸrular. O da Shylock’tan merhamet göstermesini, bunun insanlığı geliÅŸtirdiÄŸini söyler. Ä°ntikam duyguları ile köreldiÄŸinden Shylock bunu reddeder.
4. Bassanio yasaların Antonio’yu kurtaracak ÅŸekilde uyarlanıp uyarlanamayacağını sorar, ancak Portia yasaların korunması gerektiÄŸini söyleyip reddeder. Shylock buna memnundur, Portia’ya aslında Hiçbir merhamet göstermesine izin vermeyen sözleÅŸmeyi gösterir. Antonio arkadaÅŸları daha onu kurtarmaya çalışırken onlara veda etmektedir. [Falling action] Shylock Antonio’dan bir libre eti almak üzereyken, Portia sözleÅŸmeye göre hiç kan dökülmeyeceÄŸini hatırlatır. Ona eÄŸer bir damla kan dökülürse cinayetle yargılanacağını ve tüm servetine hükümetçe el konulacağını söyler. Åžaşıran Shylock önceki teklifi kabul eder, borcun üç katını almayı. Fakat Portia ya bir libre et alması ya da hiç birÅŸey almaması gerektiÄŸini söyler. Shylock davayı düşürmek istediÄŸinde Portia bir Venedik’linin canına kastettiÄŸini bu sebeple de tüm mülkünü hükümet ve Antonio arasında paylaÅŸması gerektiÄŸini söyler.
5. Dük merhamet gösterir ve Shylock’un mülklerinden payını almaz. Ayrıca Antonio’da Hristiyan olması ve ölümünden sonra mirasını Jessica ve Lorenzo’ya bırakması kaydıyla kendi payından vazgeçeceÄŸini söyler. Shylock razı olur, ancak tamamen bitmiÅŸtir.

Perde 5

1. Lorenzo ve Jessica yıldızlı bir gökyüzü altında birliktedirler. Portia ve Bossanio’nun gelecei haberini alırlar.
2. [Denouement] Portia ve Nerissa gelir. Daha sonra da Bassanio, Antonio ve Graziano gelir. Nerissa ve Portia Graziano ve Bassanio’dan onlara verdikleri yüzükleri isterler, ancak onlar da yüzükleri mahkemeye katılan avukatlara ücret olarak verdiklerini söylerler. Hayal kırıklığına uÄŸramış gibi görünen iki kadın eÅŸlerini kendilerini yüzükler o an kimde ise ona teslim edeceklerini söyleyerek tehdit eder.Antonio kadınların eÅŸleri adına özür dileyince kadınlar da yüzükleri eÅŸlerine verir. Graziano ve Bassanio yüzükleri farkeder. Kadınlar oyunlarına devam eder ve yüzükleri almak için o adamlarla uyuduklarını söyler. Ancak Portia oyuna devam edemez ve kendisinin Balthasar ve Nerissa’nın da zabıt kâtibi olduÄŸunu itiraf eder. Erkekler rahatlar. Tam bu zamanda Antonio’nun gemilerinin kurtarıldığı haberi de gelir. Sonunda oyundaki tüm çatışma çözülmüş ve herkes mutludur.

Özet İÖLP 3. sınıf Syllabus & Matterial Pack 3 kitabındaki özetten tercüme edilmiştir, hatalar olabilir. Herşeyi tam olarak anlayabilmek için bahsedilen kitabın ve orijinal The Merchant of Venice kitabı da okunmalıdır.