Ubuntu 24.04 Ses Problemi

____________________________________________________________________

Ubuntu ya da Kubuntu gibi türevlerini kurdunuz ya da eski sürümü güncellediniz. Bilgisayarınızın sesi normal çalışmakta iken bir açılıştan sonra çalışmaz oldu! En azından bende ve başka pek çok kişide bu olmuş. Ses ayarlarında görünen tüm ses çıkışları Nvidia çıkışlar dönmüş ki karta bağlı ses destekleyen bir monitörüm vs. de yok. Çözümü biraz garip ama yok değil.

Sorun aslında derin bir ÅŸey ama özetle güncel Ubuntu’nun güncel sürümünde gelen 6.8.0 çekirdeÄŸindeki ses ile ilgili bozukluk. Bu yüzden basit çözüm olarak eski bir çekirdeÄŸe geçilebiliyor. Ben daha öncesinde de bir önceki sürümle gelen çekirdeÄŸi kullandığımdan o çekirdeÄŸe geçmekle ilgili bir çekince yaÅŸamadım pek. Kullandığım çekirdek de 6.5.0-35-generic (64 bit). Bu çekirdeÄŸe geçiÅŸ hariç Pulse Audio’nun ayar programı ile profil kurcalama vs. ÅŸeyler de var da bildiÄŸim yoldan gitmeyi tercih ettim. Pek eski çekirdeÄŸe (kernel) nasıl döneriz?

İlk olarak sistem ilk kurulum olarak mu kuruldu, eski Ubuntu sürümünden mi yükseltildi? Eğer yükseltme yapıldı ise eski sürüm zaten yüklüdür ve sadece açılışta seçilmesi gereklidir. Yeni kurulum ise eski bir çekirdeği kurmak gerekli. Eski çekirdek olarak bende sesin sorunsuz çalıştığı 6.5.0-35 çekirdeği şu komutla kurulabilir:

sudo apt install linux-image-6.5.0-35-generic linux-headers-6.5.0-35-generic

Bundan sonra var olan çekirdeklerden birinin açılışta seçilip direk onunla açılışın yani boot edilmesinin saÄŸlanması gerekli. Bunu da Grub’u ayarlayarak yapıyoruz. Bir kez kontrol için bilgisayarı kapatıp açılışta Shift tuÅŸuna basılı tutarak Grub’u çağırmak ve oradaki sıralamayı kontrol etmekte fayda olabilir.

Sıralamadan kasıt Grub içindeki menü dizilimi. Bende Grub açıldığında ilk Ubuntu seçeneÄŸi görünüyor ki bunun sıralaması standart olarak 0’dır. Hani ilk deÄŸer 1 deÄŸil, 0 kabul edilir. Sonra Advanced … diye baÅŸlayan seçenek ki deÄŸeri 0’dan sonra 1 geldiÄŸi için 1’dir ve alt deÄŸerler içerir. Memtest vs. de 2, 3 diye gider. Biz Advanced … menüsüne tıklarız ve orada ilk deÄŸeri 0 kabul ederek çalıştırmak istediÄŸimiz çekirdeÄŸin sırasına bakarız. Normalde 0’ıncı yani ilk çekirdek yüklenirken biz 3. sıradakinin yüklenmesini istiyorsak 2 seçmek isteriz. Bunu ÅŸu komutla da kontrol edebiliriz:

sudo grub-mkconfig | grep -iE "menuentry 'Ubuntu, with Linux" | awk '{print i++ " : "$1, $2, $3, $4, $5, $6, $7}'

Bu kod bize yukarıdaki örnekteki gibi bir çıktı verir. Burada menuentry yazan yer için aklımızda 1 bulunsun. 0 da ilk çalışan kernel. Ben eski çekirdeÄŸi istiyorum ama en eskisini de istemiyorum. Bu yüzden en güncel olan 0 ve 1 çekirdeklerini istemiyorum. Daha da eski olan 4 ve 5 çekirdeklerini de istemiyorum. 2 ve 3 seçenekleri iÅŸimi görüyor ama 3 recovery mode çekirdeÄŸi olduÄŸu için onu da istemiyorum, yani kullanacağım çekirdek 3. sırada yer alan 2 numaralı çekirdek yani. Yukarıda 1 aklımızda bulunsun demiÅŸtim. Åžimdi Grub’un boot listesinde 1 (yani 2. seçenek) numaralı menünün altındaki 3. seçeneÄŸi yani 2 numaralı seçeneÄŸi seçmek istiyorum. Bunun için uçbirimde çalıştıracağım ÅŸu komutla Grub’un ayar dosyasını düzenleyeceÄŸim:

sudo nano /etc/default/grub

Açılan dosyada GRUB_DEFAULT=0 kısmındaki 0 deÄŸeri yerine 1 menüsünün altındaki 2 seçeneÄŸi anlamında “1>2” ile deÄŸiÅŸtireceÄŸim. Yani yeni satır GRUB_DEFAULT=”1>2″ olacak.

Alternatif şu satır da olabilir ama yazarken ederken bir şeyi atlar ya da fazla yazarsam sıkıntı olabilir diye üstteki şekilde numaralı sıra tercih ettim:

GRUB_DEFAULT="Advanced options for Ubuntu>Ubuntu, with Linux 6.5.0-35-generic

Bu satır da Grub’a Advanced options for Ubuntu seçeneÄŸi altındaki Ubuntu, with Linux 6.5.0-35-generic seçeneÄŸini seçtiriyor. Aynı çekirdeÄŸi seçmesini saÄŸlıyor yani. Ä°ki iÅŸlem de aynı.

Bundan sonra Ctrl + O ile dosyayı kaydedip Ctrl + X ile Nano’dan çıkıyoruz. Uyguladığımız Grub konfigürasyonunun etkinleÅŸmesi için Grub’u güncellememiz gerekli. Bunun için de komutumuz:

sudo update-grub

Sonrasında da sistemi sudo systemctl reboot komutu ile yeniden başlatıp uname -srn ile çekirdek sürümümüze bakıyoruz. Zaten ses ayarlarında ses seçeneklerinin gelmesinden değişikliğin olduğunu anlayabiliyoruz.

Peki bu iÅŸlemin sıkıntısı nedir, olabilir mi? Sıkıntısı en güncel çekirdek yerine güncel olmayan bir çekirdeÄŸi kullanmamız oluyor. Çok yeni bir mimariye sahip bir donanımınız varsa ve bununla ilgili çekirdeÄŸe eklentiler son sürümde yapılmışsa bazı problemler yaÅŸamanız olası. Ancak benim gibi 6 – 7 senelik bir sistem kullanıyorsanız pek de bir ÅŸey olmuyor. Yine de güncelliÄŸi bir tık kaçırıyorsunuz hani. Bundan dolayı güncellemeleri yakından takip etmekte fayda var.