Oraclı Sun’ı satın alıyor

____________________________________________________________________

Sun Microsystems uzun zamandır kendi geliştirdiği Java programlama dili ve platformu ve de sunucuları ile tanınan bir teknoloji firması. Dün FF’de gördüklerimden sonra da şirketlerin sitelerindeki haberlere bakıp gerçekten Oracle tarafından satın doğruladım; 1, 2. Şirketler satın alan bir şirket satılmıştı. 🙂

Sun zaten bir süredir işçi çıkarıyordu. Son birkaç yıl içinde binlerce işçi çıkarmıştı. Düşen cironun da sonu bu olacaktı tabi, başka bir şirkete satılacaktı.

Sun yaklaşık 2007’de platformuna masaüstü Java sürümünden tanınan Swing’i dahil ederek kullanan bir SavaJe OS adında Java temelli bir işletim sistemi geliştiren SavaJe şirketini satın almıştı. Bu işletim sistemine sahip ilk telefon Jasper S20 Sun’ın Java One konferansında tanıtılmıştı. Ancak piyasaya biraz geç ve kısıtlı sürülen bu telefonlar tutulmadı. Bu da Sun’ın bir işine yaramadı. Zaten SavaJe şirketi de satın alma döneminde batmak üzereydi. Sun muhtemelen SavaJe OS’nin ölmemesi ve teknolojisini kullanabilmesi için şirketi satın aldı. Şu an da geliştirdiği JavaFX Mobile üzerinde bu teknolojiden faydalanıyor ancak henüz tam olarak buna sahip telefonlar piyasada yok pek.

Geçen yıl da Sun ünlü veri tabanı MySQL’i geliştiren şirketi satın aldı. En yaygın kullanılan veri tabanı sistemlerinden biri onun denetimi altına girdi. Ayrıca bu ona JavaDB’yi geliştirmek ve yaymak için olanaklar sağlasa da bundan pek faydalanamamış anlaşılan. Oracle’ın esas satınalma nedenlerinden biri Sun’ın elindeki MySQL. Bunlar dışında daha önceden vs. satın almaları var.

Sunucular Sun’ın esas işi olarak görülüyor. Şirket kurulduğundan beri “Network is the computer” yani “Ağ bilgisayardır.” felsefesini kullanıyor ve birçok forumdan okuduğum kadarıyla sunucuları iyiymiş ama pek bilgim yok.

Bir de ünlü Java programlama dili ve Java platformu var. Platform bağımsız programlama dili, bir uygulama teoride hem Windows hem Linux hem de Mac işletim sistemlerinde çalışabiliyor. Bunun sloganı da “Write once, run everywhere” yani “Bir kez yaz heryerde çalıştır”. Burada da şirket kaymağı daha çoğunlukla sunucular için olan sürümü ’den yiyor. Masaüstü sürümü daha ziyade OpenOffice.org, NetBeans, Vuze ve LimeWire gibi çeşitli programlarda kullanılıyor. Bunların dışında genel kullanıcı için çok önemi olduğu söylenemez ama şirketler vs. uygulamalarını bu platformda yazdırmayı tercih edebiliyor. Bir de muhtemelen normal kullanıcıların en farkında olduğu platform Java ME yani beş telefonları için Java sürümü var. Iphone dışında neredeyse her telefonda yüklü veya yüklenebilir. 🙂 Çoğu cep telefonunda da bundan başka programlama platformu olmadığı için şirketin burada şansı fazla. Bir de İnternet gezgini içinde uygulamacıklar çalıştırabilmeyi sağlayan Applet teknolojisi var ama şirket buradaki payı çoktan Flash ve JavaScript’e kaptırmış durumda hala applet kullanan Wikipedia dışında çok az site var. Aslında Oracle’ın da ilgilendiği bir diğer kısım bence şirketin Java kısmı, zaten uzun yıllardır partnerler artık şirket onların oldu tam olur. Java içinde de kurumsal Java EE platformu.

Bir de şirketin “çökmeyen işletim sistemi” olarak ün yapmış Solaris işletim sistemi var, Linux gibi Unix üzerine geliştirilmiş kişisel bilgisayarlardan ziyade sunuculara yönelik bir işletim sistemi. Oracle bu kısım ile ne kadar ilgilenir bilmem uzun süredir Linux ile çalışıyor çünkü ancak işine yarar amaçlara kullanacağı kesin.

Şirketin Java ile geliştirdiği bombalardan biri OpenOffice.org açık kaynak ofis paketi. Muhtmelen Oracle’ın sevdiği diğer yazılım. MS Office’e iyi bir rakip olması ve yaygın kullanımı ile dikkat çekiyor.

Bir de NetBeans, JavaDB, GlassFish, SunStudio ve VirtualBox gibi yazılım ve teknolojileri var. Bunlar da Oracle’ın dikkatini çeken şeyler olsa da esas olarak yukarıdakiler temel ilgi alanı olmalı.

Bunlar şirketin güçleri idi ama artık pek yeterli değiller demek. Java zaten baştan beri sanal makine üzerinde çalıştığı için karşı çıkılan ve yavaş hantal bulunan bir projeydi. Uygulamanızın bellek kullanımı yüksek olsun istiyorsanız onu tercih etmeliydiniz. 🙂 En basit bir yazılım için bile oldukça fazla bellek kullanan bir sanal makine vardı. Yıllar geçti hızlandı hafifledi ama Dünya da durmadı. Yazılım geliştirici sayısı arttıkça şirketler uygulamalarını farklı platformlar için yazdırmaya başladı, böylece uygulamalar platform bağımlı olsa da performans olarak daha iyi durumda idiler. Bir de Java ilk Windows ve Linux için çıkarıldı, Mac bu uygulamayı işletim sistemine katabilmek için tonla lisans ödeyip yazılımı kendi geliştirmek zorundaydı bu da uyumsuzluklara ve Steve Jobs’un Sun’a nefretine sebep oluyordu. 🙂 Kurumsal alanda kullanımı ise zaten platform bağımsızlığı ile alakalı değil, Java EE platformunun olgunluğu, gücü ve güvenilirliği ile ilgili. Burada durumu iyi ama Java düşmanları Facebook gibi çoğu popüler sitenin Java EE ile hazırlanmadığına dikkat çekiyor.

Cep telefonlarında durumu iyi ama son çıkarılan MIDP profili 2.0’on üzerinden 5 yıl geçti ve üç yıldır 3.0 söylentileri söylenip duruyor, daha bir aktivite görülmedi. Bir de Steve Jobs Mac’e Java desteği sağlamak için ödediği dolarların öcünü Iphone cihazına Java desteği eklemeyerek ve hatta sanal makine sistemini cihazlarında yasaklayarak aldı. Bir de “Java is a ball chain” diyerek bir tartışma başlattı ve Sun’ın kendi işine bakmasını tekrar sunucu üretmesini falan söyledi. Iphone’da Java desteği olmamasını da çoğu kullananı sorun olarak görmedi, bu da Java ME’nin de öldüğüne işaretmiş. 🙂

Bir de Java’da platform bağımsızlığı özelliği de kuşkulu artık, uzun zamandır ben kısaltması WORA olan Write Once Run Everywhere yerine “Write Once Don’t Run Again”, WODRA diyorum. Çünkü özellikle Java ME tamamen dağılmış bir platform. Her üretici kendine özgün birşeyi koyup başka birşeyi çıkarıyor. Sun bunu bazı telefonlara kendi Java ME yazılımı hazırlayarak düzeltmeye çalışsa da sorun hala ciddi, Cep Ingilizce uygulamam Symbian olmayan Nokia ve Samsung telefonlarda çalışmıyor hala, peki diğerlerinde neden çalışıyor. 🙂 Masaüstünde de Mac ile aynı durum var, Java SE 1.6 sürümleri yayınlanmaya başlandığında bile Mac sürümü hala 1.5 ile uğraşıyordu.

Java ile ilgili son hamle de JavaFX olayı. Bu gelişmiş özelliklerle dolu kullanıcı taraflı bir JavaFX, JavaFX Script ve cep telefonları için JavaFX Mobile platformları demek. Ne işe yarar, daha güzel grafiklerle dolu daha kolay kullanımlı uygulamalar vs. Masaüstü sürümü yayınlandı ve bazı test uygulamaları var. Bu tür uygulamalar da eski Java gibi uzun sürede yükleniyor vs. daha ilk denemelerde sinir oldum. 🙂 JavaFX Script de JavaFX’e dahil yeni bir kod türü. JavaFX Mobile SavaJe platformu kullanılarak geliştirilen yeni Java platformu ve cep telefonları için yeni Java olarak düşünülüyor. İçine Swing ve JavaFX Script de dahil. Şirket belki MIDP 3.0 yerine bunu geliştirip yayınlayabilir.

Bir de şirketin Java’yı yaygınlaştırmak için vs. geliştirdiği beta durumundan çıkamamış bir sürü de projesi var. Mesela en çok söz edilenlerden biri Looking Glass projesi (LG3D), tamamen üç boyutlu ilk masaüstü ortamı. Tanıtıldığı dönemde bilişim basınında yazılanları hatırlıyorum da yeni Linux dağıtımlarında standart olması falan bekleniyordu. 🙂 Ama aradan geçen yıllara rağmen öyle birşey henüz olmadı ve proje için yaklaşık iki yıldır da yeni bir yapı yayınlanmadı! Yani işi bitik bir proje olarak görülmesi normal. Daha bunun gibi projeleri var. Aslında Java da geniş kesimde masaüstünde yeterince kullanılmayan bir yazılım olduğundan bu kategoride görülüyor.

Oracle da 1977’den beri var olan özellikle veri tabanı sistemleri konusunda uzman kurumsal alana yönelik ürünler üreten bir şirket. Oracle fikrimce Sun’ı temel olarak MySQL, Java EE ve OpenOffice.org için satın aldı, esas pasta onların. Bu alanlarda yoğunlaşacaktır ama Java ME gibi diğer alanları da bırakmayacaktır. Hatta mali gücüne güvenerek yarım kalmış projeleri de devam ettirebilir, bu da iyi olur. Uzun süredir cep telefonları için bir Java yeniliği yapılmamıştı mesela, MIDP 3.0 ya da JavaFX Mobile çıkarabilirler artık. Kendilerinden isteğim, Canvas üzerine temel UI elemanları koyulabilsin, büyük kolaylık olur. 🙂

İlginç bazı yorumlar ise Sun Solaris’in de sahibi olduğundan en azından Microsoft gibi bir şirkete satılmadığı. 🙂 Aslında öyle olsa merak ediyorum, Microsoft Windows’a çökmeyen işletim sistemi ünvanı kazandırabilirmiydi, yoksa Solaris’i de mi batırırdı, bence ikincisi. 🙂
Konuyla ilgili: Melih Bayram Dede.